Ca khúc ra mắt dịp kỷ niệm ngày Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4, đạt gần hai triệu lượt xem trên YouTube sau bốn ngày phát hành. Ngoài khâu dàn dựng MV công phu, giai điệu bắt tai, lời bài hát gây nhiều tranh cãi ở một câu trong đoạn điệp khúc:

“Lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu
Thật tự hào làm người Việt Nam bấy lâu”.

Trên mạng xã hội Thread, câu hát “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu” bị nhiều khán giả phản ứng. Ở một bài viết hơn 1.000 lượt share, khán giả nickname Chảy đi sông ơi cho rằng ý gốc trong câu “sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu” nói về người tài cao học rộng nhưng vẫn khiêm nhường, thâm trầm. Do đó, việc chỉnh sửa khiến câu trong bài hát không còn mang hàm ý cũ, ngược lại còn cho thấy sắc thái kiêu ngạo.

Nhà văn Gào cho rằng hình ảnh trong câu hát không tích cực như cách tác giả ví von, mà trở thành ẩn dụ cho kiểu người phô trương, ồn ào. Nhiều người đánh giá câu hát còn sai về kiến thức. Tuấn Nguyễn bình luận: “Lúa chín mà không cúi đầu là lúa lép, còn không lép mà vẫn không cúi đầu là trái quy luật tự nhiên”.

Nhà thơ Lê Minh Quốc – tác giả nhiều cuốn sách về tiếng Việt, trong đó có cuốn Lắt léo tiếng Việt – cho biết khi nghe câu hát trong bài, cảm giác đầu tiên của ông là sự khiên cưỡng, thiếu thực tế. Theo ông, hình ảnh cây lúa nặng trĩu bông đã nhiều lần đi vào thơ ca với một nội hàm nghĩa khác. “Có những câu nói đã trở thành thành ngữ, đi sâu vào tâm trí công chúng. Khi sáng tạo, tác giả không nên đi ngược lại nhận thức của số đông”, ông nêu quan điểm.

Một số khán giả gợi ý nhạc sĩ nên lấy hình ảnh cây tre thay cho cây lúa sẽ hợp lý hơn khi nói về tính cách ngoan cường. Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến cho rằng cần xem xét phần ca từ dựa trên tinh thần tổng thể bài hát.

Tối 27/4, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa – tác giả ca khúc – cho biết bản thân dùng câu trên ở một tầng nghĩa mở rộng hơn. Khi viết đoạn điệp khúc, anh xoáy vào thông điệp “niềm tự hào khi được làm người Việt Nam”. “Câu hát này không được viết để phủ nhận sự khiêm nhường, cũng không phải để cổ vũ cho sự kiêu ngạo. Ở đây, ‘chẳng hề cúi đầu’ không có nghĩa là ngạo mạn, mà là không khuất phục, cúi đầu trước nghịch cảnh”, Châu Đăng Khoa giải thích.

Theo tác giả, “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu” là hình ảnh rất đẹp của người Việt Nam: Đi qua bão giông nhưng không gục ngã, chịu nhiều mất mát nhưng không mất lòng tự tôn, trưởng thành trong đau thương nhưng vẫn ngẩng cao đầu mà sống. “Nếu tách riêng câu hát này ra, có thể sẽ có những cách hiểu khác nhau. Nhưng nếu đặt nó trong ngữ cảnh của bài hát, câu này nói về khí phách”, anh cho biết. Tác giả nói trân trọng những lời góp ý, cảm ơn sự quan tâm của khán giả dành cho bài hát mới.

Dự án do nhà sản xuất Trần Thành Trung và êkíp chuẩn bị suốt sáu tháng. Sau khi nghe bản demo, anh liên hệ hai ca sĩ mời thu âm, đánh giá màn song ca sẽ tạo nhiều điểm nhấn. Họ nhiều lần sửa lại ca từ, viết thêm đoạn mới để phù hợp quãng giọng Hòa Minzy và Cẩm Ly.

MV do đạo diễn Đinh Hà Uyên Thư dàn dựng, quay suốt 12 giờ trong studio. Bé Winnie – con ca sĩ Đông Nhi và Ông Cao Thắng – góp mặt với vai trò diễn viên khách mời. Trần Thành Trung cho biết ca khúc mang ý nghĩa cộng đồng, do đó không đặt nặng doanh thu, tạo điều kiện để các ca sĩ khác cover miễn phí.

Châu Đăng Khoa, 36 tuổi, bắt đầu viết nhạc từ năm 2012, nhanh chóng trở thành nhạc sĩ trẻ có nhiều hit. Một số ca khúc nổi tiếng do Châu Đăng Khoa sáng tác gồm: Người lạ ơi, Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Em không cần anh, Vì mẹ anh bắt chia tay, Em thì không, I don’t care. Bản hit Người lạ ơi – do Karik và Orange hát – trở thành hiện tượng năm 2018, đến nay đạt 236 triệu lượt xem trên YouTube.