Hiện trường vụ xe khách cháy ngùn ngụt trên cao tốc, nguyên nhân đang được làm rõ

Chiều ngày 28/6, một sự cố hỏa hoạn nghiêm trọng đã xảy ra trên tuyến cao tốc Bắc – Nam, đoạn chạy qua địa phận tỉnh Thanh Hóa, khiến dư luận không khỏi một phen thót tim. Một chiếc xe khách giường nằm mang biển kiểm soát tỉnh Hà Giang khi đang lưu thông với tốc độ cao thì bất ngờ bốc cháy dữ dội, ngọn lửa nhanh chóng bao trùm toàn bộ phương tiện. Giữa bối cảnh nghẹt thở và nguy hiểm ấy, một kịch bản tồi tệ nhất đã không xảy ra nhờ vào sự phản ứng nhanh nhạy của đội ngũ tài xế cùng tinh thần bình tĩnh, tuân thủ hướng dẫn thoát nạn của hàng chục hành khách. Sự cố tuy để lại thiệt hại lớn về tài sản nhưng lại trở thành một minh chứng điển hình cho thấy tầm quan trọng của các kỹ năng sinh tồn và an toàn chủ động trên các tuyến đường cao tốc hiện đại.

Theo thông tin xác minh ban đầu từ cơ quan quản lý đường bộ và lực lượng cứu hộ, vụ cháy xảy ra vào khoảng 14h45 ngày 28/6. Vào thời điểm trên, chiếc xe khách mang biển kiểm soát 23B-005.xx đang hành trình di chuyển trên tuyến cao tốc Bắc – Nam theo hướng từ Hà Nội đi Thanh Hóa. Khi đi đến đoạn km338+700, thuộc địa giới hành chính xã Trung Chính, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, chiếc xe bất ngờ gặp phải sự cố kỹ thuật nghiêm trọng ở hệ thống vận hành, khiến khói và lửa nhanh chóng bùng phát từ phía sau gầm xe. Nhận diện tính chất nguy cấp của sự việc, tài xế đã lập tức tấp phương tiện vào làn dừng khẩn cấp và phát lệnh sơ tán toàn bộ hành khách.

Nhờ phát hiện sớm và hành động quyết đoán, toàn bộ hành khách có mặt trên xe đã kịp thời thu vén hành lý quan trọng, nhanh chóng di chuyển ra khỏi xe an toàn trước khi ngọn lửa hung hãn bùng lên ngùn ngụt và nuốt chửng toàn bộ thân xe. Tiếp nhận tin báo khẩn cấp, lực lượng Cảnh sát giao thông phối hợp cùng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ (PCCC & CNCH) Công an tỉnh Thanh Hóa đã lập tức điều động xe cứu hỏa chuyên dụng cùng các chiến sĩ tiếp cận hiện trường để tổ chức dập lửa và phân luồng giao thông. Đến khoảng hơn 15h00 cùng ngày, đám cháy cơ bản đã được khống chế hoàn toàn. Tại hiện trường, chiếc xe khách bị thiêu rụi, hư hỏng nặng nề, trơ lại khung sắt đen kịt; vụ việc cũng khiến dòng phương tiện trên cao tốc bị ùn ứ, kéo dài nhiều km. Tuy nhiên, điều kỳ diệu và may mắn nhất là không có bất kỳ thiệt hại nào về người được ghi nhận trong vụ hỏa hoạn này.

Một chiếc xe khách bốc cháy ngùn ngụt giữa trưa hè, ngọn lửa bao trùm từ đầu đến đuôi xe, nhưng kết quả cuối cùng là 0% thương vong về người. Đối với những ai thường xuyên theo dõi các tin tức giao thông, đây không chỉ là một sự may mắn thuần túy, mà đó là kết quả của một chuỗi hành động đúng đắn, kịp thời từ những người trong cuộc.

Nhìn nhận một cách khách quan và có chiều sâu, vụ cháy xe tại Thanh Hóa mở ra những phân tích rất giá trị về mặt kỹ thuật vận tải, bối cảnh hạ tầng giao thông cao tốc và đặc biệt là năng lực thoát hiểm của người dân trong thời đại mới.

1. Khủng hỏa hoạn xe khách giường nằm: Hiểm họa từ hiệu ứng “lò nung di động”

Xe khách giường nằm là một trong những phương tiện vận tải công cộng phổ biến nhất tại Việt Nam nhờ tính tiện lợi và giá thành hợp lý. Tuy nhiên, về mặt kết cấu kỹ thuật, loại xe này ẩn chứa những đặc thù rất đáng lưu ý khi xảy ra sự cố hỏa hoạn.

