Trong bối cảnh quan hệ song phương Nga – Mỹ đang ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ do hệ lụy từ cuộc xung đột tại Ukraine, một kênh liên lạc đặc biệt thông qua giới tinh hoa kinh tế vẫn đang âm thầm hoạt động. Mới đây, giới chức Nga xác nhận một cuộc họp thường kỳ giữa phái đoàn hai nước sẽ chính thức diễn ra ngay trong tháng 6 này, mở ra những tia hy vọng mới cho các nỗ lực ngoại giao đang bị đình trệ.
Kênh liên lạc “ngầm” qua giới tinh hoa doanh nhân
Thông tin về cuộc gặp gỡ cấp cao này được chính ông Kirill Dmitriev – Đặc phái viên của Tổng thống Nga về đầu tư và hợp tác kinh tế với nước ngoài, đồng thời là Tổng Giám đốc Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF) – tiết lộ.
Trả lời phỏng vấn báo Berliner Zeitung (Đức), ông Dmitriev xác nhận cuộc gặp tiếp theo giữa ông và các đại diện cấp cao của Mỹ, bao gồm Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Steve Witkoff và doanh nhân quyền lực Jared Kushner (con rể Tổng thống Donald Trump), dự kiến sẽ diễn ra trong tháng 6. Dù chưa thể công bố thời gian và địa điểm cụ thể vì lý do bảo mật, nhưng vị quan chức Nga nhấn mạnh đây là một phần của cơ chế “họp thường kỳ” và các bên vẫn đang duy trì liên lạc rất thường xuyên.
Khi được hỏi về việc tại sao các doanh nhân lại đóng vai trò nổi bật trong một bối cảnh đầy nhạy cảm về chính trị, ông Dmitriev đưa ra một góc nhìn thực dụng. Mặc dù giới chính trị gia và nhà ngoại giao vẫn nắm giữ vai trò quyết định, nhưng các chuyên gia kinh tế và doanh nhân lại có lợi thế đặc biệt trong việc xây dựng lòng tin. Họ có thể thúc đẩy đối thoại thông qua việc tìm kiếm các cơ hội hợp tác kinh tế và tháo gỡ các nút thắt thương mại vì lợi ích chung, từ đó tạo tiền đề cho các thỏa thuận chính trị lớn hơn.
Dấu ấn từ Florida và bài toán năng lượng toàn cầu
Sự kiện tháng 6 này không phải là bước đi đầu tiên. Kênh tiếp xúc giữa nhóm của ông Dmitriev và ông Witkoff đã được thiết lập và đóng vai trò như một “van xả áp” quan trọng để duy trì đối thoại giữa Moscow và Washington.
Trước đó, vào tháng 3/2026, hai phái đoàn đã có một cuộc gặp gỡ cấp cao vô cùng kín tiếng tại bang Florida (Mỹ). Trọng tâm của cuộc thảo luận này xoay quanh các vấn đề cốt lõi: Thị trường năng lượng toàn cầu, các đòn trừng phạt kinh tế và triển vọng của một cuộc đàm phán hòa bình. Đặc biệt, cuộc gặp tại Florida diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump đang ráo riết tìm kiếm các giải pháp nhằm hạ nhiệt và giảm áp lực đối với thị trường năng lượng thế giới.
Đánh giá về cuộc gặp này, ông Dmitriev cho biết các cuộc trao đổi đã diễn ra cực kỳ hiệu quả. Tương tự, Đặc phái viên Steve Witkoff cũng xác nhận hai nhóm làm việc đã tìm được tiếng nói chung trên nhiều lĩnh vực và nhất trí duy trì kênh liên lạc chiến lược này.
Tia hy vọng cho cuộc khủng hoảng Đông Âu
Sự duy trì nhịp độ của các cuộc gặp Nga – Mỹ mang một ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với cuộc xung đột tại Ukraine. Từ cuối tháng 2/2026, khi chảo lửa Trung Đông bùng phát, các nỗ lực trung gian và đàm phán hướng tới việc chấm dứt xung đột tại Đông Âu đã rơi vào trạng thái đóng băng hoàn toàn. Bản thân ông Witkoff và ông Kushner cũng từng tham gia tích cực vào các nỗ lực trung gian này trước khi mọi thứ bị đình trệ.
Trong bối cảnh bế tắc đó, việc hai siêu cường vẫn giữ được một kênh đối thoại cấp cao được giới quan sát quốc tế đánh giá là một tín hiệu vô cùng tích cực. Mặc dù một thỏa thuận hòa bình toàn diện vẫn còn là một chặng đường dài, nhưng việc duy trì liên lạc qua các “kênh sau” (backchannel) sẽ tạo ra một vùng đệm an toàn, ngăn chặn những tính toán sai lầm và chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện cần thiết để nối lại các cuộc tiếp xúc ngoại giao chính thức trong tương lai gần.
