TPHCM: Công an triệt phá hàng loạt vụ trộm tiền công đức tại nhiều chùa trên địa bàn

Liên tiếp các vụ xâm nhập, cạy phá hòm công đức tại các cơ sở thờ tự trên địa bàn TP.HCM vừa bị lực lượng chức năng triệt phá. Đằng sau những vụ trộm cắp mang tính bộc phát nhưng lặp đi lặp lại này là câu chuyện đáng suy ngẫm về công tác bảo an nơi chốn tôn nghiêm và việc quản lý các đối tượng có nguy cơ tái phạm tội cao sau khi mãn hạn tù.

Mành lưới an ninh bủa vây những kẻ “gieo neo” nơi cửa Phật

Công an TP.HCM đang phối hợp với các đơn vị địa phương củng cố hồ sơ, xử lý nghiêm các đối tượng có hành vi xâm nhập, trộm cắp tài sản tại các cơ sở tôn giáo trên địa bàn. Những động thái quyết liệt này được đưa ra ngay sau khi hàng loạt vụ cạy hòm công đức bị phanh phui trong tháng 5.

Cụ thể, tại địa bàn phường Tân Hòa, cơ quan chức năng đã tạm giữ đối tượng Nguyễn Văn Nhớ (48 tuổi, quê Đắk Lắk) để làm rõ hành vi trộm cắp. Trước đó, vào ngày 13/5, người quản lý của một ngôi chùa trên địa bàn khi đến mở cửa điện thờ đã bàng hoàng phát hiện 4 thùng chứa tiền công đức bị cạy phá thô bạo. Toàn bộ số tiền bên trong, ước tính khoảng 4 triệu đồng, đã biến mất.

Tiếp nhận trình báo từ đại diện cơ sở tôn giáo vào ngày 18/5, Công an phường Tân Hòa đã nhanh chóng phối hợp cùng các đơn vị nghiệp vụ vào cuộc rà soát. Bằng các biện pháp nghiệp vụ sắc bén, lực lượng công an đã nhanh chóng khoanh vùng và bắt giữ Nguyễn Văn Nhớ. Đáng chú ý, đây là đối tượng “dày dạn thành tích bất hảo” với 5 tiền án về tội trộm cắp tài sản và chỉ vừa mới chấp hành xong án phạt tù, trở về hòa nhập cộng đồng được hơn 1 tháng.

Trước đó không lâu, một kịch bản tương tự cũng xảy ra tại phường Tân Sơn Hòa. Trưa ngày 10/5, một tu sĩ trong lúc trích xuất, kiểm tra hệ thống camera giám sát của nhà chùa đã phát hiện một bóng đen đột nhập vào khuôn viên lúc nửa đêm, thản nhiên cạy phá các thùng công đức để lấy đi tiền mặt.

Nhận được tin báo, Công an địa phương cùng Phòng Cảnh sát hình sự (PC02, Công an TP.HCM) đã lập tức tung lực lượng truy xét. Nghi phạm Nguyễn Hoàng Rum (38 tuổi, ngụ tỉnh Vĩnh Long) bị tóm gọn ngay sau đó. Tại cơ quan điều tra, Rum thừa nhận bản thân chính là thủ phạm đã thực hiện trót lọt chuỗi hành vi trộm cắp tiền công đức tại hai ngôi chùa khác nhau trên địa bàn phường Tân Sơn Hòa và Tân Hòa vào các đêm 9/5 và 10/5.

GÓC NHÌN BÁO CHÍ: BÀI TOÁN TÁI HÒA NHẬP VÀ SỰ THAY ĐỔI TẤY YẾU TRONG QUẢN TRỊ NƠI THỜ TỰ

Hành vi trộm cắp tài sản ở bất kỳ đâu cũng đáng bị lên án, nhưng trộm cắp tại các cơ sở tôn giáo – nơi vốn được coi là biểu tượng của lòng thiện nguyện và sự thanh tịnh – luôn để lại sự bức xúc lớn cho dư luận. Nhìn nhận một cách khách quan, câu chuyện tại các ngôi chùa ở TP.HCM không dừng lại ở giá trị vật chất bị mất đi, mà mở ra hai vấn đề lớn cần phân tích dưới góc độ xã hội học và quản lý đô thị.