Khác với các dòng xe ghế ngồi thông thường, xe giường nằm thường có không gian nội thất được tối ưu hóa bằng các chất liệu dễ cháy như đệm mút, da nhân tạo, rèm cửa và hệ thống dây điện chằng chịt phục vụ cho các tiện ích giải trí cá nhân (màn hình, cổng sạc, điều hòa riêng biệt). Thêm vào đó, khoang động cơ của xe khách thường nằm ở phía sau đuôi xe, nằm ngay dưới sàn của các giường nằm tầng dưới. Khi xảy ra sự cố chập điện hoặc rò rỉ nhiên liệu ở khoang máy, ngọn lửa sẽ có xu hướng thiêu rụi các vật liệu cách âm, cách nhiệt rồi nhanh chóng tràn vào khoang hành khách.

Khi xe di chuyển với tốc độ cao trên cao tốc (từ 80km/h đến 100km/h), sức gió thổi dọc thân xe sẽ đóng vai trò như một chiếc quạt khổng lồ, tiếp thêm oxy và đẩy tốc độ cháy lan của ngọn lửa lên gấp nhiều lần. Chỉ cần từ 3 đến 5 phút, một đốm lửa nhỏ ở khoang máy có thể biến toàn bộ chiếc xe thành một khối lửa khổng lồ. Việc tất cả hành khách thoát ra ngoài an toàn trong vụ việc tại Thanh Hóa chứng tỏ tài xế đã phát hiện ra mùi khét hoặc làn khói đầu tiên vô cùng sớm và đưa ra quyết định dừng xe ngay lập tức, không một chút do dự.

2. Bản lĩnh của người tài xế và “quy tắc vàng” 30 giây đầu tiên

Trong mọi vụ sự cố giao thông đường dài, người lái xe không chỉ đóng vai trò điều khiển phương tiện mà còn là “thuyền trưởng” chịu trách nhiệm tối cao đối với sinh mạng của hàng chục con người phía sau. Khi tiếng còi báo động hoặc làn khói đen bốc lên, tâm lý con người rất dễ rơi vào trạng thái hoảng loạn, mất phương hướng.

Hành động của tài xế xe khách mang BKS 23B-005.xx trong vụ việc này xứng đáng nhận được sự tán thưởng và ghi nhận:

• Đưa xe vào làn dừng khẩn cấp: Đây là bước đi sống còn. Nếu tài xế hoảng sợ phanh gấp ngay giữa làn đường xe chạy, nguy cơ xảy ra một vụ tai nạn liên hoàn giữa các xe tải nặng phía sau là cực kỳ cao. Việc tấp xe vào lề phải giúp giải phóng không gian cho các phương tiện khác và tạo ra một khoảng trống an toàn để hành khách bước xuống.

• Mở toang tất cả các cửa: Đối với xe khách giường nằm, hệ thống cửa hơi điều khiển bằng điện có thể bị tê liệt ngay khi hệ thống điện của xe bị chập cháy. Người tài xế bắt buộc phải thao tác mở cửa thật nhanh trước khi hệ thống này mất hoàn toàn áp suất, hoặc phải hướng dẫn hành khách sử dụng van xả cửa khẩn cấp bằng cơ học.

• Kích hoạt tinh thần thoát hiểm: Sự quyết đoán trong giọng nói và mệnh lệnh của tài xế chính là chiếc “neo tâm lý” giúp hành khách không dẫm đạp lên nhau, đảm bảo việc sơ tán diễn ra có trật tự và tốc độ.

3. Sự nâng cao trong nhận thức sinh tồn của người dân thời đại số

Chúng ta đã từng chứng kiến nhiều vụ tai nạn hoặc hỏa hoạn mà ở đó, thiệt hại về người xảy ra do hành khách quá hoảng loạn, chen lấn xô đẩy tại cửa ra vào dẫn đến việc làm nghẽn lối thoát hiểm duy nhất. Hoặc có những trường hợp hành khách tiếc nuối tài sản, cố cúi xuống gầm giường để tìm ví tiền, điện thoại, hành lý để rồi bị ngạt khói độc trước khi kịp bước ra ngoài.

Vụ cháy xe ở Thanh Hóa cho thấy một tín hiệu rất tích cực về mặt nhận thức của người dân. Khi đối mặt với ranh giới sinh tử, các hành khách đã hiểu rằng: Mạng sống là thứ duy nhất không thể thay thế. Việc bỏ lại tài sản cồng kềnh, chỉ cầm theo những thứ thiết yếu và nhanh chóng di chuyển ra khỏi phạm vi nguy hiểm (vùng an toàn cách xa xe ít nhất 50 mét để tránh nguy cơ nổ bình nhiên liệu) là một minh chứng cho thấy các bài học về kỹ năng PCCC được tuyên truyền trên báo chí và mạng xã hội thời gian qua đã thực sự thấm sâu vào đời sống thực tế.

