Ngày 19/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố quyết định tạm hoãn một chiến dịch gây sức ép quy mô lớn nhằm vào Iran. Động thái “hạ nhiệt” bất ngờ này được đưa ra với kỳ vọng tìm kiếm những bước tiến tích cực hơn trên bàn đàm phán, sau khi nhận được lời kêu gọi từ các quốc gia đồng minh tại khu vực vùng Vịnh.
Quyết định “hạ nhiệt” phút chót và kỳ vọng ngoại giao
Theo các thông tin từ giới chức, một kế hoạch triển khai các biện pháp cứng rắn với quy mô lớn đã được Washington chuẩn bị sẵn sàng cho ngày 19/5. Tuy nhiên, vào phút chót, Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu tạm dừng kế hoạch này. Nguyên nhân chính dẫn đến quyết định “quay xe” này là do sự thúc giục từ các đối tác quan trọng ở Trung Đông như Qatar, Ả Rập Xê-út và UAE, nhằm tạo thêm không gian và thời gian cho những nỗ lực ngoại giao.
Người đứng đầu Nhà Trắng xác nhận hai bên đang tiến hành những cuộc thảo luận mang tính bước ngoặt. Các quốc gia vùng Vịnh nhận định Tehran đang tiến rất gần đến việc chấp thuận một thỏa thuận chung. Mục tiêu cốt lõi của Washington trong mọi cuộc đàm phán hiện tại là phải thiết lập được một cơ chế giám sát chặt chẽ, nhằm ngăn chặn hoàn toàn việc Iran sở hữu các năng lực công nghệ và vật liệu nhạy cảm. Dù tạm hoãn, giới chức Mỹ vẫn duy trì quan điểm cứng rắn, sẵn sàng kích hoạt lại các biện pháp gây sức ép toàn diện nếu không đạt được một thỏa thuận đáp ứng đủ các tiêu chuẩn an ninh.
Lập trường cứng rắn từ Tehran và thế giằng co chưa hồi kết
Ở bên kia chiến tuyến, bất chấp các động thái tạo sức ép dồn dập từ Mỹ, lập trường của Tehran vẫn không có dấu hiệu nhượng bộ. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã lên tiếng khẳng định rõ ràng rằng việc tham gia đối thoại không đồng nghĩa với sự quy phục. Ông nhấn mạnh quốc gia này sẽ kiên quyết bảo vệ các quyền lợi hợp pháp và danh dự quốc gia trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Đến thời điểm hiện tại, tiến trình tháo gỡ căng thẳng giữa hai cường quốc vẫn đối mặt với những nút thắt lớn. Phía Iran kiên quyết phủ nhận các cáo buộc về chương trình phát triển năng lượng của mình, đồng thời đặt ra hàng loạt điều kiện tiên quyết như yêu cầu gỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế, đền bù thiệt hại và được công nhận quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz. Thế giằng co quyết liệt giữa những yêu cầu đối lập này cho thấy, dù có những tín hiệu tạm “hạ nhiệt”, chặng đường đi đến một thỏa thuận cuối cùng vẫn còn rất nhiều biến số khó lường, đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của nền kinh tế và chuỗi cung ứng toàn cầu.