“Khoảng trống” sau khi mãn hạn tù và áp lực tái hòa nhập

Chi tiết đối tượng Nguyễn Văn Nhớ – người sở hữu 5 tiền án và vừa ra tù được vỏn vẹn một tháng đã tiếp tục “ngựa quen đường cũ” – là một lát cắt rất đáng suy ngẫm. Nó phản ánh một thực tế dai dẳng trong công tác quản lý đối tượng sau cai nghiện hoặc mãn hạn tù: Bài toán sinh kế và rào cản tâm lý.

Khi một người đàn ông gần 50 tuổi bước ra khỏi cánh cửa trại giam với một lý lịch không mấy sáng sủa, việc tìm kiếm một công việc lương thiện để nuôi sống bản thân là một thử thách cực kỳ lớn. Nếu thiếu đi sự định hướng, hỗ trợ kịp thời từ gia đình, các tổ chức đoàn thể địa phương, và quan trọng nhất là ý chí tự thân, họ rất dễ rơi vào trạng thái hụt hẫng. Khi áp lực cơm áo gạo tiền bủa vây, con đường ngắn nhất và quen thuộc nhất mà họ nghĩ đến chính là quay lại với hành vi phạm pháp. Việc lựa chọn các hòm công đức ở chùa làm mục tiêu cho thấy các đối tượng đã có sự tính toán: Nơi đây thường mở cửa tự do, ban đêm lỏng lẻo về nhân lực bảo vệ, và tâm lý các nhà chùa thường từ bi, đôi khi xảy ra mất mát nhỏ sẽ tự dàn xếp thay vì báo cáo cơ quan công an.

Do đó, bên cạnh việc răn đe bằng pháp luật, việc tạo ra một cơ chế giám sát, hỗ trợ việc làm thực chất cho người hoàn lương là giải pháp gốc rễ để giảm tỷ lệ tái phạm tội tại các đô thị lớn.

Từ “vô vi” đến chủ động: Sự thay đổi tất yếu của các cơ sở tôn giáo

Từ xưa đến nay, các ngôi chùa luôn vận hành theo tinh thần “cửa thiền luôn mở”, đón nhận bách gia trăm họ vào chiêm bái, không phân biệt thành phần xã hội. Sự cởi mở, thiếu phòng bị này vô tình biến các cơ sở thờ tự trở thành những “vùng lõm” về an ninh, dễ dàng lọt vào tầm ngắm của các đối tượng trộm cắp chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội hiện đại với những chuyển dịch phức tạp về trật tự an toàn xã hội, tư duy quản trị tại các cơ sở tôn giáo cũng cần có những bước thay đổi mang tính thời đại. Việc cài đặt hệ thống camera an ninh dày đặc tại các góc khuất, khu vực đặt hòm công đức như các ngôi chùa trong vụ việc trên đã làm là một bước đi đúng đắn. Chính nhờ những “mắt thần” này, các tu sĩ đã kịp thời phát hiện hành vi phạm tội, cung cấp những chứng cứ hình ảnh vô cùng sắc bén giúp lực lượng công an hình sự phá án trong thời gian ngắn.

Nâng cao cảnh giác không làm mất đi tính từ bi, thanh tịnh của cửa Phật, mà ngược lại, đó là hành động trách nhiệm để bảo vệ thành quả phát tâm của các Phật tử, bảo vệ sự tôn nghiêm của di tích. Trong tương lai, bên cạnh việc lắp đặt camera, các cơ sở thờ tự nên nghiên cứu thay đổi hình thức quản lý tiền công đức, ví dụ như sử dụng hòm công đức thông minh có khóa bảo mật cao, cố định hòm vào kết cấu tường bê tông, hoặc khuyến khích người dân công đức theo hình thức chuyển khoản quét mã QR – một xu hướng đang được nhiều di tích lớn trên cả nước áp dụng rất thành công.

Lời kết

Việc triệt phá nhanh các vụ trộm cắp tại các ngôi chùa ở TP.HCM một lần nữa khẳng định năng lực ứng trực và tinh thần trách nhiệm của lực lượng công an trong việc giữ gìn bình yên cho nhân dân, kể cả ở những không gian tâm linh. Biện pháp răn đe đã được thực thi, nhưng để những tiếng cạy cửa loạch xoạch không còn vang lên giữa đêm thanh vắng nơi chốn thiền môn, rất cần sự chung tay từ hai phía: Sự chủ động phòng ngừa từ các cơ sở tôn giáo và một hệ thống nâng đỡ, giám sát chặt chẽ hơn từ cộng đồng đối với những người lầm lỡ quay đầu.