Cựu chiến binh đặc công Nguyễn Văn Toán: Từ anh hùng lô cốt đến “người cha” của hai trẻ mồ côi
Từng một mình đối mặt với cái chết trong lô cốt địch tại trận Buôn Ma Thuột lịch sử, người lính đặc công Nguyễn Văn Toán giờ đây lại tiếp tục một cuộc chiến khác giữa đời thường: nuôi dưỡng hai đứa cháu nhỏ bơ vơ.
Người lính có tâm hồn thi sĩ
Ông Nguyễn Văn Toán (SN 1950, trú tại xã Lạc Phượng, TP Hải Phòng) nhập ngũ năm 1971, thuộc Tiểu đoàn Đặc công 27, Đoàn 305. Ngày đầu quân ngũ tại Hà Tây (cũ), ông nổi tiếng khắp đơn vị không chỉ bởi sự tinh nhuệ mà còn nhờ khả năng ngâm thơ Tố Hữu “ngọt” hiếm thấy.
Kỷ niệm khó quên nhất thời huấn luyện của ông là khi được giao nhiệm vụ sáng tác bài thơ ca ngợi đơn vị để đón nhận danh hiệu Anh hùng. Dù từng xin ra trận thay vì làm thơ vì quá áp lực, nhưng sau 6 ngày đêm trăn trở, ông đã hoàn thành tác phẩm trong sự thán phục của đồng đội. Tinh thần ấy đã giúp ông vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng vào cuối năm 1973.
Cuộc vật lộn sinh tử trong lòng địch
Cuối năm 1974, ông Toán hành quân vào Tây Nguyên – “cánh cửa” thép của chiến dịch mùa Xuân 1975. Rạng sáng 10/3/1975, trận đánh Buôn Ma Thuột bắt đầu sớm hơn dự kiến 5 phút do một sự cố nổ thủ pháo ngoài ý muốn. Đơn vị ông nhận lệnh đánh chiếm sân bay thị xã – nơi quân địch cố thủ điên cuồng.
Để giảm thiểu thương vong, ông Toán đã đưa ra quyết định táo bạo: Một mình tiếp cận lô cốt trung tâm. Bằng chiến thuật nghi binh khéo léo, ông luồn sâu vào hàng rào thép gai, đặt khối thuốc nổ 5kg tiêu diệt mục tiêu. Trong làn khói bụi mịt mù, một cuộc cận chiến kinh hoàng đã diễn ra. Ông bị một tên lính địch đè ngửa, dí dao găm vào cổ ngay trong không gian chật hẹp của lô cốt. Bằng bản lĩnh đặc công, ông đã lật ngược thế cờ, khống chế đối phương trong gang tấc.
Trận Buôn Ma Thuột kết thúc sau 33 giờ chiến đấu rực lửa. Sau đó, dù có cơ hội đi học y khoa, ông vẫn chọn trở lại chiến trường để sát cánh cùng đồng đội cho đến ngày ca khúc khải hoàn tại Dinh Độc Lập vào trưa 30/4/1975.
“Trận chiến” thầm lặng giữa đời thường
Năm 1977, người lính đặc công trở về quê hương với thương tật 21% và đôi vai nặng trĩu gánh nặng gia đình. Vì hoàn cảnh khó khăn, chăm lo cho bố mẹ già và các em, ông lỡ dở hạnh phúc riêng tư.
Biến cố lớn nhất ập đến vào năm 2022, khi vợ chồng người cháu gái lần lượt qua đời, để lại hai đứa trẻ thơ dại (lúc đó mới 2 tuổi và 5 tuổi). Không đành lòng nhìn các cháu bơ vơ, người cựu binh tóc bạc lại một lần nữa “xung phong”. Ở tuổi ngoài 70, ông trở thành trụ cột duy nhất, tự tay chăm lo từng bữa cơm, giấc ngủ cho hai cháu mồ côi dựa vào khoản trợ cấp thương binh ít ỏi.
Ông Trương Văn Lai, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Lạc Phượng, chia sẻ rằng ông Toán là một tấm gương sáng ngời tại địa phương. Dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, ông vẫn luôn giữ vững khí tiết người lính Cụ Hồ, dùng trọn tình thương để sưởi ấm mái nhà cho những đứa trẻ kém may mắn. Với ông Toán, cuộc đời là một bản hành khúc “chỉ có tiến, không lùi”.
