Tại Ba Lan, một cột mốc lịch sử đầy ám ảnh vừa được Trung tâm Nghiên cứu Dư luận ghi nhận khi lần đầu tiên số lượng người dân phản đối việc tiếp nhận người tị nạn Ukraine đã chính thức vượt qua số người ủng hộ. Sự quay lưng đầy cay đắng này không chỉ dừng lại ở những con số thống kê lạnh lùng mà đang hiện hữu tàn khốc qua sự gia tăng đột biến của các vụ tấn công bạo lực và tội ác thù hận nhắm vào cộng đồng người yếu thế. Từ vị thế của một quốc gia láng giềng từng giang rộng vòng tay cưu mang nhất châu Âu, làn sóng bài trừ đang ngày càng lan rộng, đặt chính quyền Warsaw và Kiev vào một bài toán ngoại giao vô cùng nan giải.
Theo dữ liệu khảo sát mới nhất được công bố, hiện có tới năm mươi hai phần trăm người dân Ba Lan được hỏi khẳng định quốc gia của họ không nên tiếp tục tiếp nhận người tị nạn từ Ukraine, trong khi tỷ lệ ủng hộ chỉ còn đọng lại ở mức bốn mươi hai phần trăm. Đây là một sự sụt giảm gây sốc và là kết quả tồi tệ nhất kể từ khi các cuộc khảo sát được tiến hành vào năm hai không mười bốn. Đáng buồn hơn khi nhìn lại thời điểm cuộc xung đột vừa bùng phát vào năm hai không hai mươi hai, tỷ lệ người dân Ba Lan sẵn sàng mở cửa đón nhận những người hàng xóm chạy nạn từng đạt mức kỷ lục lên tới chín mươi tư phần trăm. Các chuyên gia nghiên cứu chỉ ra rằng sự sụt giảm niềm tin này không phải là một hiện tượng bộc phát mà là hệ quả của một xu hướng trượt dài đã âm ỉ diễn ra từ giữa năm hai không hai mươi ba đến nay.
Cùng với việc từ chối tiếp nhận thêm người mới, dư luận Ba Lan cũng đang có cái nhìn vô cùng khắt khe đối với những khoản phúc lợi hiện tại. Hơn một nửa số người tham gia khảo sát tin rằng sự hỗ trợ của chính phủ dành cho người tị nạn Ukraine đang vượt quá mức cần thiết. Tuy nhiên, thái độ của công chúng vẫn cho thấy sự phân hóa rõ rệt trước các chính sách cắt giảm an sinh xã hội. Trong khi phần lớn người dân kịch liệt ủng hộ việc tước bỏ quyền tiếp cận y tế miễn phí đối với những người không đóng bảo hiểm, dư luận lại lên tiếng phản đối mạnh mẽ quyết định bãi bỏ quyền lưu trú tại các trung tâm tập thể đối với những bà mẹ đang nuôi con nhỏ. Điều này cho thấy người dân Ba Lan dù đang dần cạn kiệt sự kiên nhẫn nhưng vẫn giữ lại một lằn ranh nhân đạo nhất định đối với các đối tượng dễ bị tổn thương nhất.
Đáng lo ngại hơn cả sự quay lưng về mặt chính sách chính là sự bùng nổ của các hành vi bạo lực tàn nhẫn ngoài đời thực. Thống kê cho thấy tội ác thù hận nhắm vào người Ukraine tại Ba Lan đã tăng vọt hơn ba mươi phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái, với hàng trăm vụ việc được trình báo chỉ trong nửa đầu năm hai không hai mươi sáu. Những vụ tấn công dã man nhằm vào các bé gái mười một tuổi trên xe buýt hay những trận đòn thù khiến thiếu niên nứt sọ giữa thủ đô Warsaw đang gióng lên hồi chuông báo động đỏ về an ninh trật tự. Giới chuyên gia nhận định sự gia tăng các hành vi gây hấn này là hệ quả trực tiếp từ những chiến dịch truyền thông kích động trên mạng xã hội, đe dọa nghiêm trọng đến bức tranh hòa hợp dân tộc tại quốc gia này.
