Thu hàng trăm triệu đến 1 tỷ đồng từ mỗi ca mang thai hộ, nhóm đối tượng trả giá đắt

Thu hàng trăm triệu đến 1 tỷ đồng từ mỗi ca mang thai hộ, nhóm đối tượng trả giá đắt

Phần 1: Bản án cho những tấm giấy chứng sinh “giấy thông hành” giả tạo

Ước mơ nghe tiếng khóc, tiếng cười của một đứa trẻ trong nhà là khát vọng hoàn toàn chính đáng của bất kỳ cặp vợ chồng nào, đặc biệt là những người không may gặp phải tình trạng hiếm muộn. Thế nhưng, khi khát vọng thiêng liêng ấy bị đặt nhầm chỗ, biến thành một món hàng béo bở cho những kẻ trục lợi, nó sẽ dẫn đến những hệ lụy pháp lý và đạo đức vô cùng cay đắng.

Vừa qua, Tòa án nhân dân TP.HCM đã mở phiên tòa xét xử và đưa ra phán quyết nghiêm khắc đối với một nhóm đối tượng tổ chức đường dây mang thai hộ vì mục đích thương mại, kết hợp làm giả giấy tờ để hợp thức hóa hồ sơ cho các gia đình.

Kịch bản “trọn gói” và những con số trăm triệu

Theo hồ sơ vụ án, đường dây này được vận hành tinh vi bởi một nhóm phụ nữ do Huỳnh Phương Thảo (30 tuổi, ngụ TP.HCM) giữ vai trò kết nối chính, cùng sự tham gia của các đồng phạm gồm Nguyễn Thị Ngọc Diễm, Nguyễn Thị Nội, Nguyễn Thị Yến và Phạm Thị Ngọc Sương. Nhóm đối tượng này đã chủ động tìm kiếm, tiếp cận các cặp vợ chồng vô sinh, hiếm muộn đang khát khao có con, đồng thời tìm những phụ nữ có nhu cầu bán sức khỏe, chấp nhận mang thai hộ để đổi lấy tiền công.

Để tạo lòng tin, nhóm của Thảo cung cấp một quy trình “khép kín” và “trọn gói”. Từ việc tìm người mang thai, thuê nhà cho họ ăn ở, chăm sóc sức khỏe, đưa đi khám thai định kỳ, cho đến việc liên hệ với các bệnh viện để thực hiện các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Mọi chi phí và rủi ro đều được tính toán thành các gói dịch vụ có giá dao động từ vài trăm triệu đồng cho đến cả tỷ đồng.

Một trường hợp điển hình diễn ra vào tháng 10/2022. Biết được hoàn cảnh của vợ chồng chị Nguyễn Thị Th. và anh Nguyễn Tất T. đang tìm người sinh con hộ, Thảo đã chủ động tiếp cận và đưa ra mức giá trọn gói là 750 triệu đồng. Sau khi thỏa thuận thành công, Thảo thông qua Nguyễn Thị Yến để thuê một phụ nữ tên là Nguyễn Thị Ngọc T. mang thai hộ với mức thù lao 345 triệu đồng. Sau khi trừ đi toàn bộ chi phí chăm sóc y tế và tiền công cho các bên, riêng cá nhân Thảo đã đút túi khoản lợi nhuận bất chính khoảng 95 triệu đồng.

Bước ngoặt tại phòng sản và hành vi làm giả tài liệu

Mọi việc tưởng chừng như diễn ra êm đẹp theo đúng kịch bản của những kẻ môi giới. Đến tháng 8/2023, chị T. (người mang thai hộ) hạ sinh một bé gái tại một bệnh viện lớn. Tuy nhiên, bằng sự nhạy bén và quy trình quản lý nghiêm ngặt, đội ngũ y bác sĩ tại đây đã phát hiện ra những dấu hiệu bất thường, nghi ngờ đây là một ca mang thai hộ trái pháp luật nên đã kiên quyết từ chối cấp giấy chứng sinh theo quy trình thông thường.

Việc thiếu tấm giấy chứng sinh đồng nghĩa với việc đứa trẻ không thể đăng ký khai sinh hợp pháp, và đường dây của Thảo có nguy cơ bị lộ. Để cứu vãn tình thế và hoàn thành hợp đồng với bên thuê, Huỳnh Phương Thảo đã liều lĩnh đặt làm giả giấy chứng sinh của bệnh viện để giao cho vợ chồng chị Th. mang đi làm thủ tục khai sinh cho đứa trẻ.

