Ninh Bình: Người mẹ bật khóc khi bị khởi tố vì giao xe cho con trai chưa đủ tuổi, gây tai nạn
Bản án hình sự từ một “thói quen” ngỡ như bình thường
Mới đây, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình đã chính thức ra Quyết định khởi tố bị can đối với bà Phạm Thị Bắc (sinh năm 1990, cư trú tại thôn Lý Nhân, xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình). Quyết định này được đưa ra dựa trên hành vi “Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ”, quy định tại điểm b, khoản 1, Điều 264 Bộ luật Hình sự.
Theo hồ sơ từ cơ quan công an, bà Bắc đã giao quyền điều khiển chiếc xe máy mang biển kiểm soát 29B1-860.00 (loại xe có dung tích xi-lanh vượt quá 50 cm³) cho con trai mình là cháu V.H.N (sinh ngày 17/9/2009). Tại thời điểm đó, N. chưa đủ độ tuổi luật định để điều khiển phương tiện này và tất nhiên, chưa hề được sát hạch hay cấp giấy phép lái xe.
Hậu quả của sự lỏng lẻo trong quản lý đã đến gần như ngay lập tức. Trong quá trình lưu thông, khi đi qua khu vực ngã tư thuộc Tổ dân phố Bẩy Tám, phường Đông A, tỉnh Ninh Bình, thiếu niên V.H.N đã không làm chủ được tốc độ, thiếu quan sát và không tuân thủ nguyên tắc nhường đường cho các phương tiện đi tới từ bên phải. Chiếc xe do N. điều khiển đã va chạm rất mạnh với một xe máy khác đang di chuyển đúng luật. vụ tai nạn đã khiến người điều khiển phương tiện đối diện bị trọng thương với tỷ lệ tổn hại sức khỏe lên tới 74% — một con số để lại di chứng tàn tật vĩnh viễn.
Không chỉ người mẹ phải đối diện với vòng lao lý, bản thân người con trai V.H.N cũng bị Cơ quan Cảnh sát điều tra khởi tố bị can về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” theo điểm a, khoản 2, Điều 260 Bộ luật Hình sự. Một gia đình, một quyết định sai lầm, và giờ đây cả hai mẹ con đều đứng trước những bản án nghiêm khắc của pháp luật.
Từ “Chuyện thường ở huyện” đến chiếc còng số 8
Nếu lướt qua các hội nhóm mạng xã hội hay các cổng trường học vào giờ tan tầm, hình ảnh những học sinh cấp 2, cấp 3 lướt đi trên những chiếc xe tay ga, xe số phân khối lớn không còn là điều hiếm gặp. Câu cửa miệng của nhiều bậc phụ huynh khi được hỏi thường là: “Cháu nó đi ngoan lắm”, “Nhà xa trường quá không đưa đón được”, hay “Giao xe cho nó tập đi dần cho bớt bỡ ngỡ”.
Hành vi của bà Phạm Thị Bắc phản ánh chính xác một thói quen tâm lý phổ biến của không ít cha mẹ Việt: Coi nhẹ các quy định về độ tuổi lái xe và dung tích xi-lanh. Người ta thường nghĩ giao xe cho con cùng lắm chỉ bị phạt hành chính vài trăm nghìn, giữ xe vài ngày là cùng. Nhưng vụ việc tại Ninh Bình như một gáo nước lạnh giội thẳng vào sự chủ quan đó. Pháp luật không vận hành bằng “sự thông cảm”. Khi hậu quả xảy ra, tổn hại sức khỏe của nạn nhân chạm ngưỡng 74%, hành vi hành chính lập tức chuyển hóa thành tội danh hình sự. Chiếc chìa khóa xe máy vô tình trở thành chiếc chìa khóa mở cánh cửa nhà giam.
