Sau gần nửa thế kỷ: Gặp lại người lính trong khoảnh khắc lịch sử trước Dinh Độc Lập 1975
Trong căn nhà nhỏ tại Hưng Yên, ông Nguyễn Hữu Cử nâng niu tấm ảnh đen trắng chụp chính mình tại Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975. Điều đặc biệt là suốt hàng chục năm, ông không hề biết khoảnh khắc mình mang thương tích, nở nụ cười ngày chiến thắng đã lọt vào ống kính của một phóng viên nước ngoài.
Bức ảnh bất ngờ sau nửa thế kỷ
Mỗi dịp cuối tháng 4, ông Nguyễn Hữu Cử (xã Triệu Việt Vương, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên) lại cẩn thận lau chùi khung ảnh đặt trang trọng giữa phòng khách. Bức ảnh ghi lại hình ảnh người lính trẻ trưa ngày 30/4/1975 giữa sân Dinh Độc Lập. Ông Cử, nguyên Chính trị viên Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn xe tăng 203, bồi hồi nhớ lại: “Tôi không hề biết mình bị chụp. Phóng viên ấy nói tiếng Pháp, ra hiệu rồi bấm máy khi tôi đang hạnh phúc vô bờ bến trong giờ phút giải phóng.”
Mãi về sau, khi tư liệu nước ngoài được trao lại, đồng đội nhận ra ông và gửi tặng, ông mới biết mình đã trở thành một phần của khoảnh khắc lịch sử ấy. Trong ảnh, mái tóc ông bết máu vì vết thương chưa kịp khô, nhưng nụ cười lại rạng rỡ lạ thường. Đó là giây phút Chính ủy Bùi Văn Tùng đến hỏi thăm khi thấy ông bị thương ngay sau khi nội các Dương Văn Minh đầu hàng.
Hành trình từ chàng trai 42kg đến “thép” xe tăng
Sinh ra trong gia đình nông dân nghèo có tới 11 anh chị em, ông Cử lớn lên trong cảnh thiếu thốn nhưng đầy ý chí. Năm 21 tuổi, dù chỉ nặng vỏn vẹn 42kg, ông vẫn quyết tâm nhập ngũ. Sau khi học chuyên ngành điện xe tăng, ông bắt đầu hành trình chinh chiến dọc miền Trung, từ mặt trận Thừa Thiên Huế đến Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào và giải phóng Quảng Trị.
Đầu năm 1975, ông cùng Lữ đoàn 203 tham gia giải phóng Huế, Đà Nẵng rồi tiến thẳng về hướng Sài Gòn với tinh thần “thần tốc”. Tại “lá chắn thép” Xuân Lộc, đơn vị ông chịu tổn thất lớn nhưng vẫn kiên cường chuyển hướng, đánh chiếm căn cứ Nước Trong – cửa ngõ quan trọng bậc nhất mở đường vào nội đô.
Giây phút sinh tử trước thềm chiến thắng
Đêm 29/4, khi đang chỉ huy xe tăng vượt qua hố bom, ông Cử bị trúng mảnh đạn vào đầu, tay và chân. Máu thấm đẫm áo nhưng ông kiên quyết không rời vị trí chỉ huy: “Tôi vẫn chiến đấu được. So với những người ngã xuống, vết thương này chưa là gì.”
Sáng 30/4, khi tiến về cầu Sài Gòn, nỗi đau chồng chất khi Tiểu đoàn trưởng Ngô Văn Nhỡ hy sinh ngay trước cửa ngõ thành phố. Nén đau thương, ông Cử trực tiếp chỉ huy Tiểu đoàn 1 vượt cầu, đánh tan xe tăng M48 của địch, tiến thẳng vào Hàng Xanh và cầu Thị Nghè.
Trưa 30/4, đơn vị của ông có mặt trong đoàn xe tăng húc đổ cổng Dinh Độc Lập. Giữa khói súng và niềm vui vỡ òa, ông cùng đồng đội tiến vào khống chế nội các chính quyền Sài Gòn, chứng kiến thời khắc non sông thu về một mối.
Khép lại quá khứ, trân trọng hòa bình
Sau chiến tranh, người lính xe tăng ấy tiếp tục cống hiến cho quân đội, làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào rồi nghỉ hưu năm 1986. Trở về đời thường, ông vẫn giữ cốt cách “Bộ đội Cụ Hồ”, tích cực tham gia công tác địa phương.
Hiện tại, trong vai phải của người cựu chiến binh 75 tuổi vẫn còn hai mảnh đạn chưa thể lấy ra. Đối với ông, bức ảnh của người phóng viên phương Tây không chỉ là kỷ niệm cá nhân, mà là minh chứng cho một thế hệ đã đánh đổi máu xương để đổi lấy màu xanh hòa bình cho dân tộc.
“Tôi là người may mắn vì được sống để chứng kiến ngày chiến thắng, trong khi nhiều đồng đội đã nằm lại ngay trước cổng Dinh” – ông Cử trầm giọng chia sẻ.