4. Bài toán hạ tầng và giải pháp an toàn trên các tuyến cao tốc mới

Nhìn từ góc độ vĩ mô, các tuyến cao tốc Bắc – Nam mới đưa vào vận hành đã rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa các tỉnh thành, thúc đẩy giao thương kinh tế mạnh mẽ. Tuy nhiên, vận hành trên cao tốc cũng đặt ra những thách thức hoàn toàn mới cho công tác cứu hộ, cứu nạn.

Khi một vụ cháy xe xảy ra ở km338, việc các xe chữa cháy chuyên dụng tiếp cận hiện trường cần một khoảng thời gian nhất định do khoảng cách giữa các nút giao trên cao tốc thường khá xa. Nếu tuyến đường bị ùn tắc kéo dài hàng cây số do các xe phía sau dừng lại xem hoặc không nhường đường, xe cứu hỏa sẽ gặp rất nhiều khó khăn để tiếp cận mục tiêu.

Từ thực tế này, hướng đi tích cực và hữu ích cho các cơ quan quản lý và các chủ phương tiện bao gồm:

• Trang bị thiết bị PCCC chất lượng cao trên xe: Không chỉ dừng lại ở những bình chữa cháy mini mang tính đối phó, các xe khách đường dài cần được trang bị hệ thống cảnh báo cháy tự động ở khoang động cơ và các bình bọt chữa cháy cỡ lớn.

• Nâng cao văn hóa nhường đường trên cao tốc: Khi thấy có tín hiệu ùn tắc và tiếng còi của xe ưu tiên, các tài xế phía sau cần chủ động dạt về hai bên, để lại một “làn đường cứu nạn” ở giữa hoặc ở làn dừng khẩn cấp cho lực lượng chức năng làm nhiệm vụ.

• Xây dựng các trạm cứu hộ phòng cháy dọc tuyến: Việc bố trí các điểm ứng trực PCCC lưu động tại các trạm dừng nghỉ hoặc gần các nút giao lớn trên cao tốc sẽ giúp giảm thiểu “thời gian chết”, khống chế đám cháy ngay từ giai đoạn khởi phát, giảm thiệt hại vật chất xuống mức tối đa.

5. Cẩm nang bỏ túi: Làm gì khi xe khách gặp sự cố hỏa hoạn?

Để bài viết mang lại giá trị thực tiễn cao nhất cho độc giả, hãy luôn ghi nhớ quy trình thoát hiểm gồm 3 bước cơ bản sau đây khi di chuyển trên các chuyến xe đường dài:

1. Quan sát và định vị trước lối thoát: Ngay khi lên xe, hãy dành 5 giây để nhìn xem búa thoát hiểm được treo ở đâu, cửa thoát hiểm khẩn cấp nằm ở vị trí nào.

2. Hành động dứt khoát khi có sự cố: Khi nghe báo động cháy, hãy lập tức bỏ lại tất cả hành lý cồng kềnh. Dùng khăn giấy, khẩu trang hoặc một vạt áo thấm chút nước (nếu có) để che mũi và miệng nhằm tránh hít phải khí độc carbon monoxide ($CO$).

3. Thoát hiểm góc thấp và di chuyển xa phương tiện: Nếu khoang xe đã ngập khói, hãy cúi thấp người hoặc bò dọc theo lối đi giữa các hàng ghế vì khói độc luôn có xu hướng bay lên cao. Khi đã ra khỏi xe, tuyệt đối không đứng gần phương tiện mà phải di chuyển nhanh qua hộ lan hành lang an toàn của cao tốc.

Vụ hỏa hoạn trên cao tốc Bắc – Nam qua Thanh Hóa là một tài sản bị mất đi, một bài học kinh nghiệm đắt giá để lại cho các nhà xe về việc kiểm tra hệ thống điện và bảo dưỡng phương tiện trước mỗi chuyến đi xa. Thế nhưng, vượt lên trên đống đổ nát trơ khung sắt ấy là niềm hạnh phúc lớn lao của hàng chục gia đình khi người thân của họ đều bình an vô sự trở về. Sự bình tĩnh của hành khách và bản lĩnh của người tài xế chính là ngọn hải đăng thắp sáng lên tinh thần sống tích cực, văn minh và thượng tôn các quy tắc an toàn trong mỗi hành trình vạn dặm của cuộc đời.