Xót xa vụ 3 cháu đuối nước trên sông Trà Khúc: Một gia đình 5 năm mất liên tiếp 3 người con

Xót xa vụ 3 cháu đuối nước trên sông Trà Khúc: Một gia đình 5 năm mất liên tiếp 3 người con

Vụ tai nạn đuối nước cướp đi sinh mạng của ba cháu bé tại Quảng Ngãi vừa qua không chỉ là một lát cắt đau lòng về tai nạn thương tích mùa hè. Phía sau những chiếc quan tài xếp liền kề là câu chuyện về một gia đình chịu hai lần đại nạn trong vòng năm năm, mở ra góc nhìn sâu sắc về áp lực sinh kế và khoảng trống bảo vệ trẻ em tại các vùng quê nghèo.

Chiều 23/5, rặng tre già bao quanh thôn Minh Trung (xã Trường Giang, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi) chìm trong bầu không khí tang thương bao trùm. Cả vùng quê nghèo chấn động trước hung tin ba đứa trẻ trong hai gia đình là anh em chú bác ruột cùng tử vong dưới lòng sông Trà Khúc.

Ký ức lặp lại và nỗi đau nhân ba của một mái nhà nghèo

Theo thông tin từ chính quyền địa phương, danh tính các nạn nhân gồm em N.Q.Q. (13 tuổi), em N.T.H. (11 tuổi) – cả hai đều là con trai của vợ chồng anh Nguyễn Ngọc (43 tuổi); và em N.T.Q.N. (11 tuổi) – con gái út của anh Nguyễn Sự (51 tuổi).

Trước đó, vào khoảng 15h ngày 22/5, em N. điều khiển xe máy điện đến nhà anh Ngọc để đón hai anh em Q. và H. đi chơi. Đến tối muộn, không thấy các con trở về, cả hai gia đình hốt hoảng tìm kiếm và trình báo cơ quan công an. Cuộc tìm kiếm cứu nạn được các lực lượng chức năng xã Trường Giang và người dân triển khai xuyên đêm dọc theo bờ sông Trà Khúc.

Đến sáng 23/5, thi thể của em N. và em Q. được tìm thấy ở khu vực bãi cát thuộc thôn Minh Khánh, gần vị trí các em xuống tắm. Riêng em H., dòng nước xiết đã cuốn thi thể em xuôi dòng về địa phận xã Sơn Tịnh, cách hiện trường ban đầu khoảng 6km.

Ngồi gục bên hiên nhà trọ tạm, anh Nguyễn Ngọc và chị Nguyễn Thị Lựu (34 tuổi) như hai chiếc bóng mất hồn. Trên tay chị Lựu là đứa con út mới tròn 3 tháng tuổi đang ngơ ngác trước tiếng khóc nấc của mẹ. Anh Ngọc là thợ sơn nước với thu nhập bấp bênh, một mình nuôi vợ và sáu đứa con nhỏ.

Đau đớn hơn, đây không phải lần đầu tiên dòng nước tước đoạt giọt máu của anh chị. Cách đây đúng 5 năm, vào năm 2021, khi gia đình đang gom góp tiền xây dựng ngôi nhà tình thương thì đứa con trai nhỏ mới 24 tháng tuổi của anh chị không may sẩy chân xuống hố nước sâu sau nhà và tử vong. Năm năm sau, một kịch bản cũ, một nỗi đau cũ lặp lại, nhưng lần này lấy đi của anh chị cùng lúc cả hai người con trai lớn. Do hoàn cảnh gia đình hai nạn nhân quá ngặt nghèo, chính quyền địa phương và bà con lối xóm đã phải đứng ra kêu gọi quyên góp, chung tay lo hậu sự cho các cháu.

Vụ đuối nước trên sông Trà Khúc không dừng lại ở câu chuyện rủi ro thiên nhiên hay sự bất cẩn nhất thời của con trẻ. Đứng ở góc độ phân tích xã hội và nhân văn, bi kịch này bộc lộ một quy luật đáng suy ngẫm: Mối liên hệ mật thiết giữa hoàn cảnh kinh tế, quy mô gia đình và khả năng bảo vệ con cái trước tai nạn thương tích.

1. “Cái bẫy” thời gian của những người cha, người mẹ lao động nghèo

Hãy nhìn vào bối cảnh của gia đình anh Ngọc: Một người chồng làm thợ sơn nước nay đây mai đó, một người vợ ở nhà xoay xở với công việc nội trợ và chăm sóc sáu đứa con, trong đó có một bé sơ sinh mới 3 tháng tuổi. Đây là mô hình gia đình điển hình của sự quá tải cả về kinh tế lẫn sức lao động.

