Ngày 17/5, căng thẳng địa chính trị tiếp tục leo thang khi cả hai cường quốc là Mỹ và Iran đồng loạt đưa ra hàng loạt yêu cầu khắt khe nhằm giải quyết các bất đồng hiện tại. Động thái kiên quyết, không cho thấy bất kỳ dấu hiệu lùi bước nào từ cả hai phía đang đặt cục diện an ninh và kinh tế toàn cầu trước những biến động khó lường.
Lằn ranh đỏ từ Iran và sự đáp trả quyết liệt từ Washington
Bức tranh ngoại giao quốc tế vừa ghi nhận những diễn biến đầy căng thẳng khi đại diện Ủy ban Nội vụ Quốc hội Iran tuyên bố quốc gia này đang nắm quyền quyết định các điều khoản giải quyết căng thẳng với Mỹ. Iran đã chính thức đưa ra bản kế hoạch 10 điểm và xem đây là “lằn ranh đỏ” không thể thương lượng. Các điều kiện này bao gồm việc Mỹ phải công nhận quyền kiểm soát của Tehran đối với eo biển Hormuz, tiếp tục duy trì các chương trình phát triển năng lượng trong nước, gỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt kinh tế và yêu cầu các lực lượng nước ngoài phải rút hoàn toàn khỏi khu vực.
Ở chiều ngược lại, giới chức Mỹ cũng lập tức phản hồi bằng cách đặt ra 5 điều kiện tiên quyết của riêng mình. Washington thẳng thừng từ chối việc chi trả bất kỳ khoản bù đắp tài chính nào cho những thiệt hại trước đó. Đồng thời, Mỹ yêu cầu phải di dời một lượng lớn vật liệu năng lượng ra khỏi lãnh thổ Iran và giới hạn nghiêm ngặt số lượng cơ sở hoạt động. Thêm vào đó, phía Mỹ thể hiện sự cứng rắn khi tuyên bố không có ý định giải phóng quá 25% các tài sản của Iran đang bị đóng băng trên toàn cầu.
Sức ép thời gian và hệ lụy đối với bức tranh vĩ mô
Bầu không khí trên bàn đàm phán càng trở nên nghẹt thở khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra thông điệp cảnh báo mạnh mẽ trên mạng xã hội, nhấn mạnh rằng thời gian dành cho việc đạt được các thỏa thuận đang cạn dần. Những tuyên bố cứng rắn và hệ thống yêu cầu đối lập hoàn toàn này cho thấy khoảng cách giữa Washington và Tehran vẫn còn là một vực thẳm rất khó san lấp.
Sự bế tắc trong việc tìm kiếm tiếng nói chung giữa hai bên không chỉ là câu chuyện ngoại giao song phương mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của hệ thống logistics vận tải biển. Khi các “nút thắt” tại Trung Đông chưa được tháo gỡ, áp lực sẽ đè nặng lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Giới đầu tư quốc tế và các doanh nghiệp xuất nhập khẩu hiện đang phải theo dõi sát sao từng động thái nhỏ nhất từ hai phía để chuẩn bị sẵn sàng cho những kịch bản biến động mạnh trên thị trường tài chính trong những ngày sắp tới.
