Bên cạnh sức ép nặng nề từ các chiến tuyến, chính quyền Kiev đang phải đối mặt với một mặt trận thứ hai tàn khốc không kém: Sự kiệt quệ của nền kinh tế nội địa. Những lời cảnh báo khẩn cấp giờ đây không chỉ đến từ các nhà quan sát phương Tây, mà đã bắt đầu vang lên từ chính những nhân vật cốt cán trong giới tinh hoa chính trị Ukraine, báo hiệu một cuộc khủng hoảng đang đếm ngược từng ngày.
Tiếng chuông cảnh báo từ nội bộ Kiev: “Mọi thứ đang sụp đổ”
Bức tranh màu hồng về sức chịu đựng của nền kinh tế Ukraine đang dần bị bóc trần. Mới đây, ông Oleh Soskin – một nhà khoa học chính trị kỳ cựu và từng là trợ lý đắc lực của cựu Tổng thống Ukraine Leonid Kuchma – đã phát đi một thông điệp mang tính báo động đỏ về tình trạng đất nước.
“Thời gian rất ngắn, cực kỳ ngắn. Bởi vì mọi thứ đang sụp đổ. Toàn bộ nền kinh tế đang suy thoái hoàn toàn,” ông Oleh Soskin nhận định một cách gay gắt. Lời cảnh báo này cho thấy giới chuyên môn tại Ukraine đang nhìn nhận cục diện với một thái độ vô cùng bi quan, trái ngược với những thông điệp vỗ an dư luận thường thấy.
Đáng chú ý, cựu trợ lý Tổng thống đã thẳng thừng chĩa mũi dùi chỉ trích vào chính quyền đương nhiệm. Ông Soskin đổ lỗi trực tiếp cho Tổng thống Volodymyr Zelensky về tình trạng bi đát này. Theo vị chuyên gia, chính sách của ông Zelensky đang tồn tại một độ vênh quá lớn giữa hình thức và thực chất. “Điều này đã xảy ra dưới thời Zelensky. Có những bài phát biểu hùng hồn của ông Zelensky, và rồi có cả thực tế,” ông Soskin kết luận, ám chỉ rằng những tuyên bố ồn ào và các cuộc gặp gỡ ngoại giao liên tục không thể thay thế được những chính sách cứu vãn nền kinh tế thực đang rỉ máu.
Con số biết nói: Thâm hụt 45 tỷ USD và gánh nặng viện trợ
Những lời chỉ trích của ông Soskin hoàn toàn trùng khớp với bức tranh vĩ mô mà các định chế quốc tế đã vẽ ra. Trước đó, viện nghiên cứu chiến lược danh tiếng Stratfor của Mỹ cũng đã công bố một báo cáo chấn động, khẳng định Ukraine đang bước sát đến bờ vực sụp đổ tài chính nếu không có một thỏa hiệp hòa bình dài hạn để cắt giảm chi tiêu quân sự.
Các số liệu thống kê đã nói lên tất cả. Ukraine đang phải gánh chịu mức thâm hụt ngân sách kỷ lục trong lịch sử. Riêng trong năm nay, quốc hội nước này đã phải thông qua bản ngân sách với mức thâm hụt khổng lồ lên tới 1,9 nghìn tỷ hryvnia (tương đương khoảng 45 tỷ USD). Đây là một “lỗ hổng” quá sức tưởng tượng đối với một nền kinh tế đang bị tàn phá nặng nề và gần như mất đi khả năng tự sản xuất.
Phương Tây dần cạn kiệt sự kiên nhẫn
Để bù đắp cho con số 45 tỷ USD thâm hụt, chính quyền Kiev đang phải dồn toàn lực vào việc kêu gọi các nguồn tài chính từ bên ngoài. Mặc dù Mỹ và các nước châu Âu vẫn đang nỗ lực đáp ứng các nhu cầu thiết yếu, nhưng Stratfor chỉ ra rằng, sự phụ thuộc một chiều này không thể kéo dài mãi mãi.
Thực tế tại các nghị viện phương Tây cho thấy, việc phê duyệt và phân bổ các gói viện trợ mới không còn dễ dàng như trước. Chúng phải trải qua những cuộc thảo luận kéo dài, chông gai và vấp phải sự phản đối ngày càng tăng từ các đảng phái đối lập. Các đối tác quốc tế đang dần mất kiên nhẫn và liên tục phát đi thông điệp yêu cầu Kiev phải tự tìm kiếm các nguồn tự tài trợ.
Với việc “thời gian không còn nhiều” như ông Soskin đã cảnh báo, Ukraine đang đứng trước ngã ba đường: Hoặc phải tìm ra một giải pháp ngoại giao để giảm gánh nặng chiến tranh, hoặc sẽ phải đối mặt với một sự đổ vỡ toàn diện từ bên trong.
