Cục diện chiến trường miền Đông Ukraine đang bước vào một giai đoạn mang tính bước ngoặt và vô cùng khốc liệt. Những báo cáo mới nhất từ tiền tuyến chỉ ra rằng, mạng lưới phòng thủ của lực lượng Kiev tại khu vực trọng điểm Kostyantynivka (thuộc tỉnh Donetsk) đang đối mặt với nguy cơ sụp đổ hiện hữu. Sự xâm nhập sâu của hàng trăm binh sĩ Nga vào tận vùng lõi đô thị không chỉ tạo ra một môi trường tác chiến nghẹt thở, mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về khả năng thành phố chiến lược này sẽ sớm đổi chủ trong tương lai gần.
Cuộc đột phá chớp nhoáng vào trung tâm thành phố
Theo thông tin do hãng tin hromadske (Ukraine) công bố vào ngày 14/6, phòng tuyến của lực lượng Ukraine tại Kostyantynivka đã bị chọc thủng ở nhiều điểm trọng yếu. Ít nhất 100 binh sĩ Nga thuộc các đơn vị xung kích đã luồn sâu qua các lớp rào cản và xâm nhập thành công vào khu vực trung tâm thành phố.
Tuy nhiên, con số thực tế có thể còn tồi tệ hơn rất nhiều. Trả lời phỏng vấn của báo giới, ba chỉ huy quân đội Ukraine đang trực tiếp chiến đấu tại đây (thuộc các cấp đại đội, tiểu đoàn và lữ đoàn) đã xác nhận tình trạng nguy cấp này. Một sĩ quan cấp cao nhận định rằng, lực lượng Nga hiện diện trong trung tâm có thể lên tới gần 250 người. Việc đưa ra một con số thống kê chính xác ở thời điểm hiện tại là bất khả thi, bởi đối phương không tiến công theo các đội hình lớn, mà chia nhỏ thành hàng chục nhóm tác chiến rải rác, thoắt ẩn thoắt hiện giữa các khu dân cư và những tòa nhà đổ nát.
“Kẻ thù đã tiến sâu vào trung tâm thành phố. Đây không còn chỉ là sự xâm nhập đơn thuần nữa mà là sự kháng cự kiên cường của địch ngay trong lòng đô thị,” một nguồn tin từ quân đội Ukraine chua xót thừa nhận. Cách thức tiến công này cho thấy Moscow đang áp dụng một chiến thuật vô cùng bài bản: Bơm liên tục lực lượng nhỏ lẻ vào vùng lõi, bám trụ và biến các khu vực dân sự thành những ổ đề kháng vững chắc để phá vỡ cấu trúc phòng ngự của Ukraine từ bên trong.
Bóng ma Pokrovsk và áp lực bào mòn sinh lực tàn khốc
Các nhà phân tích chiến sự và các phóng viên chiến trường đang nhận thấy một sự lặp lại đáng sợ của “kịch bản Pokrovsk” ngay tại Kostyantynivka. Phương pháp tác chiến của lực lượng Nga tập trung vào việc tiến nhanh vào khu vực đô thị, sau đó sử dụng hỏa lực áp đảo để chia cắt thành phố thành các khu vực biệt lập, không thể yểm trợ lẫn nhau. Chiến thuật “chia để trị” này đẩy các đơn vị bộ binh phòng thủ của Ukraine vào nguy cơ bị bao vây hoàn toàn trong các túi hỏa lực chật hẹp, cắt đứt mọi nỗ lực tiếp tế đạn dược và sơ tán thương binh.
Áp lực trên chiến trường lúc này đang bào mòn cả thể lực lẫn tinh thần của binh sĩ Kiev. Các chỉ huy Ukraine thừa nhận một thực tế toán học tàn nhẫn: Lực lượng phòng vệ hiện đang tiêu diệt được ít lính Nga hơn so với lượng quân tiếp viện mà đối phương liên tục đẩy vào thành phố. Sự chênh lệch này đến từ việc Nga đang duy trì cường độ tấn công ở mức “cực kỳ khủng khiếp”, kết hợp hỏa lực pháo binh, bom lượn và các đợt xung phong không ngừng nghỉ của bộ binh.
