PHẦN 1: TOÀN CẢNH PHIÊN TÒA XÉT XỬ NHÓM “ĐẠI CA NHÍ” TẠI TRUNG TÂM HẢI HÀ
Những gương mặt non nớt trước bục khai báo và bản cáo trạng nhuốm màu bạo lực
Ngày 17 tháng 6 năm 2026, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã chính thức mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự gây rúng động dư luận xảy ra tại Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà (cơ sở 2, đóng tại địa bàn phường An Sinh, tỉnh Quảng Ninh). Đứng trước vành móng ngựa là 5 bị cáo tuổi đời còn rất trẻ, gồm: Nguyễn Duy Công (sinh năm 2010), Nguyễn Hữu Anh Đức (sinh năm 2009), Ngô Trần Hữu Thắng (sinh năm 2009), Phạm Đức Hiền (sinh năm 2009) và Nguyễn Trường Giang (sinh năm 2008). Tất cả cùng bị Viện kiểm sát nhân dân truy tố về tội danh “Cố ý gây thương tích” theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Theo hồ sơ vụ án và cáo trạng được công bố tại tòa, Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà là nơi tiếp nhận, nuôi dưỡng, quản lý và giáo dục các học viên có hoàn cảnh đặc biệt, bao gồm cả những thanh thiếu niên cần điều trị tâm lý hoặc các chứng nghiện hành vi. Tuy nhiên, trong quá trình sinh hoạt tập thể tại cơ sở 2, do sự lỏng lẻo trong khâu giám sát của quản lý và sự bộc phát hung hãn của các học viên cũ, một thứ “luật rừng” biến tướng đã hình thành. Nhóm 5 bị cáo nêu trên đã tự cho mình quyền dùng bạo lực để đe dọa, hành hung các học viên khác nếu cho rằng họ không chấp hành nội quy của trung tâm.
Hành vi phạm tội của các đối tượng được chia làm hai vụ việc độc lập diễn ra liên tiếp vào cuối tháng 12 năm 2025. Vụ việc thứ nhất xảy ra vào tối ngày 19/12/2025, khi anh Bùi Tiến Mạnh (sinh năm 2003) được gia đình đưa vào trung tâm để điều trị chứng nghiện trò chơi điện tử (game online). Do không thích nghi được với môi trường và bày tỏ nguyện vọng muốn rời đi, anh Mạnh đã bị một số học viên cũ ngăn cản. Lúc này, Nguyễn Duy Công và Nguyễn Trường Giang cùng một số đối tượng khác đã lao vào khống chế, sử dụng chân tay và các loại hung khí như gậy cao su, gậy gỗ để nện liên tiếp vào vùng ngực, lưng, mông và tay anh Mạnh. Kết quả giám định sau đó xác định anh Mạnh bị tổn hại 2% sức khỏe do trận đòn này.
Đỉnh điểm bi kịch dập phổi dẫn đến tử vong của học viên 17 tuổi
Chưa dừng lại ở đó, đỉnh điểm của sự tàn nhẫn được đẩy lên cao trào trong vụ việc thứ hai diễn ra từ ngày 21 đến ngày 23/12/2025. Nạn nhân lần này là anh Phạm Hải Nam (sinh năm 2008, trú tại phường Hà Lầm, tỉnh Quảng Ninh), một học viên mới được tiếp nhận vào cơ sở.
Chỉ vì những mâu thuẫn nhỏ nhặt trong sinh hoạt hằng ngày và bị nhóm cựu học viên quy kết cho cái cớ “không phục tùng nội quy”, anh Nam đã trở thành mục tiêu tấn công tập thể. Nạn nhân liên tục bị nhóm đối tượng này ép vào góc, hành hung dã man từ phòng ở cá nhân, khu vực lao động tập thể cho đến văn phòng làm việc của cơ sở.
