Ngày 22/5, các nhà quan sát chiến lược quốc tế đã đưa ra những phân tích sâu sắc về bản chất của các cuộc đối thoại ngoại giao đang diễn ra giữa Mỹ và Iran. Theo các chuyên gia, sự tĩnh lặng trên bề mặt hiện tại có thể là khoảng trễ kỹ thuật trước khi các bên bước vào một giai đoạn điều chỉnh chính sách mang tính đối đầu cao hơn.
Tiến trình đàm phán ngoại giao và những rào cản cốt lõi chưa được tháo gỡ
Theo các báo cáo tổng hợp từ giới quan sát chính trị quốc tế, mặc dù các kênh ngoại giao đa phương vẫn đang được duy trì thông qua vai trò trung gian của Pakistan, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng các điều khoản thực chất được đưa ra trên bàn đàm phán lại chưa thể tạo nên một thỏa hiệp lâu dài. Thực tế, các vòng trao đổi tại Islamabad hồi tháng Tư vừa qua không mang lại bước đột phá chiến lược nào, mà chỉ làm rõ hơn những bất đồng sâu sắc không thể dung hòa liên quan đến quyền kiểm soát tuyến hàng hải eo biển Hormuz và các điều kiện kỹ thuật trong chương trình năng lượng của Iran.
Đáng chú ý, các nguồn tin quốc tế dẫn lại phát ngôn gần đây của giới quản lý chính sách tại Washington cho thấy, một lộ trình can thiệp quân sự quy mô lớn đã được cân nhắc áp dụng vào thời điểm ngày 19/5 vừa qua, trước khi có các động thái điều chỉnh tạm thời theo khuyến nghị từ phía các quốc gia đồng minh vùng Vịnh. Giới phân tích nhận định, các nỗ lực tiếp xúc ngoại giao ở thời điểm hiện tại thực chất đang được các bên tận dụng như một biện pháp kỹ thuật để tối ưu hóa thời gian, chuẩn bị các phương án dự phòng cho một chu kỳ leo thang căng thẳng mới thay vì hướng tới một thỏa thuận bình ổn mang tính bền vững.
Dự báo chuyển dịch cục diện vĩ mô và áp lực đối với chính quyền Mỹ
Sự bế tắc trong quan hệ đối ngoại với Iran đang đặt chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump trước những bài toán áp lực đa chiều. Trong nội bộ Washington, xu hướng mệt mỏi đối với các cam kết can thiệp quân sự kéo dài tại khu vực Trung Đông đang có dấu hiệu gia tăng, đi kèm với đó là các luồng dư luận trái chiều về hiệu quả của các chính sách bao vây kinh tế đơn phương. Thêm vào đó, năng lực tự chủ và sự phục hồi hệ thống hạ tầng phòng thủ của Iran thời gian qua cũng là một biến số lớn khiến các nhà hoạch định chiến lược Mỹ phải cân nhắc kỹ lưỡng về chi phí và hệ lụy toàn cầu.
Qua những chuyển biến mang tính cục diện này, dư luận quốc tế kỳ vọng các cường quốc cần có cách tiếp cận thận trọng, ưu tiên duy trì tính ổn định của các chuỗi cung ứng logistics toàn cầu và an ninh hàng hải quốc tế. Việc thúc đẩy một giải pháp đa phương dựa trên nguyên tắc tôn trọng thực tế địa chính trị là con đường duy nhất để ngăn chặn các sự cố xung đột ngoài tầm kiểm soát, vốn luôn tiềm ẩn nguy cơ đẩy thị trường năng lượng vĩ mô rơi vào trạng thái khủng hoảng diện rộng.
