Sau những màn “ăn miếng trả miếng” bằng tên lửa đạn đạo làm rung chuyển khu vực, chảo lửa Trung Đông vừa chứng kiến một động thái hạ nhiệt đầy bất ngờ. Tối ngày 8/6, cả Iran và Israel đều đưa ra những tuyên bố xác nhận sẽ tạm ngừng các cuộc tấn công trực tiếp nhắm vào lãnh thổ của nhau. Tuy nhiên, đằng sau sự “đình chiến” chớp nhoáng này là những điều kiện ràng buộc khắt khe và sức ép to lớn từ Mỹ.
Tuyên bố ngừng tay có điều kiện từ Tehran
Theo thông tin được hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran đăng tải vào ngày 8/6, một quyết định mang tính chiến lược đã được phát đi từ trụ sở chính Khatam Al-Anbiya thuộc Bộ chỉ huy quân sự nước này. Theo đó, quân đội Iran chính thức xác nhận sẽ chấm dứt các chiến dịch không kích và bắn tên lửa nhắm vào lãnh thổ Israel.
Động thái này diễn ra khá bất ngờ, nhất là khi trước đó không lâu, giới chức quân sự Iran từng hùng hồn tuyên bố sẽ tiến hành “một tuần tấn công liên tục” để trừng phạt nhà nước Do Thái. Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn của Tehran không phải là sự lùi bước vô điều kiện.
Bộ chỉ huy quân sự Iran đã vạch ra một lằn ranh đỏ vô cùng cứng rắn: Lệnh ngừng tấn công chỉ có hiệu lực nếu Israel cũng dừng các hành động tương tự. Tuyên bố nêu rõ, trong trường hợp Tel Aviv tiếp tục các hoạt động quân sự nhắm vào lãnh thổ Iran, hoặc gia tăng chiến dịch tại miền Nam Liban (nơi có lực lượng Hezbollah được Tehran hậu thuẫn), quân đội Iran sẵn sàng đáp trả bằng “các biện pháp mạnh mẽ và tàn bạo hơn rất nhiều”.
Sức ép từ ông Trump và toan tính của Israel
Sự hạ nhiệt đột ngột của Israel cũng mang những toan tính địa chính trị sâu sắc. Cùng ngày 8/6, truyền thông Israel dẫn lời một quan chức cấp cao nước này tiết lộ rằng, Tel Aviv sẽ tạm dừng các đợt không kích vào Iran. Lý do chính được đưa ra là để đáp ứng yêu cầu trực tiếp từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Là đồng minh lớn nhất của Israel, tiếng nói của Washington mang sức nặng quyết định. Dù chấp nhận tạm gác lại mặt trận Iran, nhưng Israel không hề hạ vũ khí. Vị quan chức này khẳng định quân đội Israel sẽ dồn “toàn bộ sức mạnh” vào các chiến dịch tễ phạt ở miền Nam Liban trong những ngày sắp tới. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đưa ra lời cảnh báo đanh thép: Nếu các cuộc tấn công nhằm vào thường dân và các cộng đồng Israel không chấm dứt, họ sẽ lập tức ném bom san phẳng Dahieh – khu vực ngoại ô phía Nam thủ đô Beirut, vốn được xem là thành trì cốt lõi của lực lượng Hezbollah.
Nhìn lại 48 giờ rực lửa trên không phận Trung Đông
Những tuyên bố ngừng bắn trên diễn ra ngay sau ngày thứ hai của đợt leo thang xung đột tồi tệ nhất kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực hồi tháng 4. Bức tranh toàn cảnh 48 giờ qua cho thấy một sự tàn khốc chưa từng có khi cả hai bên đều nhắm thẳng vào các cơ sở hạ tầng chiến lược của đối phương.
Về phía Israel, Lực lượng Phòng vệ (IDF) cho biết không quân nước này đã thực hiện các đòn đánh quy mô lớn vào sáng 8/6. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) xác nhận Israel đã sử dụng tên lửa đạn đạo để tập kích hàng loạt mục tiêu trọng yếu nằm sâu trong lãnh thổ Iran. Các vị trí bị tấn công bao gồm sân bay Mehrabad ngay tại thủ đô Tehran, một kho chứa thiết bị bay không người lái (UAV) chuyên dụng, và cơ sở của Công ty hóa dầu Karun đặt tại thành phố Mahshahr ở phía Tây Nam.
Đáp trả lại những đòn đánh này, quân đội Iran cũng tung ra năng lực tấn công tầm xa đáng gờm. Lực lượng không quân Iran tuyên bố đã dội hỏa lực chính xác vào hai căn cứ không quân “quan trọng và chiến lược” bậc nhất của Israel là Nevatim và Tel Nof. Đồng thời, một đòn tấn công bằng tên lửa cũng được nhắm thẳng vào tổ hợp công nghiệp hóa dầu ở thành phố Haifa, phía Bắc Israel. Đáng chú ý, chỉ một ngày trước đó, IRGC đã phóng tên lửa đạn đạo tàn phá căn cứ không quân Ramat David ở miền Bắc Israel để trả đũa các đòn đánh của Tel Aviv vào miền Nam Liban.
Sự cân bằng “khủng bố” sau 48 giờ phô diễn sức mạnh dường như đã buộc cả hai phía phải tạm dừng lại để đánh giá tình hình. Dù tiếng bom đạn trực tiếp giữa hai quốc gia đã tạm lắng, nhưng với việc Israel dồn quân sang mặt trận Liban và Iran vẫn giữ thái độ cảnh giác cao độ, cục diện an ninh tại Trung Đông vẫn là một thùng thuốc súng có thể phát nổ bất cứ lúc nào.
