Đề xuất thi lại môn Toán ở THPT chuyên Tuyên Quang: Phụ huynh và học sinh nói gì?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT luôn được ví như một “bản lề” quyết định tương lai của hàng triệu sĩ tử sau 12 năm đèn sách. Sự công bằng, khách quan của sân chơi này là giá trị tối thượng không thể bị lung lay bởi bất kỳ lý do gì. Chính vì vậy, khi những con số “biết nói” trong bảng kết quả môn Toán tại một trường chuyên danh tiếng ở phía Bắc xuất hiện những dấu hiệu phi thực tế, dư luận xã hội đã không khỏi bàng hoàng.

Chiều ngày 9/7/2026, một cuộc họp báo khẩn cấp, nghẹt thở kéo dài đúng 60 phút đã được Ban Tuyên giáo, Dân vận Tỉnh ủy cùng Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang tổ chức nhằm công khai toàn bộ những góc khuất vừa được cơ quan chức năng đưa ra ánh sáng. Những phát súng khởi tố hình sự đầu tiên đã được bắn ra, đi kèm với đó là một đề xuất mang tính bước ngoặt có thể thay đổi số phận của hàng trăm thí sinh tại hội đồng thi này.

TOÀN CẢNH CUỘC HỌP BÁO NGHẸT THỞ VÀ NHỮNG CON SỐ “BẤT THƯỜNG” BỊ BÓC TRẦN

Để nhìn nhận một cách bản chất và thấu đáo toàn bộ sự việc, chúng ta cần lùi lại thời gian vào thời điểm sáng ngày 1/7/2026, khi Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức công bố dữ liệu điểm thi toàn quốc. Giữa bức tranh chung của cả nước, dải điểm môn Toán tại Hội đồng thi trường THPT chuyên Tuyên Quang lập tức bị đẩy vào tầm ngắm của các chuyên gia phân tích dữ liệu vì những thông số vượt xa mọi quy luật thống kê thông thường.

1. Bảng điểm “siêu thực” châm ngòi cho cuộc đại thanh tra

Trong tổng số 154 bài thi đạt điểm 10 tuyệt đối môn Toán của toàn tỉnh Tuyên Quang, có tới 147 bài thi – tức là khoảng 95% – tập trung cục bộ trong một nhóm gồm 328 thí sinh sở hữu số báo danh liên kề nhau. Phổ điểm của nhóm này cao và đồng đều tới mức khó tin:

• Điểm trung bình môn Toán đạt mức 9,55 điểm.

• Trung bình cứ khoảng 2,2 thí sinh bước vào phòng thi thì lại có 1 thí sinh giành điểm 10.

• Có tới 299/328 thí sinh (chiếm tỷ lệ 91,16%) đạt từ 9 điểm trở lên. Nếu tính từ mức 8 điểm trở lên, con số này là 324 em (đạt 98,78%).

• Toàn bộ nhóm 328 thí sinh này không có bất kỳ một bài thi nào dưới điểm trung bình, mức điểm thấp nhất ghi nhận là 6 điểm.

Nhìn sang các môn học khác tại chính ngôi trường này như Ngữ văn (chỉ có 11/326 thí sinh đạt điểm 9 trở lên, không có điểm 10) hay Ngoại ngữ (40 thí sinh đạt điểm 9 trở lên, 1 điểm 10), mức chênh lệch so với điểm học bạ hoàn toàn bình thường, dao động từ 0,1 đến 0,31 điểm. Sự tương phản rõ rệt này lập tức khiến Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng Bộ Công an thành lập Tổ công tác đặc biệt, khẩn cấp di chuyển lên Tuyên Quang để làm rõ quy trình coi thi.

2. Sự thật phơi bày: Khởi tố 4 bị can vì “Bệnh thành tích”

Tại buổi họp báo chiều 9/7, Đại tá Trần Anh Tuấn (Trưởng phòng Tham mưu, Công an tỉnh Tuyên Quang) đã chính thức công bố kết quả điều tra sơ bộ của Cơ quan Cảnh sát điều tra. Tính đến thời điểm hiện tại, đã có 4 bị can bị khởi tố về hành vi “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Trước đó, vào ngày 5/7, cơ quan công an đã thực hiện lệnh tạm giữ hình sự đối với ông Nguyễn Hà Duy (28 tuổi, giáo viên trường THPT chuyên Tuyên Quang), người được giao nhiệm vụ làm thư ký tại điểm thi này. Hồ sơ điều tra xác định hành vi sai phạm có tổ chức và mang tính hệ thống từ người đứng đầu điểm thi:

• Bà Trần Thị Thu Hằng (Hiệu phó trường THPT Nguyễn Văn Huyên, đảm nhận vai trò Trưởng điểm thi THPT chuyên Tuyên Quang) đã trực tiếp chỉ đạo các giám thị phòng thi nới lỏng quy chế, cho phép các thí sinh thoải mái chép bài của nhau.

