Đà Nẵng: Gia đình tiết lộ tình trạng bất ổn của người đàn ông Australia gây náo loạn quán cà phê

Đà Nẵng: Gia đình tiết lộ tình trạng bất ổn của người đàn ông Australia gây náo loạn quán cà phê

Vụ việc một người đàn ông mang quốc tịch Australia có hành vi đập phá tan hoang một quán cà phê tại trung tâm TP. Đà Nẵng, gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng đang thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận. Tuy nhiên, đằng sau những hình ảnh hỗn loạn được camera an ninh ghi lại, những thông tin vừa được gia đình người này chia sẻ đã mở ra một góc nhìn hoàn toàn khác về bản chất của sự cố.

Khi vị khách ngoại quốc mất kiểm soát hành vi

Cơ quan chức năng TP. Đà Nẵng hiện đang tiếp tục tạm giữ và làm rõ hành vi phá hoại tài sản đối với ông Shaymus Lilly (34 tuổi, quốc tịch Australia). Trước đó, vào rạng sáng ngày 30/5, người đàn ông này đã bị lực lượng chức năng bắt giữ quả tang sau khi gây ra một vụ náo loạn nghiêm trọng tại Gé Cafe — một địa điểm kinh doanh cà phê nằm ở khu vực trung tâm thành phố.

Theo các báo cáo ban đầu và hình ảnh trích xuất từ camera giám sát, ông Shaymus Lilly xuất hiện tại quán vào khoảng gần nửa đêm ngày 29/5. Sau một vài tương tác bộc phát với những khách hàng có mặt tại đây, người đàn ông này bắt đầu có những biểu hiện kích động mạnh và mất kiểm soát. Đỉnh điểm, ông Lilly đã lao vào đập phá vô tội vạ các tài sản giá trị của quán bao gồm: hệ thống cửa kính, đèn chiếu sáng, máy tính xách tay, cùng các thiết bị pha chế chuyên dụng như máy pha và máy xay cà phê.

Không dừng lại ở việc huỷ hoại tài sản, một số video lan truyền trên mạng xã hội còn cho thấy người đàn ông này đã xảy ra xô xát thể xác với một số người tại hiện trường. Thống kê sơ bộ từ phía cơ sở kinh doanh cho thấy, tổng giá trị thiệt hại vật chất ước tính đã vượt quá con số 500 triệu đồng.

Liên quan đến vụ việc, đại diện gia đình của ông Shaymus Lilly từ Australia đã chính thức liên hệ với các đơn vị truyền thông để cung cấp thêm thông tin về bối cảnh sự việc. Bà Simone Buncher, dì ruột của ông Lilly, cho biết cháu mình vốn là một chuyên gia trong lĩnh vực marketing, tư vấn chiến lược thương hiệu và vừa chuyển đến sinh sống tại Hội An từ tháng 4 năm nay. Trước khi sang Việt Nam, ông Lilly có cuộc sống ổn định, hòa đồng và chưa từng có bất kỳ tiền án, tiền sự nào.

Tuy nhiên, bà Buncher tiết lộ một thông tin y khoa quan trọng: Ông Shaymus Lilly đã phải chung sống với chứng rối loạn lưỡng cực (bipolar disorder) suốt một thập kỷ qua. Dù tình trạng sức khỏe tâm thần của ông vốn duy trì ở mức ổn định nhiều năm nay, nhưng thông qua các đoạn video phát trực tiếp (livestream) trước thời điểm xảy ra sự cố, gia đình nhận thấy ông Lilly có dấu hiệu đang trải qua một đợt bùng phát rối loạn tâm lý nghiêm trọng. Phía gia đình khẳng định sẽ hoàn toàn chịu trách nhiệm, phối hợp với cơ quan chức năng Việt Nam và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bồi thường thiệt hại tài chính cho hộ kinh doanh bị ảnh hưởng.

Vụ việc một người nước ngoài đập phá tài sản tại Đà Nẵng ban đầu đã vấp phải làn sóng chỉ trích rất lớn từ cộng đồng mạng. Việc một cá nhân ngoại quốc có hành vi hung hăng, hủy hoại tài sản và gây mất an ninh trật tự tại một thành phố du lịch là điều không thể chấp nhận. Thế nhưng, khi bức màn bối cảnh được gia đình vén lên với thông tin về chứng “rối loạn lưỡng cực”, dư luận cần có một cái nhìn khách quan, đa chiều và bình tĩnh hơn.