“Với tốc độ diễn biến nhanh chóng của tình hình ở đó, các vấn đề sẽ chỉ ngày càng trầm trọng hơn theo thời gian. Việc mất Kostyantynivka vào cuối mùa hè là hoàn toàn có thể xảy ra. Kẻ thù đang gây sức ép rất mạnh,” một chỉ huy chiến trường đưa ra lời dự báo u ám về tương lai của thành phố.
Gọng kìm siết chặt từ nhiều hướng: Góc nhìn từ giới phân tích
Sự sụp đổ nhanh chóng của các vành đai phòng ngự bên ngoài Kostyantynivka không phải là điều bất ngờ nếu nhìn vào bức tranh toàn cảnh do các tổ chức tình báo độc lập phác họa. Trước đó, vào ngày 11/6, Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ đã báo cáo chi tiết về việc lực lượng Nga đạt được những thắng lợi chiến thuật quan trọng xung quanh Kostyantynivka – mục tiêu tối quan trọng của họ trong chiến dịch tấn công mùa xuân-hè.
Theo ISW, hai nhóm tác chiến chiến thuật uy lực của Nga mang mật danh “Bakhmut” và “Dzerzhynsk” (hướng Toretsk) đã tạo ra một cuộc tấn công gọng kìm, tiến mạnh về phía nam Kostyantynivka và xuyên thủng khu vực phía đông thành phố. Dù ISW từng lưu ý rằng sự hiện diện của lính Nga trong thành phố chưa đồng nghĩa với việc quân đội Ukraine bị bao vây toàn diện, nhưng thực tế chiến trường đang thay đổi từng giờ.
Nghiêm trọng hơn, dự án phân tích tình báo quân sự nguồn mở DeepState đã gióng lên hồi chuông báo động từ đầu tháng 6. Các chuyên gia của DeepState cảnh báo rằng vùng xâm nhập của Nga bên trong Kostyantynivka đang mở rộng như vết dầu loang, dẫn đến “sự sáp nhập không thể tránh khỏi của khu định cư”. Không chỉ phải chống đỡ ở khu vực phía nam và phía đông, sườn phía bắc của Kostyantynivka cũng đang bị đặt vào tình trạng báo động đỏ do Nga đã chiếm giữ thành công hai khu vực lân cận là Illinivka và Novodmytrivka.
Hệ lụy chiến lược nếu “nút thắt” rơi vào tay Nga
Việc để mất Kostyantynivka sẽ không chỉ là một thất bại chiến thuật mang tính địa phương, mà nó sẽ kéo theo một hiệu ứng domino thảm khốc cho toàn bộ cấu trúc phòng ngự của Ukraine tại vùng Donbas. Kostyantynivka từ lâu đã đóng vai trò là một trung tâm đường sắt và nút giao thông hậu cần huyết mạch. Đây là trạm trung chuyển khổng lồ để Ukraine tiếp tế vũ khí, lương thực và đạn dược cho các mặt trận lân cận.
Nếu Nga kẹp chặt được thành phố này, đường tiếp tế của Ukraine sẽ bị bóp nghẹt. Quan trọng hơn, Kostyantynivka chính là cửa ngõ trực tiếp dẫn đến vùng đô thị rộng lớn Kramatorsk – Sloviansk, pháo đài phòng thủ cuối cùng và kiên cố nhất của Ukraine tại tỉnh Donetsk. Bằng việc chọc thủng trung tâm Kostyantynivka, quân đội Nga đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: Họ đã sẵn sàng cho trận chiến quyết định để giành quyền kiểm soát toàn bộ khu vực công nghiệp miền Đông, đẩy lực lượng phòng thủ Ukraine vào thế lùi sâu không bờ bến.
