Việc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ra quyết định sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov đang làm dấy lên một làn sóng phẫn nộ chưa từng có, đồng thời gieo rắc nỗi lo sợ về một bước lùi chiến lược trên chiến trường. Sự ra đi đột ngột của vị bộ trưởng được mệnh danh là nhà đổi mới tài ba này không chỉ gây ra một cuộc khủng hoảng sâu sắc trong nội bộ chính quyền Kiev, mà còn có nguy cơ vô tình dâng tặng lợi thế quân sự vô giá cho Nga ngay tại thời điểm bản lề của cuộc xung đột. Việc thiếu vắng “cha đẻ” của chiến thuật tấn công bằng máy bay không người lái đang khiến nhiều chuyên gia lo ngại rằng đà tiến công ấn tượng của Ukraine sẽ bị chững lại nghiêm trọng.
Nguyên nhân sâu xa của cuộc thanh trừng nội bộ này xuất phát từ những mâu thuẫn gay gắt không thể hàn gắn giữa ông Fedorov và tướng Oleksandr Syrskyi, vị sĩ quan cấp cao mang nặng tư duy tác chiến truyền thống thời Liên Xô. Việc ông Zelensky quyết định đứng về phe bảo thủ và cách chức vị bộ trưởng ba mươi lăm tuổi chỉ sau nửa năm tại vị đã châm ngòi cho một cuộc biểu tình công khai hiếm hoi ngay giữa thủ đô Kiev. Hàng trăm người dân cùng các quan chức quân đội đã đổ xuống đường phố, giơ cao các biểu ngữ yêu cầu Tổng thống dừng lại, khẳng định ông Fedorov không phải là vấn đề của quốc gia. Những người ủng hộ tiến bộ công nghệ nhận định sự vắng mặt của vị cựu Bộ trưởng Chuyển đổi số sẽ là một tổn thất khổng lồ cho ngành công nghiệp phi cơ không người lái mà Ukraine đang dày công xây dựng.
Hệ lụy của quyết định bãi nhiệm này đã ngay lập tức tạo ra những rạn nứt nguy hiểm trong hệ thống phòng thủ. Đại tá Pavlo Yelizarov, Phó tư lệnh lực lượng không quân Ukraine, đã thẳng thừng đệ đơn từ chức để phản đối, gọi đây là một đòn giáng mạnh vào năng lực quân sự của đất nước. Trong thời gian qua, các chiến thuật máy bay không người lái tối tân do ông Fedorov khởi xướng đã mang lại thành công vang dội khi liên tục đánh trúng các mỏ dầu sâu trong lãnh thổ Nga, đẩy nền kinh tế đối phương vào cuộc khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ. Các chuyên gia phân tích phương Tây như bà Viktoriia Yaremchuk từ công ty Farsight Vision cũng lên tiếng cảnh báo rằng việc thay tướng giữa dòng sẽ làm đổ vỡ toàn bộ quá trình cải cách mua sắm thiết bị đang mang lại những kết quả vô cùng thiết thực.
Trước khi rời ghế, cựu Bộ trưởng Fedorov đã kịp để lại một di sản đồ sộ với hai mươi hai mục tiêu cải tổ được hoàn thành, nổi bật nhất là chương trình Đường dây máy bay không người lái giúp cung cấp khí tài tấn công phối hợp hiệu quả. Đáng chú ý, nỗ lực tái cấu trúc Bộ Quốc phòng theo tiêu chuẩn minh bạch của ông đã nhận được sự ủng hộ nhiệt liệt từ Tướng Mykhailo Drapatyi cùng nhiều chỉ huy tiến bộ khác. Tuy nhiên, những sáng kiến đổi mới này lại liên tục vấp phải sự cản trở từ Tổng tư lệnh Syrskyi, người bị ông Fedorov cáo buộc là từ chối thảo luận cởi mở và bám víu vào các chiến thuật gây hao tổn nhân mạng nghiêm trọng. Dù được Điện Kremlin hưởng lợi nhiều nhất từ sự chia rẽ này, giới chức Kiev giờ đây sẽ phải đối mặt với một bài toán vô cùng nan giải để khôi phục niềm tin và duy trì sức mạnh chiến đấu.