Khi một người mẹ phải dồn toàn bộ tâm trí, sức lực vào đứa trẻ sơ sinh và lo toan bữa ăn cho một gia đình tám miệng ăn, việc giám sát một lúc năm đứa trẻ lớn hơn gần như là điều bất khả thi. Người cha bận đi làm thuê kiếm tiền, người mẹ bị “giam chân” bởi tã bỉm và bếp núc, tạo ra một khoảng trống quản lý rất lớn vào các buổi chiều. Trẻ em trong các gia đình đông con ở nông thôn thường phải tự chơi, tự lớn và tự bảo vệ nhau. Trong môi trường tự do và thiếu sự định hướng của người lớn, ranh giới giữa một cuộc đi chơi hồn nhiên và một vụ tai nạn sinh tử trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

2. Lỗ hổng an toàn tại các vùng chuyển đổi kinh tế

Thôn Minh Trung hay bờ sông Trà Khúc là những không gian địa lý đang có sự thay đổi lớn. Sự xuất hiện của xe máy điện giúp trẻ em nới rộng không gian vui chơi, nhưng hạ tầng an toàn tại địa phương lại không phát triển kịp. Các bãi cát trên sông Trà Khúc sau mùa khô thường xuất hiện các hố sâu do dòng chảy hoặc do việc cải tạo dòng dòng chảy tạo ra. Đối với một đứa trẻ 11-13 tuổi, mặt nước nhìn từ trên cao luôn phẳng lặng và an toàn. Sự thiếu hụt các khu vui chơi an toàn, lành mạnh tại nông thôn buộc trẻ em phải tìm đến những không gian tự nhiên — nơi ẩn chứa những cạm bẫy tử thần ngầm dưới lòng nước.

3. Tiếp cận tích cực: Xây dựng mạng lưới an toàn từ cộng đồng và chính sách an sinh

Để nỗi đau của gia đình anh Ngọc không trở thành một con số thống kê vô cảm vào mỗi mùa hè, xã hội cần nhìn nhận giải pháp từ gốc rễ an sinh:

• Hỗ trợ an sinh cho các hộ nghèo đông con: Các tổ chức đoàn thể địa phương (Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên) cần có sự quan tâm đặc biệt đối với các hộ gia đình đông con, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Trong dịp hè, cần tổ chức các lớp sinh hoạt hè, nhà trẻ cộng đồng miễn phí để đỡ đần gánh nặng trông nom cho các cặp vợ chồng nghèo.

• Chuyển đổi giáo dục nhận thức: Giáo dục an toàn sông nước không thể chỉ thực hiện theo kiểu phong trào hay đọc tờ rơi. Nó cần được cụ thể hóa bằng các biển báo trực quan tại địa phương, các buổi cắm mốc cảnh báo độ sâu tại lòng sông Trà Khúc.

• Lan tỏa tinh thần tương thân tương ái: Điểm sáng duy nhất trong câu chuyện buồn này là sự chung tay thức trắng đêm tìm kiếm của lực lượng chức năng và việc bà con gom góp tiền lo tang lễ cho các cháu. Sự đùm bọc của cộng đồng lúc ngặt nghèo là vô cùng quý giá, nhưng chúng ta cần chuyển đổi sự “hỗ trợ sau tai nạn” thành “giám sát ngăn ngừa trước tai nạn”.

Lời kết

Năm năm trước một đứa con, năm năm sau hai đứa con — nỗi đau của người cha thợ sơn nước tại Quảng Ngãi là một vết thương quá lớn, lời cảnh tỉnh quá tàn nhẫn đối với tất cả chúng ta. Thiên nhiên không có lỗi, dòng sông Trà Khúc vẫn chảy qua bao đời nay, lỗi nằm ở chỗ chúng ta chưa tạo ra được một bộ lưới an toàn đủ chặt để giữ lại những đứa trẻ. Mong rằng, sự ra đi của các em sẽ là bài học xương máu để mỗi gia đình, dù trong hoàn cảnh khốn khó đến đâu, cũng hãy dành một phần tâm trí để canh cánh bên lòng sự an toàn của con trẻ, để mùa hè của những gia đình nghèo không còn là mùa của những vành khăn trắng.