Trong dự thảo Sách Xanh Ngoại giao 2026, Nhật Bản thay đổi mối quan hệ với Trung Quốc từ “một trong những mối quan hệ quan trọng nhất” thành “láng giềng quan trọng”.
Hãng tin Reuters đưa tin một báo cáo ngoại giao thường niên của Nhật Bản cho thấy nước này sẽ hạ mức mô tả về mối quan hệ với Trung Quốc, không còn gọi là “một trong những mối quan hệ quan trọng nhất”, trong bối cảnh quan hệ với Bắc Kinh xấu đi.
Bản dự thảo Sách Xanh Ngoại giao 2026 – dự kiến được chính phủ của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thông qua vào tháng tới, sẽ thay vào đó, mô tả Trung Quốc là một nước láng giềng quan trọng, còn mối quan hệ song phương là “chiến lược” và “cùng có lợi”.
Sự thay đổi này phản ánh sự rạn nứt rõ rệt trong quan hệ Tokyo – Bắc Kinh sau hàng loạt căng thẳng ngoại giao trong năm qua, như tranh cãi về kiểm soát xuất khẩu đất hiếm, các vụ radar Trung Quốc khóa mục tiêu máy bay quân sự Nhật và áp lực gia tăng quanh vấn đề Đài Loan.
Quan hệ hai nước đặc biệt leo thang từ tháng 11-2025, khi Thủ tướng Takaichi tuyên bố Nhật Bản có thể triển khai quân đội nếu hành động của Trung Quốc nhằm vào Đài Loan đe dọa lãnh thổ Nhật. Phát biểu này khiến Bắc Kinh phản ứng mạnh.
Trung Quốc sau đó tái áp đặt hạn chế nhập khẩu hải sản Nhật Bản, kêu gọi công dân tránh du lịch tới Nhật và siết xuất khẩu đất hiếm cùng các khoáng sản thiết yếu cho ngành điện tử, đồng thời yêu cầu phía Nhật Bản rút lại phát ngôn trên.
Dù vậy, Chính phủ Nhật Bản khẳng định lập trường của bà Takaichi phù hợp với luật an ninh hiện hành, bác bỏ đánh giá từ báo cáo tình báo Mỹ cho rằng Tokyo đã thay đổi đáng kể giọng điệu so với các đời lãnh đạo trước.
Trong bối cảnh lo ngại gia tăng về “sự ép buộc” từ Trung Quốc và các rủi ro an ninh liên quan đến Nga và Triều Tiên, Nhật Bản cũng tăng cường phối hợp với Mỹ.
Tại cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và bà Takaichi ở Nhà Trắng tuần qua, hai bên đã công bố kế hoạch chung nhằm phát triển nguồn cung thay thế Trung Quốc đối với đất hiếm và khoáng sản quan trọng.
