Vàng mất đà tăng, thị trường hướng toàn bộ sự chú ý tới Fed
“CHẢO LỬA” TRUNG ĐÔNG VÀ CUỘC DIỄN TẬP TÂM LÝ TRÊN THỊ TRƯỜNG KIM LOẠI QUÝ
Thị trường tài chính quốc tế vừa trải qua một phiên giao dịch đầy sóng gió với những biến động cực đại, phản ánh rõ nét sự nhạy cảm của dòng tiền trước các xung đột địa chính trị và sự thay đổi kỳ vọng chính sách tiền tệ. Kim loại quý – vốn được mệnh danh là hầm trú ẩn an toàn nhất mỗi khi thế giới biến động – đang phải gồng mình chống đỡ hai lực kéo có xu hướng triệt tiêu lẫn nhau.
Cú rơi tự do tạm thời tại eo biển chiến lược
Tâm điểm của sự chú ý bắt đầu từ các diễn biến quân sự bất ngờ tại khu vực Trung Đông. Cuộc không kích của quân đội Mỹ nhắm vào các mục tiêu tại Iran, đi kèm với quyết định mang tính cứng rắn là chấm dứt hoàn toàn cơ chế miễn trừ xuất khẩu dầu đối với Tehran, đã ngay lập tức kích hoạt trạng thái báo động đỏ tại eo biển Hormuz.
Thông tin này ban đầu đã đẩy giá vàng giao ngay trải qua một cú rơi tự do nghẹt thở, có thời điểm biên độ sụt giảm lên tới gần 100 USD/ounce. Tuy nhiên, tính chất giằng co của thị trường nhanh chóng thiết lập lại thế cân bằng động. Ghi nhận vào cuối ngày 8/7, giá vàng giao ngay giao dịch quanh ngưỡng 4.055 USD/ounce, tương đương mức giảm khoảng 2,2% so với phiên liền trước, sau khi đã có nỗ lực hồi phục kỹ thuật tiến sát vùng giá lịch sử 4.100 USD/ounce.
Nghịch lý từ dòng tiền năng lượng và bóng ma lạm phát
Điểm độc đáo trong đợt biến động lần này là mối quan hệ nhân quả phức tạp giữa thị trường năng lượng và thị trường kim loại quý. Việc siết chặt nguồn cung dầu từ Iran không chỉ đẩy giá năng lượng tăng cao, mà còn trực tiếp làm dấy lên mối lo ngại sâu sắc về sự quay trở lại của bóng ma lạm phát toàn cầu thông qua chi phí vận tải và nhiên liệu đầu vào.
Trong một kịch bản thông thường, lạm phát tăng sẽ là chất xúc tác hoàn hảo đẩy giá vàng đi lên. Tuy nhiên, ở bối cảnh hiện tại, giới đầu tư lại nhìn nhận vấn đề qua lăng kính của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Lạm phát có nguy cơ ngóc đầu dậy đồng nghĩa với việc định chế tài chính quyền lực nhất hành tinh này sẽ phải kéo dài thời gian duy trì mặt bằng lãi suất ở mức cao kỷ lục, thậm chí không loại trừ khả năng tiếp tục thắt chặt tiền tệ.
Ông Ilya Spivak, Trưởng bộ phận chiến lược vĩ mô toàn cầu tại Tastylive, phân tích rằng thị trường đang chịu áp lực nặng nề từ tâm lý lo ngại lạm phát thế hệ mới. Khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng do làn sóng bán tháo và đồng USD ghi nhận mức hồi phục nhẹ, chi phí cơ hội để nắm giữ một tài sản không mang lại lợi suất cố định như vàng bỗng chốc trở nên đắt đỏ hơn. Ngoài ra, một đồng bạc xanh mạnh lên cũng vô hình trung hạn chế sức mua của các nhà đầu tư sử dụng các đồng ngoại tệ khác trên sàn giao dịch quốc tế.