Ngoài thương vụ này, cơ quan điều tra còn làm rõ trong tháng 5/2023, nhóm của Thảo đã thực hiện trót lọt hai vụ mang thai hộ khác với mức giá lần lượt là 80 triệu đồng và lên tới 1 tỷ đồng.

Cái giá phải trả trước pháp luật

Hội đồng xét xử nhận định hành vi của các bị cáo không chỉ xâm phạm trật tự quản lý hành chính của Nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chế độ hôn nhân gia đình, biến việc sinh sản vốn mang tính nhân văn thành một loại hình dịch vụ thương mại trục lợi. Do đây là vụ án đồng phạm giản đơn, các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải và có một số tình tiết giảm nhẹ như đang nuôi con nhỏ, tòa đã tuyên phạt:

• Huỳnh Phương Thảo: 2 năm 6 tháng tù về tội “Tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại” và “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”.

• Nguyễn Thị Ngọc Diễm, Nguyễn Thị Nội: Cùng mức án 2 năm tù.

• Nguyễn Thị Yến: 9 tháng tù về tội “Tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại”.

• Phạm Thị Ngọc Sương: 6 tháng tù treo về tội “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”.

Phần 2:  Khi khát vọng làm cha mẹ bị thương mại hóa và bài toán nhân văn của pháp luật

Vụ án khép lại với những bản án cụ thể dành cho những kẻ phạm tội, nhưng những câu hỏi và trăn trở mà nó để lại cho xã hội thì vẫn còn đó. Nhìn nhận một cách khách quan và toàn diện, đây không đơn thuần là một vụ án hình sự về lòng tham, mà nó phản ánh một nhu cầu có thực, một góc khuất đầy nước mắt của hàng triệu cặp vợ chồng hiếm muộn, cùng với đó là những khoảng trống pháp lý cần được soi chiếu dưới góc nhìn nhân văn và tích cực.

1. Nỗi đau hiếm muộn và ranh giới mong manh giữa nhân văn và thương mại

Chúng ta cần thẳng thắn thừa nhận với nhau rằng: Khát khao có con của các cặp vợ chồng vô sinh là một nhu cầu chính đáng và mang tính bản năng con người. Y học hiện đại phát triển giúp nhiều người đạt được ước nguyện thông qua các phương pháp hỗ trợ sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Luật pháp Việt Nam cũng đã rất nhân văn khi cho phép “mang thai hộ vì mục đích nhân đạo” kể từ năm 2015.

Tuy nhiên, ranh giới giữa “nhân đạo” và “thương mại” trong vấn đề này lại vô cùng mong manh. Để một ca mang thai hộ nhân đạo được pháp luật phê duyệt, các gia đình phải trải qua những quy trình xét duyệt hồ sơ cực kỳ nghiêm ngặt về quan hệ họ hàng, điều kiện y tế của cả người nhờ và người mang thai. Chính vì quy trình chặt chẽ này nhằm ngăn chặn tệ nạn “đẻ thuê”, nhiều cặp vợ chồng không đủ điều kiện pháp lý hoặc không tìm được người thân thích giúp đỡ đã rơi vào trạng thái tâm lý tuyệt vọng.

Sự tuyệt vọng đó chính là mảnh đất màu mỡ để các đường dây môi giới như của Huỳnh Phương Thảo vươn vòi bạch tuộc. Những kẻ môi giới đánh trúng tâm lý “có bệnh thì vái tứ phương”, sẵn sàng chi tiền tỷ để đổi lấy một đứa con của các gia đình giàu có nhưng kém may mắn. Khi đồng tiền xen vào, việc thiêng liêng như mang nặng đẻ đau bị biến thành một cuộc trao đổi “thuận mua vừa bán”. Người phụ nữ mang thai hộ trở thành công cụ lao động sinh sản, còn đứa trẻ vô tình trở thành một món hàng được định giá sẵn.

Hệ lụy đạo đức lớn nhất ở đây là gì? Đó là sự hạ thấp giá trị nhân phẩm của con người. Khi một đứa trẻ được sinh ra từ một bản hợp đồng thương mại ngầm, quyền lợi hợp pháp và tương lai của chính đứa trẻ đó sẽ bị đe dọa nghiêm trọng ngay từ vạch xuất phát, bắt đầu bằng việc phải dùng một tấm giấy chứng sinh giả để có được một danh phận pháp lý.

