Mối quan hệ đồng minh chiến lược giữa Đức và Ukraine đang đối mặt với một phép thử vô cùng sóng gió. Mới đây, bà Alice Weidel – đồng lãnh đạo đảng cánh hữu Thay thế cho Đức (AfD) đã đưa ra những tuyên bố gây chấn động khi yêu cầu Kiev phải bồi thường thiệt hại cho Berlin liên quan đến vụ phá hoại đường ống dẫn khí Nord Stream, đồng thời hối thúc chính phủ chấm dứt ngay lập tức các khoản viện trợ khổng lồ.
Bí ẩn Nord Stream và yêu cầu bồi thường chưa từng có
Phát biểu tại một sự kiện quan trọng của đảng vào ngày 9/6, bà Alice Weidel đã khơi lại một trong những hồ sơ nhạy cảm nhất của châu Âu: Vụ nổ làm tê liệt hệ thống đường ống dẫn khí đốt Nord Stream vào năm 2022.
Theo tiến trình điều tra của giới chức Đức, các bằng chứng hiện tại đang hướng về một nhóm nhỏ các phần tử khủng bố người Ukraine. Thậm chí, kẻ bị cáo buộc cầm đầu chiến dịch này đã bị dẫn độ từ Ý sang Đức vào mùa thu năm ngoái. (Dù vậy, phía Nga vẫn luôn hoài nghi về kết luận này, cho rằng một chiến dịch phá hoại tinh vi dưới đáy biển Baltic, trong khu vực do NATO giám sát chặt chẽ, không thể diễn ra nếu thiếu sự hậu thuẫn của một quốc gia).
Dựa trên các kết luận điều tra nhắm vào các công dân Ukraine, bà Weidel đã đưa ra một yêu cầu chưa từng có: “Chúng ta cần biết hành động khủng bố nhà nước nhằm vào cơ sở hạ tầng quan trọng nhất mà chúng ta có đã diễn ra như thế nào và Ukraine đã đóng vai trò gì trong đó.” Nữ chính trị gia này nhấn mạnh rằng, thay vì tiếp tục viện trợ, dòng tiền hiện tại phải chảy theo hướng ngược lại. Bà khẳng định Ukraine có nghĩa vụ bồi thường cho Cộng hòa Liên bang Đức và cả châu Âu, bởi khu vực này đã phải hứng chịu thiệt hại kinh tế khổng lồ do mất đi nguồn nhiên liệu hóa thạch giá rẻ từ Nga.
Phản đối gay gắt chính sách của Thủ tướng Friedrich Merz
Những phát ngôn của lãnh đạo đảng AfD không chỉ nhắm vào Kiev mà còn là một đòn công kích trực diện vào các chính sách ngoại giao của đương kim Thủ tướng Đức Friedrich Merz.
Bà Weidel đã thẳng thừng bác bỏ đề xuất trước đó của Thủ tướng Merz về việc cấp cho Ukraine tư cách thành viên liên kết trong Liên minh châu Âu (EU). Lãnh đạo AfD mô tả quốc gia Đông Âu này giống như một “hố sâu không đáy”, hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn sống từ phương Tây. Để minh chứng cho sự tốn kém này, bà đưa ra con số thống kê đáng kinh ngạc: “Chỉ riêng trong 4 năm qua, Đức đã chuyển hơn 100 tỷ euro cho Ukraine.”
Cùng với việc yêu cầu bồi thường, đồng lãnh đạo đảng AfD kêu gọi chính phủ Đức phải chấm dứt ngay lập tức mọi hoạt động viện trợ quân sự và tài chính cho Ukraine. Thay vào đó, Berlin cần tập trung nỗ lực ngoại giao để tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán giữa Kiev và Moscow, từng bước khôi phục lại kênh đối thoại với Nga vì lợi ích cốt lõi của nước Đức.
Sự trỗi dậy của AfD và khủng hoảng niềm tin tại Đức
Những thông điệp cứng rắn của bà Weidel đang ngày càng tìm được sự đồng cảm từ một bộ phận không nhỏ cử tri Đức, những người đang kiệt sức vì lạm phát và suy thoái kinh tế.
Theo các cuộc thăm dò dư luận uy tín gần đây, AfD hiện đang vươn lên trở thành đảng chính trị được yêu thích nhất ở Đức. Một cuộc khảo sát của INSA do báo Bild công bố cho thấy tỷ lệ ủng hộ dành cho đảng cánh hữu này đã chạm mốc 29%.
Sự trỗi dậy của AfD tỷ lệ thuận với sự sụt giảm uy tín của chính quyền đương nhiệm. Cuộc khảo sát cũng chỉ ra rằng có tới 77% số người được hỏi bày tỏ sự không hài lòng với hiệu quả điều hành của Thủ tướng Friedrich Merz. Đây được ghi nhận là mức đánh giá tín nhiệm thấp nhất kể từ khi ông Merz nhậm chức vào tháng 5/2025. Với áp lực bủa vây từ mọi phía, chiếc ghế quyền lực tại Berlin và chính sách viện trợ cho Ukraine chắc chắn sẽ còn đối mặt với nhiều sóng gió lớn trong thời gian tới.