Nín thở chờ đợi “phán quyết” từ tân Chủ tịch Fed
Khi cú sốc tâm lý từ Trung Đông bắt đầu hạ nhiệt, toàn bộ sự chú ý của giới đầu tư toàn cầu lập tức dịch chuyển về phía Washington, nơi biên bản cuộc họp chính sách tháng 6 của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) sắp được công bố. Giới tài chính kỳ vọng tài liệu này sẽ hé lộ những góc nhìn thực tế của các Thống đốc Fed về rủi ro lạm phát, đặc biệt là xu hướng điều hành dưới sự dẫn dắt của tân Chủ tịch Kevin Warsh.
Số liệu từ công cụ CME FedWatch cho thấy một sự thay đổi tâm lý rõ rệt: Xác suất thị trường dự báo Fed sẽ tiến hành tăng lãi suất trong kỳ họp tháng 9 tới đã vọt lên mốc hơn 63%, tăng mạnh so với mức 57% ghi nhận trước đó. Dù đây chỉ là con số phản ánh kỳ vọng của các hợp đồng tương lai chứ không phải tuyên bố chính thức, nó vẫn cho thấy một thái độ vô cùng thận trọng của dòng tiền lớn.
Nhận định về cục diện này, ông Carsten Menke, Giám đốc nghiên cứu tại Julius Baer Group, nhấn mạnh rằng sự quan tâm duy nhất của thị trường vàng và bạc lúc này chỉ xoay quanh trục quay lãi suất của Fed. Dẫu vậy, ông Menke cũng lưu ý rằng Fed có khả năng sẽ hành động rất chừng mực. Nguyên nhân là bởi áp lực lạm phát hiện tại xuất phát từ các cú sốc đứt gãy nguồn cung địa chính trị chứ không phải do nhu cầu tiêu dùng nội địa phát triển quá nóng. Sự mập mờ về hướng đi của chính sách tiền tệ khiến các quỹ đầu tư lớn hạn chế giải ngân các vị thế mua trường hạn.
Bức tường lửa từ các Ngân hàng Trung ương
Mặc dù giá vàng đã chính thức bước vào trạng thái thị trường giá xuống (Bear Market) với mức sụt giảm hơn 20% kể từ thời điểm xung đột Iran bùng nổ vào cuối tháng hai, các chuyên gia khẳng định chưa hề có dấu hiệu của một đợt tháo chạy hay bán tháo hoảng loạn.
Chuyên gia phân tích Ahmad Assiri từ Pepperstone Group cho rằng, triển vọng thị trường hiện tại đã có phần ổn định hơn so với giai đoạn mông lung vài tuần trước – thời điểm xuất hiện các dự báo cực đoan về việc giá vàng có thể thủng mốc 3.900 USD/ounce. Hiện tại, câu hỏi lớn nhất của các nhà giao dịch ngắn hạn là liệu vùng giá quanh 4.050 USD/ounce đã đủ vững chắc để thiết lập một vùng đáy ngắn hạn hay chưa.
Trong bối cảnh dòng tiền đầu cơ mang tính chất lướt sóng đang tỏ ra rụt rè, thị trường vàng lại nhận được một bệ đỡ dài hạn vô cùng vững chắc từ các định chế tài chính công. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) vừa công bố tiếp tục gia tăng khối lượng dự trữ vàng trong tháng 6, đánh dấu chuỗi mua ròng liên tục dài nhất của quốc gia này kể từ năm 2015. Khảo sát từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cũng xác nhận tỷ lệ các Ngân hàng Trung ương có kế hoạch gia tăng tỷ trọng nắm giữ vàng trong vòng một năm tới đang neo ở mức cao kỷ lục. Xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng USD của các quốc gia chính là chiếc phanh hãm hiệu quả ngăn cản kịch bản lao dốc sâu của kim loại quý trong trung và dài hạn.
