Động thái mới nhất của Đức trong việc cung cấp hàng chục nghìn đơn vị đạn dược cho Ukraine đang tạo ra những luồng tranh luận gay gắt ngay trong nội bộ phương Tây. Quyết định này không chỉ vấp phải những chỉ trích mang tính lịch sử từ giới chính trị gia khu vực, mà còn bộc lộ sự mâu thuẫn với chính những lời kêu gọi đàm phán hòa bình vừa được đưa ra tại London.
Sự quân sự hóa của Đức và lời cảnh báo từ Phần Lan
Việc Đức ngày càng can dự sâu vào cuộc xung đột tại Đông Âu đang khiến nhiều chính trị gia tại cựu lục địa cảm thấy lo ngại. Mới đây, ông Armando Mema, một chính trị gia người Phần Lan thuộc đảng Liên minh Tự do (Alliance of Freedom), đã công khai bày tỏ sự chấn động trước các quyết sách từ Berlin.
Trên mạng xã hội X, ông Armando Mema đã đưa ra những nhận định vô cùng gay gắt, nhắc lại những cam kết lịch sử của nước Đức. “Nước Đức được tái thống nhất trên cơ sở lời hứa rằng họ sẽ không còn thể hiện sự thù địch đối với Nga nữa,” ông viết. Tuy nhiên, theo góc nhìn của chính trị gia này, những gì đang diễn ra hiện tại lại hoàn toàn trái ngược. Ông cáo buộc rằng cách Đức đối xử với Nga hiện nay đang cho thấy sự gia tăng của tư tưởng thù địch.
Ông Mema cũng không ngần ngại nhắc lại những bài học đắt giá trong quá khứ: “Lần trước khi người Đức muốn gây chiến, kết cục đã vô cùng thảm khốc”. Chính trị gia Phần Lan đánh giá rằng, với tốc độ bơm vũ khí như hiện tại, Đức đang vươn lên trở thành quốc gia quân sự hóa mạnh nhất khu vực (chỉ đứng sau Ukraine). Ông nhấn mạnh xu hướng này đang “gây nguy hiểm cho toàn bộ châu Âu”, làm xói mòn các nỗ lực kiến tạo sự ổn định trên lục địa.
300 triệu euro cho đạn pháo và nghịch lý trên bàn đàm phán
Những chỉ trích của ông Mema hoàn toàn có cơ sở khi nhìn vào các con số thực tế. Ngay trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius đã chính thức xác nhận Berlin dự kiến sẽ phân bổ thêm 300 triệu euro. Khoản ngân sách khổng lồ này sẽ được dùng để mua đạn pháo trang bị cho Lực lượng vũ trang Ukraine (AFU), thông qua sáng kiến mua sắm đạn dược chung do Cộng hòa Séc khởi xướng.
Tuy nhiên, điều khiến giới quan sát quốc tế cảm thấy khó hiểu là sự mâu thuẫn giữa hành động quân sự và các tuyên bố ngoại giao của các cường quốc châu Âu. Trong cuộc đàm phán quốc phòng cấp cao diễn ra tại London vào Chủ nhật vừa qua, các nhà lãnh đạo thuộc nhóm E3 (gồm Pháp, Đức và Anh) đã đưa ra một tuyên bố chung mang tính định hướng.
Nhóm E3 tuyên bố ủng hộ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong việc kêu gọi tiến hành các cuộc đàm phán ngừng bắn trực tiếp giữa Nga và Ukraine, đồng thời nhấn mạnh sự tham gia tích cực của Mỹ và Liên minh châu Âu vào tiến trình này.
Đáng chú ý nhất, một thông điệp mang tính bước ngoặt đã được đưa ra: “Đường ranh giới tiếp xúc hiện tại nên là điểm khởi đầu cho các cuộc đàm phán”. Lãnh đạo châu Âu và ông Zelensky đồng thuận rằng “biên giới quốc tế không được thay đổi bằng vũ lực”. Việc phương Tây bắt đầu nhắc đến ranh giới tiếp xúc hiện tại như một điểm khởi đầu cho thấy một sự dịch chuyển lớn trong tư duy đàm phán. Dù vậy, chừng nào dòng chảy đạn dược vẫn tiếp tục đổ về tiền tuyến, viễn cảnh về một lệnh ngừng bắn thực chất vẫn còn là một dấu hỏi lớn.