• Bị can Nguyễn Hà Duy đã trực tiếp xâm nhập vào các phòng thi để hướng dẫn, “tiếp sức” cho các thí sinh làm bài môn Toán.

Khi được hỏi về nguyên nhân dẫn đến vụ việc nghiêm trọng này, đại diện Công an tỉnh khẳng định, động cơ và mục đích phạm tội của các bị can bước đầu được xác định là xuất phát từ áp lực và tư duy lệch lạc về mặt thành tích.

3. Đề xuất tổ chức thi lại môn Toán để bảo vệ quyền lợi thí sinh

Đại diện ngành giáo dục địa phương, ông Hoàng Minh Cảnh (Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Tuyên Quang) cho biết, ngay sau khi phát hiện bất thường, Sở đã phối hợp rà soát toàn bộ hơn 71.416 bài thi của 62 điểm thi trên toàn địa bàn tỉnh, từ khâu in sao, vận chuyển, làm phách cho đến kiểm tra dữ liệu camera giám sát. Kết quả cho thấy toàn bộ các điểm thi khác đều diễn ra an toàn, đúng quy chế và phản ánh chính xác học lực thực tế của học sinh.

Riêng đối với lỗ hổng nghiêm trọng xảy ra tại trường THPT chuyên Tuyên Quang, Sở GD&ĐT đã chủ động phối hợp với nhà trường tổ chức buổi gặp mặt trực tiếp với toàn thể phụ huynh học sinh khối 12 và các thí sinh tự do nhằm cung cấp thông tin minh bạch, lắng nghe nguyện vọng. Trên tinh thần cầu thị và bảo đảm quyền lợi chính đáng cho các em trong việc xét tuyển Đại học, Sở GD&ĐT đã chính thức tham mưu phương án tổ chức thi lại môn Toán riêng cho hội đồng thi này.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Mạnh Tuấn (Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh) cũng nhấn mạnh tinh thần chỉ đạo quyết liệt của chính quyền địa phương: Rà soát triệt để, có kết quả đến đâu cung cấp đến đó, tuyệt đối không bao che nhưng đồng thời phải có giải pháp tinh tế để tránh làm ảnh hưởng đến danh dự, tâm lý và tinh thần của các học sinh không liên quan.

 SỨC NẶNG CỦA CHỮ “HỌC THẬT, THI THẬT” TRONG KỶ NGUYÊN SỐ

Vụ việc xảy ra tại Tuyên Quang không chỉ là một vụ án hình sự đơn thuần trong lĩnh vực giáo dục, mà nó là một hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc về những di chứng của “căn bệnh thành tích” và bài toán giữ gìn sự trong sạch cho các kỳ thi quốc gia.

1. Di chứng từ “Bệnh thành tích” và chiếc mặt nạ của sự hoàn hảo

Bóng đá cần bàn thắng, kinh doanh cần lợi nhuận, và giáo dục – một cách đáng buồn – đôi khi lại bị đo lường bằng những con số 10 tròn trĩnh. Động cơ phạm tội “vì thành tích” của các bị can trong vụ án này phản ánh một thực trạng nhức nhối: Áp lực phải duy trì danh hiệu “trường chuyên”, “top đầu cả nước” đã đẩy những người làm công tác giáo dục vào vòng lao lý.

Khi một hệ thống giáo dục bị ám ảnh bởi những báo cáo đẹp, những dải điểm số đồng đều một cách phi lý, người ta sẵn sàng đánh đổi cả danh dự cá nhân và tương lai của học trò. Tỷ lệ 2,2 học sinh có 1 điểm 10 môn Toán tại một hội đồng thi không phải là niềm tự hào, mà đó là một sự bất thường chống lại mọi quy luật khoa học về phân phối trí tuệ. Việc tạo ra một “chiếc mặt nạ hoàn hảo” bằng cách gian lận không giúp nâng tầm tri thức của địa phương, ngược lại, nó phá hủy đi động lực phấn đấu của những thế hệ học sinh học thật, thi thật.

