Danh tính 2 công dân Việt bị xi măng vùi lấp dưới công trình ở Nhật khiến dư luận xót xa

Danh tính 2 công dân Việt bị xi măng vùi lấp dưới công trình ở Nhật khiến dư luận xót xa

Sự cố kỹ thuật hy hữu tại công trường thành phố Kusatsu (tỉnh Shiga, Nhật Bản) khiến hai thực tập sinh Việt Nam tử vong do bị xi măng vùi lấp đang thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận. Vụ việc không chỉ là một tai nạn lao động đau lòng, mà còn mở ra những góc nhìn sâu sắc về bài toán quản trị rủi ro và bảo hộ an toàn cho lao động nước ngoài tại Nhật Bản.

Từ sự cố kỹ thuật dưới lòng đất sâu 12 mét

Vừa qua, cơ quan chức năng tỉnh Shiga (Nhật Bản) đã chính thức công bố thông tin liên quan đến vụ tai nạn lao động nghiêm trọng xảy ra vào sáng ngày 26/5 tại thành phố Kusatsu. Hai nạn nhân được xác định là anh Lu Thanh Vang (27 tuổi) và anh Nguyen Te Phong (25 tuổi). Cả hai đều đang cư trú tại thành phố Osaka và làm việc dưới tư cách thực tập sinh kỹ thuật.

Theo thông tin từ cảnh sát địa phương, vụ việc xảy ra vào khoảng 10 giờ 30 phút sáng trong quá trình cải tạo hệ thống hạ tầng nông nghiệp. Tại thời điểm đó, hai nam công nhân đang thực hiện nhiệm vụ bên trong một đường ống dẫn nước cũ nằm sâu 12 mét dưới lòng đất. Đường ống này có không gian khá hạn chế với đường kính chỉ khoảng 1.5 mét.

Khi nhóm công nhân phía trên mặt đất tiến hành bơm xi măng để gia cố và lấp kín các khoảng trống của đường ống, một sự cố kỹ thuật bất ngờ phát sinh. Lượng lớn xi măng lỏng đã tràn ngược vào bên trong với tốc độ nhanh, cô lập hoàn toàn hai thực tập sinh đang làm việc bên dưới. Mặc dù các đồng nghiệp tại công trường đã lập tức triển khai các biện pháp ứng cứu, đưa hai nạn nhân lên mặt đất trong tình trạng ngưng tim phổi và chuyển ngay đến bệnh viện gần nhất, hai anh vẫn không qua khỏi.

Hiện tại, lực lượng cảnh sát Nhật Bản đã hoàn tất công tác khám nghiệm tử thi để xác định nguyên nhân tử vong chính xác. Đồng thời, một cuộc điều tra diện rộng đang được triển khai nhằm làm rõ quy trình quản lý vận hành, tính toán xem liệu có sự lơ là, tắc trách hay vi phạm các tiêu chuẩn an toàn lao động quy định trong luật xây dựng của quốc gia này hay không.

Nhật Bản từ lâu đã được biết đến là một quốc gia có các tiêu chuẩn an toàn lao động kỹ thuật thuộc hàng khắt khe nhất thế giới. Tuy nhiên, thảm kịch xảy ra tại Shiga cho thấy rủi ro luôn có thể xuất hiện ở những góc khuất ít ai ngờ tới, đặc biệt là trong các công trình ngầm – nơi việc thoát hiểm phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống giám sát và thông tin liên lạc trên mặt đất.

Làm việc trong các đường ống sâu dưới lòng đất (được phân loại là không gian kín – confined space) luôn tiềm ẩn những nguy cơ đặc thù như thiếu oxy, tích tụ khí độc hoặc nguy cơ sập, tràn chất lỏng. Trong trường hợp này, không gian ống chỉ rộng 1.5 mét không chỉ hạn chế khả năng di chuyển của người lao động mà còn triệt tiêu các cơ hội phản ứng nhanh khi có sự cố cơ khí từ phía máy bơm áp lực cao.

Dưới góc nhìn khách quan, một sự cố kỹ thuật có thể xuất phát từ việc hỏng hóc thiết bị đột xuất, lỗi áp suất, hoặc sai sót trong khâu tính toán khối lượng vật liệu. Tuy nhiên, điều cốt lõi mà các cơ quan điều tra Nhật Bản đang hướng tới là quy trình giám sát và kế hoạch ứng phó khẩn cấp tại công trường. Khi thực hiện bơm vật liệu vào một không gian có người đang làm việc, việc duy trì kết nối thông tin thời gian thực và các rào chắn ngăn cách an toàn phải được đặt lên hàng đầu.

Đối với cộng đồng người lao động Việt Nam tại nước ngoài, vụ việc là một nốt lặng buồn nhưng mang lại bài học đắt giá về ý thức bảo hộ lao động. Nhiều thực tập sinh khi mới sang Nhật thường gặp rào cản ngôn ngữ, dẫn đến việc tiếp thu các buổi diễn tập an toàn (Anzen Taikai) chưa thực sự trọn vẹn. Điều này đòi hỏi:

• Phía doanh nghiệp tiếp nhận: Cần tăng cường trực quan hóa các cảnh báo an toàn, sử dụng tài liệu đa ngôn ngữ và bố trí người quản lý có năng lực phiên dịch kỹ thuật tại các công trình có độ nguy hiểm cao.

• Về phía người lao động: Cần chủ động trang bị tư duy “từ chối làm việc khi thấy mất an toàn”. Trước khi bước xuống bất kỳ không gian ngầm nào, người lao động có quyền và cần phải yêu cầu kiểm tra hệ thống thông gió, thiết bị liên lạc và phương án cứu hộ dự phòng.

Chính phủ Nhật Bản trong những năm gần đây đã có nhiều cải cách mạnh mẽ trong chương trình thực tập sinh kỹ năng và lao động đặc định, hướng tới việc đảm bảo quyền lợi và môi trường làm việc bình đẳng cho người nước ngoài như công dân bản địa. Những vụ tai nạn như tại Shiga chắc chắn sẽ là cơ sở để các nghiệp đoàn và bộ ngành liên quan siết chặt hơn nữa các tiêu chuẩn cấp phép thi công cho các nhà thầu phụ.

Sự ra đi của hai lao động trẻ tuổi là một mất mát không gì bù đắp nổi đối với gia đình. Thế nhưng, thay vì để sự hoang mang bao trùm, đây là lúc cộng đồng người Việt tại Nhật Bản cần xích lại gần nhau hơn, chia sẻ các kiến thức pháp lý và an toàn lao động. Các cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam tại Nhật Bản cũng đã và đang phối hợp chặt chẽ với sở tại để đảm bảo quyền lợi bảo hiểm, hỗ trợ gia đình nạn nhân vượt qua giai đoạn ngặt nghèo này.

Bảo hộ an toàn lao động không đơn thuần là việc trang bị một chiếc mũ bảo hiểm hay một đôi giày mũi sắt; đó là một hệ thống tư duy quản trị rủi ro có trách nhiệm từ người sử dụng lao động và sự kỷ luật nghiêm ngặt từ người lao động. Chỉ khi hai yếu tố này song hành, những hành trình mưu sinh nơi xứ người mới thực sự trọn vẹn và bình an.