CUỘC CHƠI “BÀN CỜ THẾ” VÀ TƯ DUY KHÔNG BIẾN ĐỘNG TRONG MỘT THẾ GIỚI BIẾN ĐỘNG
Nhìn vào bức tranh toàn cảnh của thị trường vàng trong phiên giao dịch đầy bão tố vừa qua, chúng ta không chỉ thấy những con số nhảy múa vô hồn hay những đồ thị hình nến đỏ rực. Đằng sau đó là một trò chơi vĩ mô đầy cân não giữa các cường quốc, một cuộc thử lửa đối với tâm lý đám đông và là bài học sâu sắc về cách định vị giá trị tài sản trong một kỷ nguyên mà sự bất định đã trở thành trạng thái “bình thường mới”.
1. Bản chất của vàng: Từ “Vịnh tránh bão” đến “Quả bóng tài chính” dưới tay các NHTW
Nhiều thế kỷ qua, nhân loại luôn giữ một niềm tin tuyệt đối vào vàng: Cứ có chiến tranh, xung đột hay bất ổn là phải mua vàng. Nhưng diễn biến sau cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran đã dội một gáo nước lạnh vào tư duy truyền thống đó. Vàng không những không tăng phi mã theo tiếng súng, mà ngược lại còn có lúc sụt giảm gần 100 USD/ounce. Tại sao lại có sự ngược đời này?
Câu trả lời nằm ở chỗ: Vàng trong thế giới hiện đại không còn là một tài sản vật chất thuần túy, mà đã bị tài chính hóa sâu sắc. Giá trị của vàng hiện nay không chỉ phụ thuộc vào cung – cầu vật chất, mà bị chi phối mạnh mẽ bởi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ và sức mạnh của đồng USD. Khi tiếng súng nổ ra ở Trung Đông làm giá dầu tăng, thị trường lập tức liên tưởng đến kịch bản Fed tăng lãi suất để dập tắt lạm phát. Lãi suất cao chính là “khắc tinh” lớn nhất của vàng.
Tuy nhiên, góc nhìn tích cực và khách quan ở đây là gì? Đó là việc vàng không bị rơi vào một cuộc bán tháo hoảng loạn. Ngược lại, mức giá quanh 4.055 USD/ounce vẫn là một đỉnh cao đáng mơ ước nếu nhìn lại lịch sử. Việc các Ngân hàng Trung ương lớn, điển hình là Trung Quốc (PBOC), liên tục gom vàng trong suốt nhiều năm qua đã tạo ra một “vùng đệm an toàn” cho hành tinh. Các quốc gia mua vàng không phải để lướt sóng kiếm lời trong vài phiên, mà họ đang thực hiện một chiến lược dài hạn: Đa cực hóa hệ thống tiền tệ, giảm bớt rủi ro hệ thống từ đồng USD. Đây chính là điểm tựa vững chắc giúp người giữ vàng an tâm rằng giá trị cốt lõi của loại tài sản này không bao giờ mất đi, bất chấp những đợt rung lắc ngắn hạn do các nhà đầu cơ tạo ra.
2. Tư duy “Quản trị rủi ro” thay vì “Đoán đỉnh dò đáy” của nhà đầu tư thông minh
Phiên giao dịch ngày 8/7 là một minh chứng điển hình cho thấy sự nguy hiểm của việc đầu tư theo tâm lý đám đông hoặc cố gắng dự đoán hành vi của các định chế lớn như Fed. Khi xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 9 tăng từ 57% lên hơn 63% trên công cụ CME FedWatch, rất nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ đã hoảng loạn bán ra vì sợ giá vàng sập sâu về vùng 3.900 USD. Nhưng họ quên mất rằng, chính chuyên gia của Julius Baer đã nhận định: Fed sẽ cực kỳ thận trọng vì lạm phát lần này là do “sốc cung” (giá dầu tăng do cấm vận) chứ không phải do nền kinh tế quá nóng. Việc tăng lãi suất quá đà có thể giết chết nền kinh tế nội địa của Mỹ.
