Hiện vật hai tấm bia cổ có niên đại hơn 300 năm tại xã Thọ Phú (Thanh Hóa) tụ chứa một trữ lượng lớn giá trị về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật điêu khắc vẫn đang sừng sững trước bao con mắt người dân, chính quyền địa phương và cơ quan chức năng suốt bao thập niên qua, nhưng buồn xót thay, gần như không ai quan tâm đến cảnh trạng tồn tại của nó.
Chẳng lẽ họ lại vô cảm đối với di sản văn hóa tiền nhân đến thế sao? Một tấm bia cổ bị trưng dụng làm tường rào; một bị “nhốt” chặt trong khu vực chăn nuôi gia cầm trong suốt thời gian dài mà không hề ai mảy may hành động theo hướng bảo vệ, phát huy di sản.
Xin phải nhấn mạnh rằng, đây không phải hai khối đá vô tri vô giác mà hai hiện vật thuộc quần thể di tích lịch sử, văn hóa và nghệ thuật kiến trúc điêu khắc đá xã Thọ Phú, được bảo vệ bằng hành lang pháp lý di sản văn hóa thông qua quyết định xếp hạng di tích cấp tỉnh từ năm 1993.
Cơ quan chuyên môn tỉnh Thanh Hóa cũng đã đánh giá: “Hai tấm bia không chỉ có giá trị về nội dung lịch sử, văn hóa, có tầm ảnh hưởng vùng rất lớn đối với hai huyện Thọ Xuân và Nông Cống, mà còn là tác phẩm nghệ thuật chạm khắc đá, thư pháp tiêu biểu của giai đoạn Lê Trung Hưng”. Vậy mà nó lại bị đối xử không thể nào chấp nhận được.
Câu chuyện này đã được Văn Hóa “kêu cứu” cách đây gần ba năm. UBND tỉnh Thanh Hóa có văn bản giao kiểm tra, xử lý. Sở VHTTDL cũng có văn bản giao kiểm tra, xác minh và đề xuất phương án xử lý. Cơ quan chức năng thuộc Sở VHTTDL tức tốc kiểm tra, có báo cáo kèm theo đề xuất giải quyết. Điều này có nghĩa là, các bên liên quan vào cuộc rất tích cực, chỉ rõ thực trạng, đồng thời nêu ra những hướng bảo vệ, phát huy giá trị hiện vật. Tuy nhiên, ba năm sau, mọi việc vẫn bất động, như chưa hề có sự chỉ đạo của tỉnh. Hỏi chính quyền sở tại thì lại nghe câu trả lời không thể vô cảm hơn được nữa: Sẽ kiểm tra.
Bia đá mà biết nói năng thì chắc chắn sẽ không tồn tại cảnh trạng vô cảm này. Chúng tôi, một lần nữa, chờ đợi câu trả lời xác đáng của chính quyền địa phương, cơ quan chức năng về vấn đề này.