Vào khoảng 8 giờ 30 phút sáng ngày 23/12/2025, tại khu vực văn phòng cơ sở 2, Nguyễn Duy Công, Nguyễn Hữu Anh Đức, Ngô Trần Hữu Thắng, Phạm Đức Hiền cùng các đồng phạm đã tổ chức một trận “mưa đòn” lên người anh Nam. Nhóm này thay nhau dùng gậy gỗ, gậy cao su vụt nhiều lần vào các vùng trọng yếu trên cơ thể nạn nhân. Sau khi trận hành hung kết thúc, thấy anh Nam có biểu hiện nguy kịch, cán bộ trung tâm đã đưa nạn nhân đi bệnh viện cấp cứu khẩn cấp. Tuy nhiên, do vết thương quá nặng, anh Nam đã trút hơi thở cuối cùng vào chiều cùng ngày.
Kết luận giám định pháp y của cơ quan chức năng chốt hạ nguyên nhân tử vong của thiếu niên 17 tuổi là do suy hô hấp cấp, hệ quả của các chấn thương chí mạng vùng lưng gây dập phổi, chảy máu nhu mô phổi và phù phổi nặng. Quá trình khám nghiệm hiện trường, cơ quan công an đã thu giữ hàng loạt vật chứng dùng để tra tấn bao gồm: gậy gỗ, gậy cao su, ống nhựa và nhiều sợi dây dù được các đối tượng giấu tại các khu vực sinh hoạt.
Phán quyết từ Hội đồng xét xử
Tại phiên tòa ngày 17/6/2026, Hội đồng xét xử (HĐXX) sau khi cân nhắc toàn diện các tài liệu, chứng cứ khách quan có trong hồ sơ và kết quả tranh tụng công khai đã khẳng định hành vi của các bị cáo là đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Hành vi này trực tiếp xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của công dân, gây mất an ninh trật tự và để lại nỗi đau không thể bù đắp cho gia đình nạn nhân.
Tuy nhiên, xét thấy tại thời điểm gây án, các bị cáo đều là người dưới 18 tuổi (vị thành niên), chưa nhận thức đầy đủ các hệ quả pháp lý, có nhân thân tốt chưa từng có tiền án tiền sự, đồng thời tại tòa đều thành khẩn khai báo và tỏ rõ thái độ ăn năn hối cải, gia đình các bị cáo đã tích cực bồi thường phần nào thiệt hại, HĐXX đã áp dụng chính sách hình sự nhân văn của Nhà nước đối với người chưa thành niên phạm tội.
Kết thúc phiên tòa, Hội đồng xét xử tuyên phạt:
-
Nguyễn Duy Công: 48 tháng tù (4 năm tù giam).
-
Nguyễn Hữu Anh Đức: 33 tháng tù giam.
-
Ngô Trần Hữu Thắng: 33 tháng tù giam.
-
Phạm Đức Hiền: 33 tháng tù giam.
-
Nguyễn Trường Giang: 6 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, áp dụng thời gian thử thách theo luật định.
PHẦN 2:KHI BẠO LỰC MƯỢN DANH “NỘI QUY” VÀ LỖ HỔNG TRONG QUẢN LÝ QUYỀN CON NGƯỜI
1. Hiện tượng “Đại ca nhí” và mặt tối của tâm lý bầy đàn trong môi trường khép kín
Vụ án tại Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà không đơn thuần là một vụ ẩu đả bộc phát giữa các thanh thiếu niên, mà nó phơi bày một hiện tượng tâm lý xã hội cực kỳ đáng báo động trong các môi trường giáo dục, bảo trợ khép kín: Hiện tượng “ma cũ bắt nạt ma mới” biến tướng thành bạo lực hội đồng.