2. Giải pháp “Thi lại”: Sự khắc nghiệt cần thiết để thiết lập lại công bằng

Quyết định tham mưu tổ chức thi lại môn Toán tại trường THPT chuyên Tuyên Quang chắc chắn là một quyết định vô cùng khó khăn đối với các nhà quản lý. Đối với các sĩ tử, việc phải trải qua cảm giác căng thẳng của một phòng thi quốc gia lần thứ hai là một áp lực tâm lý rất lớn. Các em phải ôn tập lại, đối diện với những luồng dư luận trái chiều và sự hoài nghi từ xã hội.

Tuy nhiên, xét dưới góc độ khách quan và trung lập, đây là giải pháp tối ưu và trách nhiệm nhất vào lúc này. Nếu không tổ chức thi lại, làm thế nào để phân định được đâu là bài thi bằng thực lực, đâu là bài thi do chép bài hoặc được hướng dẫn? Nếu giữ nguyên kết quả “ảo” đó, cơ hội bước vào các trường đại học top đầu của các thí sinh ở các địa phương khác – những người đã thức khuya dậy sớm, học tập bằng chính mồ hôi nước mắt của mình – sẽ bị tước đoạt một cách bất công.

Thi lại không phải là một hình phạt dành cho học sinh, mà là một biện pháp bảo vệ. Nó giúp trả lại sự trong sạch cho học bạ và danh dự của chính các em. Những học sinh có năng lực thực sự sẽ có cơ hội chứng minh rằng các em không cần đến sự “tiếp sức” sai trái của những người lớn mang tư duy lệch lạc.

3. Bản lĩnh của chính quyền và niềm tin được củng cố bằng sự minh bạch

Một điểm sáng rất đáng ghi nhận trong cuộc khủng hoảng truyền thông này chính là thái độ kiên quyết, tốc độ xử lý nhanh chóng và sự minh bạch của các cơ quan chức năng. Từ chỉ đạo sát sao của Chính phủ, sự vào cuộc ráo riết của Bộ Công an, cho đến việc UBND tỉnh Tuyên Quang chủ động tổ chức họp báo công khai thông tin và cấm livestream để bảo vệ quyền riêng tư, tránh đẩy đẩy truyền thông đi quá xa gây tổn thương tâm lý học sinh.

Phát biểu của Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Mạnh Tuấn: “Niềm tin của người dân, của phụ huynh phải được củng cố bằng sự minh bạch. Trong đó, không để bất kỳ học sinh nào bị ảnh hưởng đến danh dự, tâm lý” đã thể hiện một tư duy quản lý tiến bộ và nhân văn. Thay vì chọn cách im lặng hoặc xoa dịu dư luận bằng những báo cáo chung chung, việc nhìn thẳng vào sự thật, khởi tố đúng người, đúng tội và tìm phương án khắc phục triệt để chính là cách tốt nhất để giữ vững niềm tin của xã hội vào tính nghiêm minh của luật pháp và sự công bằng của nền giáo dục nước nhà.

Lời kết

Trận bão truyền thông tại Tuyên Quang rồi sẽ qua đi khi những kẻ sai phạm phải đối diện với sự trừng phạt nghiêm khắc của pháp luật và hội đồng thi lại hoàn thành nhiệm vụ của mình. Bài học đắt giá này nhắc nhở chúng ta rằng: Giáo dục không có chỗ cho những phím tắt. Những điểm số ảo có thể làm đẹp một cuốn sổ báo cáo thành tích trong vài ngày, nhưng tác hại của nó đối với nhân cách của một thế hệ và niềm tin của xã hội sẽ kéo dài nhiều năm tháng.

Xin được mượn lời kết để gửi gắm một thông điệp tích cực đến các sĩ tử trường THPT chuyên Tuyên Quang: Hãy vững tâm, gác lại những ồn ào phía sau lưng để bước vào phòng thi lại với một cái đầu lạnh và một trái tim kiêu hãnh. Điểm 8, điểm 9 bằng chính bàn tay và khối óc của các em luôn lấp lánh và đáng trân quý hơn muôn vần điểm 10 được tạo ra từ những sai lầm của người lớn. Bản lĩnh của trường chuyên sẽ được khẳng định rõ ràng nhất khi các em vượt qua thử thách này bằng chính thực lực của mình!
Nguồn Dân Trí