Giữa lúc các nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn dắt đang rơi vào trạng thái bế tắc, một nhóm các đồng minh chủ chốt của Ukraine tại lục địa già đang ráo riết phối hợp để xây dựng một kế hoạch chiến lược. Mục tiêu tối thượng của sáng kiến này là đưa Nga ngồi vào bàn đàm phán nhằm sớm chấm dứt cuộc xung đột dai dẳng.
Nước cờ chủ động từ “tam giác” quyền lực châu Âu
Theo các nguồn thạo tin từ hãng Bloomberg, giới chức cấp cao của ba nền kinh tế lớn nhất châu Âu – bao gồm Đức, Pháp và Anh – đang tiến hành các cuộc thảo luận kín về khả năng tổ chức các cuộc đối thoại có sự góp mặt của cả Nga và Ukraine. Được biết, toàn bộ nội dung của sáng kiến này cũng đã được chia sẻ với chính quyền Kiev.
Giới quan sát nhận định, việc “tam giác” quyền lực châu Âu bắt đầu hành động xuất phát từ thực tế chiến sự trên thực địa chưa có bất kỳ đột phá rõ rệt nào. Hơn nữa, những nỗ lực trung gian từ Washington dường như đang chững lại. Dự kiến trong những ngày tới, Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ có các cuộc gặp trực tiếp với Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron để hiện thực hóa vấn đề này. Bản thân Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hồi tháng 5 cũng từng nhấn mạnh rằng châu Âu cần phải khẳng định vai trò độc lập và chủ động hơn trong việc tìm kiếm giải pháp hòa bình.
Mục tiêu né tránh thảm kịch mùa đông
Động lực thúc đẩy châu Âu hành động không chỉ dừng lại ở bài toán địa chính trị mà còn là áp lực thực tế vô cùng lớn. Các nguồn tin chỉ ra rằng, nếu tiến trình đàm phán có thể được khởi động ngay từ bây giờ, khu vực này hoàn toàn có thể tránh được một mùa đông thảm khốc – thời điểm mà Nga thường gia tăng các cuộc không kích tàn phá cơ sở hạ tầng năng lượng và mục tiêu dân sự của Ukraine.
Bên cạnh đó, vị thế trên bàn đàm phán lúc này đang có những biến chuyển ngầm. Điện Kremlin đang phải đối mặt với áp lực gia tăng khi Ukraine liên tục đẩy mạnh các đòn tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) tiến sâu vào lãnh thổ đối phương.
Những tiếng nói phản đối và quyền quyết định của Kiev
Dù sáng kiến ngoại giao đang được phác thảo, các nước châu Âu vẫn khẳng định rõ lập trường: Quyết định cuối cùng thuộc về Tổng thống Zelensky. Họ cam kết sẽ không sử dụng các gói viện trợ để gây sức ép, buộc Kiev phải chấp nhận một chiến lược đi ngược lại lợi ích quốc gia. Hiện tại, Ukraine vẫn đang khẩn thiết yêu cầu bổ sung các hệ thống phòng không như Patriot để bảo vệ không phận.
Tuy nhiên, ngay trong nội bộ các nước châu Âu cũng xuất hiện những luồng ý kiến phản đối mạnh mẽ. Nhiều quan chức lập luận rằng đây chưa phải là thời điểm “chín muồi” để nối lại đối thoại, bởi Moscow chưa cho thấy sự sẵn sàng nhượng bộ thực chất. Nhóm phản đối đề xuất các đồng minh nên tiếp tục bơm vũ khí cho Kiev và siết chặt vòng vây cấm vận, thay vì chủ động “xuống nước” mời gọi đàm phán. Theo họ, hãy để áp lực kinh tế và sự tiêu hao sinh lực buộc đối phương phải tự đưa ra lời đề nghị.