Khi các thanh thiếu niên có cá tính mạnh, thậm chí có những lệch lạc nhất định về hành vi (như nghiện game, bất trị) được đưa vào một môi trường tập thể, nếu thiếu đi sự giám sát chặt chẽ, sát sao của những người quản lý có chuyên môn, chúng sẽ tự động thiết lập một hệ thống thứ bậc mang tính bản năng. Ở đó, kẻ mạnh hơn, ở lâu hơn sẽ tự phong cho mình cái quyền làm “đại ca”, dùng nắm đấm và luật rừng để thiết lập trật tự.
Cái cớ “phạt vì không chấp hành nội quy” mà các bị cáo đưa ra tại tòa thực chất chỉ là một sự ngụy biện nhằm hợp thức hóa sự hung hãn, tàn nhẫn của bản thân. Từ việc hành hung một học viên muốn trốn về cai nghiện game (anh Mạnh) cho đến việc đánh chết một học viên mới (anh Nam), các đối tượng đã thể hiện một tâm lý bầy đàn lệch lạc. Khi đứng trong một nhóm đông, có hung khí trong tay (gậy cao su, dây dù, ống nhựa), nỗi sợ hãi pháp luật của các thiếu niên này hoàn toàn bị triệt tiêu, thay vào đó là sự kích động bạo lực nhằm chứng tỏ quyền lực tối cao của mình trong phòng ở. Bản án từ 33 đến 48 tháng tù là một cái giá đắt, nhưng vô cùng cần thiết để cách ly những “mầm mống” bạo lực này ra khỏi xã hội, buộc các em phải học lại bài học về sự tôn trọng quyền sống của con người.
2. Trách nhiệm của cơ sở bảo trợ và lỗ hổng trong quy trình giám sát học viên
Nhìn nhận một cách khách quan và trung lập, chúng ta không thể không đặt câu hỏi về vai trò và trách nhiệm của Ban quản lý Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà (cơ sở 2) khi để xảy ra bi kịch này. Một vụ hành hung không phải diễn ra trong vài phút, mà nó kéo dài âm ỉ từ ngày 21 đến ngày 23/12/2025. Các nạn nhân bị đánh ở nhiều nơi: từ phòng ở, khu lao động cho đến tận… văn phòng của cơ sở. Vậy trong suốt thời gian đó, các cán bộ quản lý, các nhân viên trực ca ở đâu? Tại sao hàng loạt hung khí nguy hiểm như gậy cao su (vốn là công cụ hỗ trợ), gậy gỗ, dây dù lại có thể dễ dàng lọt vào tay các học viên và được sử dụng như những công cụ tra tấn ngay tại cơ quan hành chính của trung tâm?
Một trung tâm công tác xã hội được thành lập với mục đích nhân văn: Chăm sóc, bảo trợ và giáo dục những đối tượng đặc biệt. Người dân, các bậc phụ huynh khi gửi gắm con em mình vào đây là đặt trọn niềm tin vào một môi trường an toàn, có tính giáo dục cao. Việc để xảy ra tình trạng học viên tự ý lập phe cánh, dùng vũ lực tra tấn bạn học đến mức dập phổi, tử vong ngay tại văn phòng cơ sở cho thấy một sự buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm nghiêm trọng trong khâu vận hành. Mô hình giáo dục tại các trung tâm này cần phải được rà soát, tái cấu trúc lại ngay lập tức. Công tác quản lý không thể giao phó bằng niềm tin hay dựa vào sự “tự quản” mang tính hoang dã của học viên, mà phải được kiểm soát bằng quy trình kỹ thuật, bằng camera giám sát và bằng đạo đức nghề nghiệp của các cán bộ quản lý.
3. Xu hướng tích cực: Sự nhân văn của pháp luật đối với người phạm tội chưa thành niên
Mặc dù hậu quả của vụ án là vô cùng đau lòng (một người chết, một người bị thương), nhưng phán quyết của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh lại thể hiện một góc nhìn rất nhân văn, cân bằng và đúng định hướng pháp luật tiến bộ: Chính sách xử lý đặc thù đối với người chưa thành niên phạm tội.
