Tiến trình đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran bất ngờ chững lại trước những động thái cứng rắn mới nhất từ phía Mỹ. Đích thân Tổng thống Donald Trump đã hạ lệnh “không vội vàng”, trong khi Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố sẵn sàng chuyển sang các phương án thay thế nếu những thỏa thuận về hạt nhân và eo biển Hormuz rơi vào bế tắc.
Lời cảnh báo đanh thép từ Washington
Sự lạc quan về một thỏa thuận lịch sử “sắp được ký kết” bỗng chốc bị dội một gáo nước lạnh. Phát biểu trước báo giới tại New Delhi (Ấn Độ) vào hôm 24/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhấn mạnh rằng dù Washington vẫn đang ưu tiên tạo mọi cơ hội cho nỗ lực ngoại giao, nhưng sự kiên nhẫn không phải là vô hạn. Ông Rubio lấp lửng một lời cảnh báo răn đe rằng, nếu Iran không đồng ý tiến tới một cuộc đàm phán thực chất và có giới hạn thời gian cụ thể, Mỹ sẽ giải quyết vấn đề bằng một “cách khác”.
Dù không nói rõ “cách khác” ở đây có phải là can thiệp quân sự hay không, nhưng sự cứng rắn của Mỹ đã được thể hiện rõ qua chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump. Ông Trump khẳng định đã yêu cầu phái đoàn đàm phán của Mỹ tuyệt đối không được vội vã. Đặc biệt, lệnh phong tỏa của Hải quân Mỹ đối với các cảng biển và tàu thuyền Iran tại huyết mạch eo biển Hormuz vẫn sẽ được duy trì toàn bộ hiệu lực cho đến khi một văn kiện chính thức được ký kết.
Cuộc đấu trí căng thẳng và phản ứng “ăn miếng trả miếng”
Có vẻ như đằng sau bàn đàm phán, cuộc mặc cả giữa hai bên đang diễn ra vô cùng khốc liệt. Nút thắt lớn nhất hiện nay nằm ở việc Iran kiên quyết yêu cầu Mỹ phải giải phóng các khoản tiền khổng lồ đang bị đóng băng ở nước ngoài. Hãng thông tấn Tasnim của Iran cáo buộc chính Washington mới là bên đang cố tình cản trở, gây khó dễ cho một số điều khoản trong thỏa thuận tiềm năng.
Đáp trả lại sức ép từ Mỹ, các quan chức thuộc Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại quốc hội Iran tuyên bố Tehran sẽ không bao giờ nhượng bộ trước những lời đe dọa. Iran sẵn sàng áp dụng chiến thuật “ăn miếng trả miếng”, đồng thời cảnh báo nước Mỹ sẽ phải đối mặt với nguy cơ giá xăng dầu tăng phi mã nếu tiếp tục dồn ép họ vào thế chân tường. Việc đàm phán bất ngờ chững lại khiến cục diện Trung Đông tiếp tục đứng trước những ngã rẽ khó lường.
