Sự việc tàu chở dầu của Trung Quốc băng qua eo biển Hormuz đang trở thành tâm điểm nóng nhất trong cuộc khủng hoảng Trung Đông 2026. Dưới đây là bản tóm tắt diễn biến mới nhất, được cập nhật thêm các chi tiết về phản ứng quân sự của Bắc Kinh:
1. Cú “thử lửa” của tàu Rich Starry
Vào ngày 14/04/2026, tàu chở dầu Rich Starry (thuộc sở hữu của Shanghai Xuanrun Shipping) đã trở thành con tàu đầu tiên chính thức vượt qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực.
- Diễn biến: Ban đầu, con tàu này có dấu hiệu quay đầu khi tiến gần khu vực kiểm soát, nhưng sau đó đã thực hiện hành trình lần thứ hai và đi qua thành công vào sáng sớm thứ Ba.
- Tình trạng: Con tàu này vốn đã nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ từ năm 2023. Việc nó đi qua an toàn được xem là một bài kiểm tra trực tiếp đối với quyết tâm thực thi lệnh phong tỏa của chính quyền Tổng thống Donald Trump.
2. Trung Quốc điều hạm đội hộ tống
Điểm đáng chú ý nhất trong lần “vượt rào” này là sự hiện diện quân sự quyết liệt từ phía Bắc Kinh để bảo vệ quyền lợi năng lượng:
- Hành động: Để đảm bảo an toàn cho các tàu siêu tải (supertankers) và đối phó với lệnh phong tỏa, Trung Quốc đã điều động hạm đội hải quân đến khu vực để thực hiện nhiệm vụ hộ tống.
- Mục tiêu: Các tàu chiến Trung Quốc không chỉ bảo vệ tàu Rich Starry mà còn hỗ trợ các tàu hàng khác thanh toán “phí đi đường” bằng đồng Nhân dân tệ cho phía Iran để rời vịnh Ba Tư an toàn.
- Thông điệp: Động thái này khẳng định lập trường của Bắc Kinh: không chấp nhận việc Mỹ đơn phương đóng cửa tuyến hàng hải huyết mạch vốn cung cấp tới 40% lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc.
3. Bối cảnh phong tỏa và phản ứng quốc tế
- Lý do phong tỏa: Lệnh phong tỏa được Mỹ thiết lập sau khi các cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad (Pakistan) thất bại. Washington đặt mục tiêu chặn đứng mọi nguồn thu từ dầu mỏ của Iran.
- Thế bế tắc tại LHQ: Trước đó, Nga và Trung Quốc đã dùng quyền phủ quyết để bác bỏ nghị quyết của Hội đồng Bảo an về việc mở lại eo biển theo các điều kiện của Mỹ, cho rằng áp lực quân sự sẽ chỉ làm tình hình thêm tồi tệ.
- Tình hình tại thực địa: Hiện có khoảng 1.600 tàu và 20.000 thuyền viên đang bị kẹt lại trong khu vực. Trong khi nhiều đồng minh của Mỹ như Anh và Nhật Bản vẫn ngần ngại cử tàu chiến phối hợp, sự xuất hiện của hạm đội Trung Quốc đã làm thay đổi hoàn toàn bàn cờ địa chính trị tại đây.
Tác động tức thì
Việc hạm đội Trung Quốc xuất hiện và tàu dầu của họ đi qua ” unchallenged” (không bị ngăn chặn) đang đặt Hải quân Mỹ (CENTCOM) vào thế khó: Nếu ngăn chặn sẽ dẫn đến đối đầu quân sự trực tiếp với Trung Quốc, nếu để yên thì lệnh phong tỏa sẽ trở nên vô hiệu trên thực tế.
Thông tin về việc điều động hạm đội này có khiến bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về khả năng đối đầu trực tiếp giữa hải quân hai nước tại khu vực này không?