Pháp luật Việt Nam luôn phân định rõ ranh giới giữa việc “trừng phạt” và “giáo dục, cải tạo”. Tại thời điểm gây án, các bị cáo chỉ mới 15, 16 tuổi – lứa tuổi mà nhận thức về mặt xã hội và kiểm soát hành vi chưa hoàn thiện, dễ bị lôi kéo bởi tâm lý đám đông. Việc HĐXX không áp dụng các mức án kịch khung của tội giết người hay cố ý gây thương tích nhóm nặng, mà đưa ra mức án từ dưới 3 năm đến 4 năm tù giam, đồng thời cho một bị cáo hưởng án treo là một quyết định mang tính giáo dục sâu sắc.
Bản án này mở ra một con đường hoàn lương cho các thanh thiếu niên lầm lỡ. 3 hay 4 năm trong trại cải tạo sẽ là khoảng thời gian đủ dài để các em thấm thía về giá trị của tự do, về cái giá của sự hung hãn và có cơ hội học nghề, làm lại cuộc đời khi tuổi đời còn rất trẻ. Điều này phù hợp với xu hướng tư pháp tiến bộ toàn cầu: Giảm thiểu việc giam giữ dài hạn đối với trẻ em, tập trung vào phục hồi nhân cách để các em trở thành những công dân có ích cho xã hội sau này.
4. Bài học cho các bậc phụ huynh trong việc giáo dục và đồng hành cùng con trẻ
Bi kịch tại Quảng Ninh cũng là một bài học đắt giá, thức tỉnh các bậc phụ huynh trong việc quản lý và giáo dục con cái, đặc biệt là trong giai đoạn khủng hoảng tuổi dậy thì. Nhiều gia đình khi thấy con em mình có biểu hiện ngỗ ngược, nghiện game hoặc khó bảo, thường có tâm lý “bất lực” và lựa chọn giải pháp phó mặc hoàn toàn cho các trung tâm xã hội, các trường nội trú theo kiểu “trăm sự nhờ thầy”.
Tuy nhiên, không có một cơ sở giáo dục nào có thể thay thế được tình yêu thương, sự kết nối và dòng chảy giáo dục từ gia đình. Việc đẩy con vào một môi trường khép kín khi con đang gặp bất ổn về tâm lý mà thiếu đi sự quan tâm, theo dõi sát sao từ xa của cha mẹ đôi khi lại vô tình đẩy con vào những nguy cơ bị bạo lực hoặc trở thành kẻ đi bạo lực người khác. Cha mẹ cần là những người bạn đồng hành đầu tiên, nhận biết những thay đổi tâm sinh lý của con để có hướng điều chỉnh kịp thời bằng sự thấu hiểu, chứ không phải bằng sự bỏ rơi hay cách ly xã hội.
Lời kết
Phiên tòa sơ thẩm tại Quảng Ninh đã khép lại với những giọt nước mắt muộn màng của các bậc phụ huynh và sự ân hận của những bị cáo tuổi vị thành niên. Bản án đã được tuyên, công lý đã được thực thi, nhưng nỗi đau của người mẹ mất con thì vẫn còn đó, mãi mãi không thể khỏa lấp.
Vụ án mạng tại Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà là một bài học xương máu cho toàn xã hội về công tác quản lý các cơ sở bảo trợ đặc biệt. Nó nhắc nhở chúng ta rằng: Cái ác và bạo lực có thể sinh sôi ở bất cứ đâu nếu sự vô cảm và buông lỏng quản lý xuất hiện. Hãy cùng nhau lên tiếng, chung tay xây dựng một môi trường sống, học tập an toàn, lành mạnh cho trẻ em, nơi mà kỷ luật phải được xây dựng trên nền tảng của tình thương và sự thượng tôn pháp luật, chứ tuyệt đối không thể được định đoạt bằng gậy gộc hay những trận đòn roi đẫm máu.