Bài học rút ra cho độc giả và các nhà đầu tư cá nhân là: Trong một thị trường giằng co mang tính chiến lược, việc cố gắng “thông minh hơn thị trường” bằng cách đoán đỉnh, dò đáy thường mang lại kết quả cay đắng. Những biến động 2,2% hay thậm chí là cú sụt giảm 100 USD chỉ là những gợn sóng li ti trên một đại dương tài chính dài hạn.
Thay vì để cảm xúc bị thao túng bởi từng dòng tin tức không kích hay từng phát biểu của các Thống đốc Fed, một nhà quản trị tài sản thông minh cần xây dựng một danh mục đa dạng hóa. Vàng vẫn nên có một tỷ trọng nhất định trong giỏ tài sản, đóng vai trò như một gói bảo hiểm rủi ro hệ thống, chứ không phải là một công cụ đánh bạc để làm giàu sau một đêm. Khi bạn nhìn nhận vàng với tư thế của một người mua bảo hiểm, bạn sẽ thấy những phiên giảm giá chính là cơ hội để tích lũy với chi phí hợp lý hơn, thay vì ngồi im và run rẩy trước những biến động.
3. Tín hiệu tích cực: Sự trưởng thành của thị trường và tính minh bạch của thông tin
Nếu có một điều gì đó đáng để lạc quan sau những phiên giao dịch bão táp vừa qua, thì đó chính là sự trưởng thành và tính thích ứng cao của thị trường tài chính toàn cầu. Trước đây, một cuộc không kích nhắm vào một quốc gia dầu mỏ lớn như Iran hoàn toàn có thể kích hoạt một cuộc khủng hoảng tài chính dây chuyền, khiến các sàn giao dịch đóng cửa hoặc các loại tài sản biến động không kiểm soát.
Nhưng ngày nay, nhờ hệ thống thông tin minh bạch, các công cụ dự báo như CME FedWatch và sự bình tĩnh của các quỹ đầu tư lớn, thị trường đã hấp thụ cú sốc một cách cực kỳ khoa học. Các dòng tiền tự động điều chỉnh, lợi suất trái phiếu tăng để bù đắp rủi ro lạm phát, các Ngân hàng Trung ương đóng vai trò điều tiết vĩ mô thầm lặng. Không có sự hỗn loạn, không có những hàng dài người dân xếp hàng rút tiền hay đầu cơ tích trữ nhu yếu phẩm.
Sự ổn định này truyền đi một thông điệp tích cực: Nền kinh tế toàn cầu dù đang đứng trước nhiều thử thách địa chính trị, nhưng hệ thống quản trị rủi ro của các quốc gia và các định chế tài chính đã trở nên kiên cố hơn bao giờ hết. Chúng ta đang sống trong một thế giới đầy biến động, nhưng chúng ta có đầy đủ công cụ và tri thức để hiểu, phân tích và sống chung với những biến động đó một cách chủ động.
Lời kết
Bàn cờ tài chính toàn cầu đang dịch chuyển những quân cờ quan trọng dưới sức ép của địa chính trị Trung Đông và những tính toán chiến lược của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Giá vàng có thể giảm, có thể tăng, đồng USD có thể mạnh lên hay yếu đi, nhưng đó là quy luật tất yếu của một thị trường tự do và lành mạnh.
Đối với mỗi chúng ta, những người quan sát và tham gia vào nền kinh tế, điều quan trọng nhất không phải là việc sở hữu bao nhiêu lượng vàng trong tay, mà là việc sở hữu một tư duy tài chính độc lập, một cái đầu lạnh trước những tin tức giật gân và một niềm tin vững vàng vào sự tự cân bằng của dòng chảy kinh tế thế giới. Biến động không đáng sợ, đáng sợ là khi chúng ta để mình bị cuốn trôi theo những cơn lốc xoáy của tâm lý đám đông.
Tham khảo thông tin chi tiết về các chỉ số giao dịch và phân tích của các chuyên gia quốc tế tại bài viết gốc trên Báo Dân trí: Vàng giảm sau tin không kích, thị trường dồn sự chú ý vào Fed