Khi “bản lĩnh” của những đứa trẻ được thử thách bằng tính mạng
Hệ thống luật pháp quy định công dân phải đủ 18 tuổi và có Giấy phép lái xe mới được điều khiển xe máy trên 50 cm³ không phải để gây khó dễ cho người dân. Khoa học tâm lý và sinh học đã chứng minh, ở độ tuổi 15-16 như thiếu niên V.H.N trong vụ án, thùy trán của não bộ — nơi chịu trách nhiệm kiểm soát cảm xúc, đánh giá rủi ro và xử lý tình huống khẩn cấp — vẫn chưa phát triển hoàn thiện.
Một đứa trẻ 15 tuổi có thể chạy xe rất nhanh, nhưng các em thiếu kỹ năng phản xạ khi gặp chướng ngại vật, thiếu sự nhẫn nại tại các điểm giao cắt, và đặc biệt là tâm lý dễ bị kích động hoặc mất tập trung. Trong vụ tai nạn trên, việc N. “không giảm tốc độ, thiếu chú ý quan sát và không nhường đường” là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy em hoàn toàn chưa đủ nhận thức kỹ thuật lẫn tâm lý để làm chủ một nguồn nguy hiểm cao độ. Đáng buồn thay, sự thiếu sót này lại được “tiếp tay” bằng sự đồng thuận của người mẹ.
Áp lực cuộc sống và bài toán giáo dục gia đình
Nhìn nhận một cách trung lập, chúng ta cũng cần chia sẻ với áp lực của những người làm cha, làm mẹ trong xã hội hiện đại. Guồng quay công việc bận rộn, giờ giấc tan sở lệch pha với giờ tan trường của con, hệ thống giao thông công cộng tại nhiều địa phương chưa thực sự thuận tiện… tất cả tạo nên một áp lực vô hình khiến nhiều phụ huynh chọn giải pháp “giao xe cho con tự lập”.
Tuy nhiên, sự tự lập không đồng nghĩa với sự liều lĩnh. Có rất nhiều giải pháp thay thế an toàn hơn: Đăng ký xe đưa đón của trường, sử dụng xe đạp điện hoặc xe máy điện dưới 50 cm³ (và vẫn phải trang bị đầy đủ mũ bảo hiểm, kiến thức luật), hoặc phối hợp cùng các phụ huynh khác để đưa đón theo nhóm. Yêu thương con là tạo điều kiện cho con phát triển, chứ không phải là đẩy con vào rủi ro pháp lý và đe dọa tính mạng của đồng bào.
Trách nhiệm lan tỏa: Không chỉ dừng lại ở một bản án
Bản án dành cho mẹ con bà Bắc chắc chắn sẽ rất nghiêm khắc, nhưng điều quan trọng hơn sau câu chuyện này là sự thức tỉnh mang tính hệ thống. Giáo dục an toàn giao thông không thể chỉ là những tiết học lý thuyết suông trên bục giảng, cũng không thể chỉ dựa vào những đợt ra quân xử phạt của lực lượng Cảnh sát giao thông. Nó phải bắt đầu từ chiếc cổng nhà, từ hành động từ chối dứt khoát của cha mẹ khi con xin chìa khóa xe.
Xã hội chúng ta hướng tới một môi trường văn minh, tích cực và an toàn. Sự nghiêm minh của luật pháp trong vụ việc này không nhằm mục đích trừng phạt để triệt tiêu, mà là hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc nhằm bảo vệ cuộc sống bình yên của mọi người dân khi ra đường. Mỗi phụ huynh cần hiểu rằng: Thượng tôn pháp luật chính là tấm lá chắn vững chắc nhất để bảo vệ tương lai của con em mình.
Lời kết Đừng để đến khi tiếng còi xe cứu thương vang lên, hay khi đứng trước vành móng ngựa mới nghẹn ngào thốt lên hai chữ “giá như”. Câu chuyện tại Ninh Bình là bài học bằng xương máu, bằng sự tự do và bằng cả tương lai của một đứa trẻ. Hãy giữ chặt chìa khóa xe, cho đến khi con bạn thực sự đủ trưởng thành và đủ điều kiện để chịu trách nhiệm trước pháp luật!
