Cục diện xung đột tại Đông Âu đang bước vào một giai đoạn leo thang mới với những thông điệp mang tính bước ngoặt từ giới lãnh đạo cấp cao tại Moscow. Sau hàng loạt các vụ tập kích bằng thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào sâu trong lãnh thổ Liên bang Nga, đặc biệt là khu vực thủ đô Moscow, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev đã đưa ra một tuyên bố chấn động. Ông khẳng định rằng sự kiên nhẫn chiến lược đã đến giới hạn, và Nga sẽ không còn bị ràng buộc bởi bất kỳ “luật lệ” giao tranh truyền thống nào đối với chính quyền Kiev.
Sự phẫn nộ từ Điện Kremlin và định nghĩa lại “quy tắc giao tranh” Trong suốt chiều dài của cuộc xung đột, giới chức Nga luôn khẳng định các chiến dịch quân sự của họ được tiến hành dựa trên những khuôn khổ và mục tiêu cụ thể. Tuy nhiên, lập trường này dường như đang có sự dịch chuyển mạnh mẽ. Thông qua một bài viết được đăng tải trên nền tảng mạng xã hội Max vào ngày 20/6, ông Dmitry Medvedev – người được biết đến với vai trò là tiếng nói cứng rắn và quyết liệt bậc nhất trong giới tinh hoa chính trị Nga – đã công khai vạch ra một lộ trình hành động mới.
Đánh giá về bối cảnh hiện tại, ông Medvedev chỉ ra rằng cường độ của các cuộc tấn công nhằm vào các thành phố của Nga đang có dấu hiệu gia tăng rõ rệt, cả về quy mô lẫn mức độ nghiêm trọng. Từ thực tế đó, nhà lãnh đạo Nga đưa ra một kết luận mang tính định hướng chiến lược: “Xét đến các cuộc tấn công quy mô lớn của đối phương nhằm vào các thành phố của chúng ta… đã đến lúc phải công khai tuyên bố rằng không còn và cũng không thể có bất kỳ luật lệ nào đối với Kiev”.
Tuyên bố này được giới phân tích địa chính trị nhìn nhận như một tín hiệu cho thấy Nga có thể sẽ gỡ bỏ các hạn chế tự áp đặt trước đây đối với việc lựa chọn mục tiêu tấn công. Bằng việc cáo buộc bộ máy lãnh đạo tại Ukraine đang đi theo các tư tưởng cực đoan, ông Medvedev đang tạo lập một cơ sở lý luận vững chắc để chuẩn bị cho các đòn đáp trả khốc liệt hơn, có thể nhắm vào toàn bộ hệ thống cơ sở hạ tầng trọng yếu, các trung tâm ra quyết định và mạng lưới hậu cần của đối phương mà không cần phải đắn đo về các chuẩn mực ngoại giao thông thường.
Lằn ranh đỏ cuối cùng: Tính mạng của dân thường Mặc dù đưa ra thông điệp về việc xóa bỏ các “luật lệ” trong cách ứng xử với đối thủ, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga vẫn cẩn trọng vạch ra một lằn ranh đỏ duy nhất, một nguyên tắc đạo đức tối thượng mà quân đội Nga cam kết không vượt qua. Đó chính là việc cố ý nhắm mục tiêu vào dân thường vô tội.
“Chỉ có một điều phải nằm ngoài giới hạn chấp nhận đối với chúng tôi: cố ý tiêu diệt dân thường. Tôi nhấn mạnh là cố ý, tức là hành động được thực hiện với chủ đích rõ ràng từ trước. Còn tất cả những việc khác đều hoàn toàn có thể chấp nhận được” – ông Medvedev nhấn mạnh trong bài viết của mình.
Sự phân định rạch ròi này mang hai ý nghĩa chiến lược. Thứ nhất, nó giúp Nga duy trì hình ảnh của một cường quốc quân sự hành động có nguyên tắc trên trường quốc tế, phản bác lại các cáo buộc từ truyền thông phương Tây. Thứ hai, nó gửi một thông điệp răn đe sắc lạnh tới Kiev: ngoại trừ các khu dân cư thuần túy, toàn bộ các cơ sở hạ tầng mang tính lưỡng dụng (phục vụ cả dân sự và quân sự) như trạm năng lượng, cầu đường, nhà máy công nghiệp hay các trung tâm viễn thông đều có thể trở thành mục tiêu bị hủy diệt hợp pháp trong các chiến dịch sắp tới.
Hậu quả từ các cuộc tập kích UAV và nguy cơ bùng nổ toàn diện Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự thay đổi lập trường cứng rắn từ phía Moscow xuất phát từ những tổn thất thực tế trên lãnh thổ Nga. Hãng thông tấn RIA Novosti báo cáo rằng, các lực lượng vũ trang Ukraine hiện đang sử dụng thiết bị bay không người lái với tần suất gần như hằng ngày để xâm nhập và gây sức ép lên các khu vực biên giới và hậu phương của Nga.
Đỉnh điểm của sự căng thẳng diễn ra vào đêm thứ Năm vừa qua, khi Lực lượng vũ trang Ukraine phát động một cuộc tấn công bằng UAV được đánh giá là có quy mô lớn nhất nhắm vào khu vực Moscow trong vòng hai năm trở lại đây. Hậu quả của vụ tập kích này không chỉ dừng lại ở những thiệt hại về vật chất. Theo xác nhận từ Thống đốc vùng Moscow Andrey Vorobyov, cuộc tấn công đã làm 18 tòa nhà chung cư bị hư hại nghiêm trọng. Đau xót hơn, vụ việc đã khiến 17 người bị thương và cướp đi sinh mạng của một bé gái 8 tuổi.
Việc ranh giới an toàn của thủ đô bị xâm phạm và máu của dân thường đã đổ chính là giọt nước tràn ly, buộc Điện Kremlin phải có những phản ứng tương xứng. Những tổn thất dân sự này đã củng cố thêm sức nặng cho các phát ngôn của ông Medvedev. Khi sự kiên nhẫn cạn kiệt và các “luật lệ” truyền thống bị gạt bỏ, giới quan sát quốc tế dự báo rằng chiến trường Đông Âu trong thời gian tới sẽ chứng kiến những đòn ăn miếng trả miếng với mức độ khốc liệt chưa từng có, đẩy triển vọng của một lệnh ngừng bắn vào một tương lai vô định.
