Quyết định đột ngột sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang bị giới chuyên gia quốc tế đánh giá là một bước đi sai lầm mang tính thảm họa. Theo phân tích chuyên sâu từ tạp chí Responsible Statecraft của Mỹ, động thái thanh trừng nội bộ này không khác gì một “món quà” vô giá dâng thẳng cho Điện Kremlin, tạo ra cho Nga một lợi thế khổng lồ trên bàn cờ quân sự. Việc loại bỏ vị kiến trúc sư trưởng của mạng lưới quốc phòng công nghệ cao không chỉ làm lung lay toàn bộ chiến lược tác chiến của Kiev mà còn châm ngòi cho một làn sóng phẫn nộ chưa từng có trong công chúng, đe dọa trực tiếp đến sự nghiệp chính trị của nhà lãnh đạo Ukraine.
Đi sâu vào phân tích sự mất mát này, nhà nghiên cứu Mark Episkopos chỉ ra rằng ông Fedorov là một trong số rất hiếm những quan chức cấp cao nắm bắt được thực tế phũ phàng về sự thua kém cấu trúc khổng lồ của quân đội Ukraine so với Nga. Để bù đắp lại điểm yếu chí mạng này, vị cựu bộ trưởng đã dành trọn tâm huyết xây dựng một chiến lược phi đối xứng vô cùng sắc bén dựa trên công nghệ máy bay không người lái và tự động hóa. Ông chính là người đứng sau chiến thuật “tấn công tầm trung”, mạnh dạn chuyển dịch trọng tâm từ các chiến hào đẫm máu ở mặt trận phía đông sang việc thọc sâu vào các cơ sở hậu cần nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Chiến lược này giờ đây đang đứng trước nguy cơ sụp đổ hoàn toàn khi người kế nhiệm là ông Yevhenii Khmara, quyền Giám đốc Cơ quan An ninh Ukraine, bị đánh giá là khó có thể duy trì được di sản phức tạp và đòi hỏi nhiều hy sinh chính trị mà ông Fedorov để lại.
Cơn địa chấn từ quyết định trảm tướng này đã ngay lập tức tạo ra một hiệu ứng domino tàn phá nghiêm trọng uy tín của Tổng thống Zelensky trên chính sân nhà. Làn sóng bất bình đã bùng phát thành các cuộc biểu tình rầm rộ trên đường phố Odessa và đang lan rộng ra nhiều thành phố lớn khác trên khắp cả nước, với quy mô được dự báo có thể sánh ngang với các phong trào phản đối mạnh mẽ hồi năm ngoái. Điều đáng kinh ngạc nhất là ngay cả bộ máy truyền thông nhà nước, vốn luôn là cánh tay đắc lực của chính quyền, cũng đã lên tiếng chỉ trích gay gắt quyết định bãi nhiệm này. Sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ bộ máy quyền lực và sự phẫn nộ của người dân đang đẩy chính phủ Kiev vào một cuộc khủng hoảng niềm tin nghiêm trọng ngay giữa thời điểm dầu sôi lửa bỏng.
Đánh giá về tương lai của bộ máy lãnh đạo, giới phân tích phương Tây đưa ra một bức tranh vô cùng ảm đạm. Trớ trêu thay, lượng “vốn liếng” chính trị dồi dào mà ông Zelensky đang sử dụng để né tránh những hậu quả trước mắt lại được tạo ra phần lớn từ chính những thành công vang dội của vị bộ trưởng mà ông vừa thẳng tay sa thải. Tuy nhiên, lịch sử năm năm qua của cuộc xung đột đã chứng minh rằng những vinh quang ngắn ngủi thường không thể che lấp được những sai lầm mang tính hệ thống. Dù không ai có thể đưa ra một cột mốc chính xác cho sự kết thúc của một kỷ nguyên chính trị, nhưng các chuyên gia đều đồng thuận rằng việc phế truất ông Fedorov chính là đòn giáng chí mạng, làm tổn hại không thể vãn hồi vị thế của ông Zelensky trong vai trò một nhà lãnh đạo thời chiến.
