Băng giá trong quan hệ song phương giữa hai siêu cường Nga và Mỹ dường như đang xuất hiện những dấu hiệu tan chảy đầu tiên. Trong một tuyên bố mang tính định hướng chiến lược, giới chức ngoại giao Nga xác nhận Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức đặt mục tiêu khôi phục quan hệ liên chính phủ, mở ra một kỷ nguyên đối thoại thực dụng giữa Washington và Moskva.
Kênh liên lạc cá nhân và cách tiếp cận “thực dụng”
Theo hãng thông tấn TASS, thông điệp lạc quan này được Đại sứ Nga tại Mỹ Alexander Darchiev đưa ra trong khuôn khổ buổi tiếp đón nhân Ngày Quốc khánh Nga (12/6) tổ chức tại Đại sứ quán Nga ở Washington. Sự kiện có sự góp mặt của nhiều quan chức cấp cao thuộc Nhà Trắng, Bộ Ngoại giao Mỹ cùng giới chuyên gia và học giả hàng đầu.
Phát biểu trước giới tinh hoa Mỹ, ông Darchiev cho biết Moskva đặc biệt hoan nghênh cách tiếp cận mang tính xây dựng và vô cùng thực dụng của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Trong những năm trước đó, quan hệ Nga – Mỹ từng rơi vào trạng thái tồi tệ nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh do những bất đồng sâu sắc về hệ tư tưởng.
Tuy nhiên, Đại sứ Nga nhấn mạnh rằng, bất chấp bối cảnh địa chính trị toàn cầu vẫn còn nhiều lực cản, điều quan trọng nhất là Tổng thống Putin và Tổng thống Trump đã thiết lập được một “kênh liên lạc cá nhân” vững chắc. Chính sự thấu hiểu ở cấp độ cá nhân này đã giúp hai nhà lãnh đạo thống nhất được nhiệm vụ tối thượng: Khôi phục lại quan hệ bình thường giữa hai quốc gia, đáp ứng đúng nguyện vọng hòa bình của người dân hai nước.
Giải mã các thỏa thuận: Từ hồ sơ Iran đến Ukraine
Kênh liên lạc cấp cao này không chỉ dừng lại ở những tuyên bố xã giao mà đã trực tiếp chạm đến những điểm nóng bỏng nhất của an ninh toàn cầu. Điện Kremlin tiết lộ, lần liên lạc gần đây nhất giữa ông Putin và ông Trump diễn ra vào cuối tháng 4 thông qua một cuộc điện đàm chiến lược.
Trong cuộc trao đổi này, Tổng thống Putin đã chủ động đưa ra hàng loạt ý tưởng đột phá:
-
Vấn đề Trung Đông: Đề xuất các giải pháp nhằm tháo gỡ nút thắt liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, một động thái góp phần hạ nhiệt chảo lửa khu vực.
-
Điểm nóng Đông Âu: Nhà lãnh đạo Nga cũng đưa ra đề xuất lặp lại lệnh ngừng bắn tạm thời tại Ukraine nhân dịp kỷ niệm ngày kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai, tạo ra một vùng đệm không gian cho các nỗ lực ngoại giao tiếp theo.
Những đề xuất này cho thấy Moskva đang tích cực sử dụng đòn bẩy ngoại giao để định hình lại các quy tắc chơi trên bàn cờ quốc tế, dựa trên sự hợp tác trực tiếp với người đồng cấp tại Nhà Trắng.
Tương lai quan hệ: Cuộc gặp APEC và những lằn ranh đỏ
Động lực cho tiến trình khôi phục quan hệ đang ngày càng rõ nét. Ngày 2/6, Bộ Ngoại giao Nga đã chính thức lên tiếng khẳng định sự sẵn sàng tiến tới bình thường hóa quan hệ với Washington. Tuy nhiên, Moskva cũng vạch ra một lằn ranh đỏ rõ ràng: Mọi sự hợp tác phải dựa trên nguyên tắc tôn trọng lợi ích cốt lõi của Nga và tuyệt đối không có sự can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.
Ông Alexander Gusarov, Giám đốc Vụ Bắc Đại Tây Dương thuộc Bộ Ngoại giao Nga, đánh giá rằng kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức, Mỹ đã chủ động từ bỏ cách tiếp cận mang tính đối đầu cực đoan của chính quyền tiền nhiệm. Sự đối thoại cân bằng đang dần trở thành thông lệ mới.
Giới quan sát quốc tế hiện đang đổ dồn sự chú ý vào tháng 11 tới đây. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, Moskva không loại trừ khả năng Tổng thống Putin và Tổng thống Trump sẽ có một cuộc gặp gỡ lịch sử bên lề Hội nghị cấp cao APEC dự kiến tổ chức tại Trung Quốc. Nếu diễn ra, đây sẽ là cột mốc đánh dấu sự trở lại hoàn toàn của quan hệ Nga – Mỹ, định hình lại cấu trúc an ninh thế giới trong thập kỷ tới.
