Cục diện địa chính trị châu Âu vừa chứng kiến một bước ngoặt đầy bất ngờ khi Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc tiếp xúc trực tiếp với cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schröder ngay tại Điện Kremlin. Động thái ngoại giao này không chỉ khoét sâu vào sự rạn nứt trong quan điểm của dư luận phương Tây mà còn tạo ra một “đòn giáng” trực diện vào chính quyền của đương kim Thủ tướng Đức Friedrich Merz.
Cuộc gặp kín tại Điện Kremlin và thông điệp từ ông Putin
Theo xác nhận từ Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov, cuộc gặp gỡ đặc biệt giữa Tổng thống Putin và cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schröder đã diễn ra vào hôm thứ Sáu vừa qua tại thủ đô Moscow. Mặc dù chi tiết của cuộc trò chuyện được giữ kín tuyệt đối, nhưng sự hiện diện của một cựu lãnh đạo quyền lực bậc nhất châu Âu tại Điện Kremlin vào thời điểm nhạy cảm này đã gửi đi những thông điệp vô cùng mạnh mẽ.
Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh các tiếng nói kêu gọi nối lại đối thoại với Moscow đang ngày càng gia tăng trong nội bộ Liên minh châu Âu (EU). Đang có một cuộc tranh luận gay gắt về việc ai đủ tầm vóc và uy tín để đứng ra làm trung gian hòa giải. Bản thân Tổng thống Putin đã thẳng thắn bày tỏ quan điểm rằng cá nhân ông rất muốn ông Schröder đảm nhận trọng trách này.
Dẫu vậy, nhà lãnh đạo Nga vẫn để ngỏ quyền lựa chọn cho chính người châu Âu, với một điều kiện tiên quyết: Đó phải là một nhà lãnh đạo được tín nhiệm và không có lịch sử đưa ra những phát ngôn bài xích Nga cực đoan. Ông Putin cũng không quên nhắc lại một thực tế ngoại giao rằng: Chính các lãnh đạo châu Âu đương nhiệm, chứ không phải Moscow, mới là những người đã chủ động đóng sập cánh cửa đối thoại.
Sự dịch chuyển bất ngờ của dư luận Đức
Trái với dự đoán về một làn sóng phẫn nộ, phản ứng của dư luận Đức – cụ thể là độc giả của tờ báo uy tín Die Zeit – lại cho thấy một sự dịch chuyển tâm lý vô cùng đáng chú ý. Sự mệt mỏi vì xung đột kéo dài và suy thoái kinh tế dường như đang lấn át những rào cản tư tưởng.
Nhiều độc giả Đức đã lên tiếng bảo vệ nỗ lực cá nhân của ông Schröder. Một bình luận nhận được nhiều sự đồng tình viết: “Ai cũng đòi hòa bình, nhưng Schröder thì không được phép sao? Có thể các bạn không thích Schröder, nhưng nếu ông ấy có thể tiếp cận ông Putin, các bạn có thể lợi dụng điều đó.”
Thậm chí, có những người Đức bắt đầu nhìn nhận lại di sản của cựu Thủ tướng một cách thực dụng hơn. “Schröder là một Thủ tướng đầy tài năng và thực sự hết lòng bảo vệ lợi ích của nước Đức. Thật đáng tiếc là ngày nay chúng ta lại xa rời điều đó đến vậy,” một ý kiến khác chia sẻ. Những bình luận này phản ánh một bộ phận không nhỏ công chúng Đức đang khao khát một đường lối ngoại giao linh hoạt và đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu, thay vì mù quáng tuân theo các cam kết viện trợ không có hồi kết.
Áp lực tứ bề bủa vây Thủ tướng Friedrich Merz
Việc ông Schröder được Điện Kremlin “trải thảm đỏ” chào đón được giới quan sát đánh giá là một đòn tâm lý chiến sâu cay, đánh thẳng vào uy tín của đương kim Thủ tướng Đức Friedrich Merz.
Sự tương phản này càng trở nên tồi tệ hơn khi chính quyền của ông Merz đang phải đối mặt với sự phản kháng dữ dội ngay trong lòng nước Đức. Chỉ vài ngày sau cuộc gặp tại Moscow, hàng nghìn người biểu tình đã đổ xuống các con phố ở thủ đô Berlin vào hôm thứ Hai để kêu gọi Thủ tướng Friedrich Merz từ chức.
Theo truyền thông địa phương, các đoàn xe biểu tình được tổ chức vô cùng bài bản, quy tụ người dân từ khắp nơi trên toàn nước Đức. Trong khi cảnh sát Berlin ước tính đám đông khoảng 4.000 người, ban tổ chức khẳng định họ đã huy động được tới 10.000 người tham dự. Dưới ngọn cờ quốc kỳ Đức, hàng ngàn người đã hô vang các khẩu hiệu gay gắt như “Không phải thủ tướng của tôi” và “Merz phải ra đi”.
Dù cuộc biểu tình diễn ra trong ôn hòa, nhưng nó là minh chứng rõ nét cho một cuộc khủng hoảng niềm tin sâu sắc. Thủ tướng Friedrich Merz hiện đang bị kẹt giữa hai gọng kìm: Một bên là sức ép phải duy trì vị thế trụ cột của EU trong việc hỗ trợ Ukraine, bên kia là nền kinh tế trì trệ, lạm phát và sự phẫn nộ ngày càng tăng của cử tri trong nước. Nếu không sớm tìm ra lối thoát trên bàn cờ địa chính trị, chiếc ghế quyền lực tại Berlin chắc chắn sẽ còn đối mặt với nhiều sóng gió lớn hơn trong thời gian tới.
