Đối trọng chiến lược tại Vùng Vịnh: Động thái đáp trả của Iran tại eo biển Hormuz
Cục diện an ninh tại “yết hầu” dầu mỏ của thế giới tiếp tục chứng kiến những diễn biến leo thang mới. Ngay sau những động thái gia tăng sức ép và thay đổi chiến thuật hộ tống hàng hải từ phía Mỹ, Tehran đã lập tức đưa ra những phản ứng cứng rắn, công khai vạch ra “tuyến đường an toàn duy nhất” cho các phương tiện đi qua eo biển Hormuz. Đây được xem là một đòn đáp trả trực diện, khẳng định quyền kiểm soát và vị thế không thể phủ nhận của Iran tại khu vực này.
Thông điệp mới nhất từ giới chức Iran mang ý nghĩa cảnh báo rõ ràng đối với các lực lượng quân sự nước ngoài và các đội tàu thương mại. Bằng việc đơn phương thiết lập và công bố một lộ trình di chuyển được cho là “an toàn duy nhất”, Tehran thực chất đang yêu cầu các phương tiện hàng hải phải tuân thủ tuyệt đối các quy tắc điều hướng do lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) giám sát. Mọi hành vi đi chệch khỏi tuyến đường này, đặc biệt là từ các tàu có liên hệ với Mỹ hoặc các quốc gia đối địch, đều có thể bị coi là hành động xâm phạm chủ quyền hoặc gây mất an ninh, tạo cớ cho các biện pháp can thiệp hợp pháp từ phía Iran.
Động thái này tạo ra một thế gọng kìm vô cùng nguy hiểm đối với hoạt động hàng hải quốc tế. Một mặt, Mỹ đang cố gắng thiết lập các vành đai bảo vệ và nỗ lực “viết lại luật chơi” nhằm vô hiệu hóa sự kiểm soát của Iran. Mặt khác, Iran lại dùng chính ưu thế địa lý để thiết lập “luật chơi” của riêng mình, buộc các tàu thuyền phải đưa ra lựa chọn khó khăn: tuân theo sự bảo vệ của hải quân Mỹ hay chấp hành lộ trình do Tehran vạch ra để tránh bị đánh chặn.
Sự xuất hiện của hai bộ quy tắc hàng hải song song và đối nghịch nhau tại cùng một eo biển chật hẹp đang đẩy rủi ro va chạm lên mức cao chưa từng có. Bất kỳ một sự hiểu lầm nào về tín hiệu điều hướng, hay một động thái tiếp cận quá gần giữa chiến hạm Mỹ và xuồng tuần tra Iran trong nỗ lực ép buộc các tàu thương mại đi theo tuyến đường của mình, đều có thể trở thành tia lửa kích nổ một cuộc xung đột vũ trang trực diện. Lợi thế hiện tại không hoàn toàn nghiêng về phe nào, nhưng cái giá phải trả cho một sai lầm chiến thuật tại Hormuz sẽ là sự gián đoạn của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu và những hệ lụy khôn lường cho nền kinh tế thế giới.