2. Sự tỉnh táo của hệ thống y tế và bài học cho các gia đình

Điểm sáng lớn nhất trong vụ án này chính là sự cảnh giác của đội ngũ y bác sĩ tại bệnh viện nơi sản phụ hạ sinh. Trong bối cảnh các thủ đoạn làm giả hồ sơ ngày càng tinh vi, việc các nhân viên y tế phát hiện ra dấu hiệu mang thai hộ trái phép thể hiện một quy trình kiểm soát nội bộ rất chặt chẽ và có trách nhiệm.

Từ góc độ quản lý, các bệnh viện sản nhi không chỉ là nơi cứu người, đỡ đẻ mà còn là chốt chặn đầu tiên bảo vệ tính nghiêm minh của pháp luật về hộ tịch. Nếu các bác sĩ nhắm mắt làm ngơ, cấp giấy chứng sinh một cách dễ dàng, đường dây này sẽ tiếp tục hoạt động trót lọt, và sẽ có thêm hàng chục, hàng trăm đứa trẻ nữa ra đời dưới những danh tính mập mờ.

Đối với các cặp vợ chồng hiếm muộn, vụ án này là một lời cảnh tỉnh sâu sắc:

• Tiền bạc không mua được sự hợp pháp: Việc bỏ ra hàng trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng cho các dịch vụ ngầm chỉ mang lại một sự an tâm giả tạo. Khi đường dây bị triệt phá, số tiền đó mất đi, và nghiêm trọng hơn, các gia đình có thể đối mặt với rủi ro pháp lý, thậm chí là mất quyền nuôi con nếu đứa trẻ không được chứng minh là con hợp pháp.

• Hệ lụy tâm lý lâu dài: Đứa trẻ lớn lên trong sự che giấu về nguồn gốc sinh thành, các gia đình luôn sống trong nỗi sợ hãi bị phát hiện. Đó không phải là môi trường lành mạnh để nuôi dạy một đứa trẻ.

3. Tìm giải pháp tích cực: Thu hẹp khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và hành lang pháp lý

Để giải quyết triệt để vấn đề mang thai hộ vì mục đích thương mại, việc dùng các chế tài hình sự xử phạt như các bản án vừa qua là vô cùng cần thiết, nhưng đó mới chỉ là giải quyết phần ngọn. Về lâu dài, chúng ta cần những giải pháp mang tính gốc rễ và mang định hướng thông tin tích cực cho xã hội.

• Nâng cao nhận thức và đơn giản hóa thông tin pháp lý: Nhiều cặp vợ chồng dính vào các đường dây này một phần vì họ thiếu thông tin chính thống về quy trình mang thai hộ nhân đạo. Các cơ quan chức năng và bệnh viện cần đẩy mạnh truyền thông, hướng dẫn người dân tiếp cận các nguồn hỗ trợ sinh sản hợp pháp một cách dễ dàng, minh bạch hơn.

• Nới lỏng có kiểm soát các tiêu chí mang thai hộ nhân đạo: Thực tế cho thấy, quy định người mang thai hộ phải là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng (chị, em ruột, chị em con chú, con bác…) đang là một rào cản lớn đối với những gia đình neo người hoặc không có sự đồng thuận từ họ hàng. Trong tương lai, các nhà lập pháp có thể nghiên cứu, xem xét mở rộng đối tượng được phép mang thai hộ nhân đạo dưới sự giám sát chặt chẽ của một hội đồng chuyên môn quốc gia, nhằm mở ra cơ hội hợp pháp cho những người thực sự cần, từ đó triệt tiêu không gian hoạt động của các tổ chức “đẻ thuê” lậu.

• Phát triển các trung tâm hỗ trợ tâm lý: Các cặp vợ chồng hiếm muộn cần được sẻ chia và đồng hành về mặt tâm lý. Khi họ được giải tỏa áp lực từ gia đình và xã hội, họ sẽ có những quyết định sáng suốt hơn, thay vì nhắm mắt đưa chân vào những con đường phạm pháp.

Lời kết

Khát vọng làm cha mẹ là một thứ tình cảm thiêng liêng, nhưng con đường đi đến hạnh phúc đó phải được xây dựng trên nền tảng của đạo đức và sự thượng tôn pháp luật. Bản án dành cho Huỳnh Phương Thảo và các đồng phạm là lời răn đe nghiêm khắc cho những ai muốn làm giàu trên tình mẫu tử và nỗi đau của người khác.

Mong rằng, với sự nghiêm minh của pháp luật kết hợp cùng những điều chỉnh chính sách nhân văn trong tương lai, mọi đứa trẻ sinh ra đều được chào đời trong ánh sáng của sự hợp pháp, và tình mẫu tử sẽ không bao giờ phải gắn liền với những cuốn hóa đơn hay những tấm giấy tờ giả tạo.