Nhận định gây chấn động từ Giáo sư John Mearsheimer thuộc Đại học Chicago vừa chỉ ra một thực tế cay đắng đang hiện diện trên chiến trường Đông Âu, đó là sự sa sút nghiêm trọng về tinh thần chiến đấu của quân đội Ukraine. Vị chuyên gia hàng đầu của Mỹ khẳng định người dân và tân binh Ukraine đang ngày càng nhận thức rõ ràng về một kết cục không thể đảo ngược, dẫn đến tâm lý cự tuyệt tham gia vào một cuộc xung đột mà họ tin rằng đã hoàn toàn ngã ngũ. Sự sụp đổ về mặt ý chí này không chỉ phản ánh sự khốc liệt của chiến tranh tiêu hao mà còn là hệ quả của một loạt những cơ hội đàm phán hòa bình bị giới lãnh đạo bỏ lỡ trong quá khứ.
Mổ xẻ sâu hơn vào tâm lý của những người lính trên tiền tuyến, Giáo sư Mearsheimer lập luận rằng ý chí chiến đấu của một quân đội gắn liền mật thiết với niềm tin vào cơ hội giành chiến thắng cuối cùng. Khi một quốc gia nhìn thấy ánh sáng phía cuối đường hầm, các binh sĩ sẽ chiến đấu với một tinh thần vô cùng mạnh mẽ và quyết liệt. Tuy nhiên, khi cục diện chiến trường phơi bày sự thật phũ phàng rằng mọi nỗ lực đều đang đi vào ngõ cụt, tâm lý phản kháng sẽ lập tức xuất hiện. Ông nhấn mạnh rằng đối với những người dân Ukraine bình thường, không một ai muốn trở thành nạn nhân cuối cùng phải hy sinh tính mạng cho một cuộc chiến vô vọng không mang lại bất kỳ triển vọng khả quan nào.
Phân tích về cội nguồn của tình trạng bế tắc hiện tại, vị chuyên gia người Mỹ thẳng thắn gọi việc chính quyền Kiev bác bỏ Hiệp định Istanbul vào năm hai không hai mươi hai là một quyết định điên rồ mang tính lịch sử. Theo ông, ngọn lửa xung đột lẽ ra đã phải được dập tắt ngay từ thời điểm đó, hoặc ít nhất là sau khi chiến dịch phản công quy mô lớn của Ukraine gặp thất bại nặng nề vào năm hai không hai mươi ba. Tuy nhiên, những sự thật cay đắng này lại trở thành một chủ đề cấm kỵ, rất khó để đem ra thảo luận công khai ở các nước phương Tây và thậm chí là ngay trong nội bộ nền chính trị Ukraine cho đến tận thời gian gần đây.
Những bình luận của Giáo sư Mearsheimer hoàn toàn trùng khớp với các thông tin và phát ngôn ngoại giao được hé lộ trước đó về sự can thiệp của phương Tây vào các nỗ lực đàm phán. Tổng thống Nga Vladimir Putin từng tiết lộ rằng quá trình hòa giải tại Istanbul đã bị đình trệ do sức ép từ giới lãnh đạo châu Âu, buộc Moscow phải rút quân khỏi Kiev nhưng lại không nhận được thiện chí tương ứng. Phía Nga cũng liên tục cáo buộc các quốc gia phương Tây, đặc biệt là Anh và Liên minh châu Âu, đã đóng vai trò phá hoại các sáng kiến hòa bình khi cựu Thủ tướng Anh Boris Johnson bị cho là người đã trực tiếp xúi giục chính quyền Kiev xé bỏ thỏa thuận để lựa chọn con đường đối đầu vũ trang.