Ranh giới giữa bệnh lý tâm thần và trách nhiệm pháp lý

Rối loạn lưỡng cực là một hội chứng tâm thần phức tạp, khiến người bệnh bị thay đổi tâm trạng một cách cực đoan, từ trầm cảm sâu sắc sang hưng cảm tột độ. Trong giai đoạn hưng cảm cấp tính, người bệnh có thể rơi vào trạng thái mất nhận thức thực tại, hoang tưởng, có năng lượng tràn trề một cách bất thường và hoàn toàn mất khả năng kiểm soát hành vi của bản thân. Theo chia sẻ từ gia đình, nếu rơi vào thể trạng này, rất có thể bản thân ông Lilly sẽ không hề nhớ những gì mình đã gây ra trong đêm 29/5.

Dưới góc độ luật pháp Việt Nam cũng như quốc tế, hành vi vi phạm pháp luật xảy ra trong trạng thái mất năng lực nhận thức hoặc năng lực điều khiển hành vi do bệnh lý luôn là một tình tiết đặc biệt, cần có sự giám định chuyên môn từ Hội đồng Giám định Pháp y Tâm thần.

Tuy nhiên, việc thấu hiểu cho một thể trạng bệnh lý không đồng nghĩa với việc xóa bỏ hoàn toàn trách nhiệm. Mọi tổn thất về mặt vật chất và tinh thần của bên bị hại — ở đây là chủ quán Gé Cafe và các khách hàng — cần phải được đền bù thỏa đáng. Động thái văn minh, kịp thời của gia đình ông Shaymus Lilly khi chủ động đứng ra nhận trách nhiệm bồi thường khoản tiền nửa tỷ đồng là một điểm sáng tích cực. Nó cho thấy ý thức thượng tôn pháp luật và tinh thần trách nhiệm cao, giúp xoa dịu đi những căng thẳng và bức xúc không đáng có từ dư luận.

"Sự văn minh của một xã hội không chỉ thể hiện ở cách chúng ta lên án cái sai, mà còn ở cách chúng ta bình tĩnh nhìn nhận nguyên nhân và bao dung trước những bất hạnh mang tính bệnh lý của đồng loại."

Quản trị rủi ro cho các hộ kinh doanh ban đêm và bài học ứng xử

Nhìn từ góc độ thực tiễn kinh doanh, vụ việc này mang lại bài học đắt giá cho các cơ sở dịch vụ, đặc biệt là các quán cà phê, nhà hàng hoạt động về đêm tại các thành phố lớn:

• Nhận diện và xử lý tình huống khẩn cấp: Khi đối mặt với một khách hàng (dù là người bản địa hay người nước ngoài) có dấu hiệu kích động, bất ổn về tâm lý hoặc sử dụng chất kích thích, việc đầu tiên của nhân viên quán là phải giữ khoảng cách an toàn, tránh đôi co hoặc có những hành vi kích thích thêm sự giận dữ của họ.

• Ưu tiên an toàn con người: Trong mọi tình huống phá hoại tài sản, tính mạng và sức khỏe của nhân viên cũng như các khách hàng khác phải được đặt lên hàng đầu. Việc trích xuất camera và nhanh chóng liên hệ với lực lượng công an phường sở tại là giải pháp tối ưu nhất, thay vì tự ý giải quyết bằng bạo lực.

Hướng tới một môi trường du lịch an toàn, nhân văn

Đà Nẵng từ lâu đã khẳng định vị thế là một “thành phố đáng sống” và là điểm đến thân thiện trong mắt bạn bè quốc tế. Việc xử lý vụ việc của ông Shaymus Lilly một cách thấu tình đạt lý, đúng trình tự pháp luật Việt Nam nhưng cũng mang đầy tính nhân văn đối với một người có tiền sử bệnh tâm thần sẽ là một minh chứng cho thấy sự chuyên nghiệp của các cơ quan thực thi pháp luật nước nhà.

Vụ việc là một tiếng chuông nhắc nhở về tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe tinh thần trong xã hội hiện đại. Áp lực cuộc sống, việc thay đổi môi trường sống đột ngột (từ Australia sang Việt Nam) hoàn toàn có thể là tác nhân kích hoạt những căn bệnh tâm lý tiềm ẩn bùng phát. Thay vì đẩy câu chuyện đi quá xa bằng những bình luận bài xích hay định kiến tộc người, sự cảm thông, chia sẻ và tinh thần trách nhiệm của các bên liên quan chính là liều thuốc xoa dịu tốt nhất, đưa mọi việc trở lại quỹ đạo văn minh vốn có của nó.