Căng thẳng tột đỉnh tại Vùng Vịnh: Đụng độ trực diện giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz sau khi lệnh ngừng bắn sụp đổ
Khu vực Vùng Vịnh vừa bước qua một ranh giới vô cùng nguy hiểm khi lực lượng quân sự Iran tiến hành cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhằm vào ba tàu khu trục của hải quân Mỹ tại eo biển Hormuz. Sự kiện này chính thức đánh dấu sự đổ vỡ của các nỗ lực ngoại giao, đẩy Washington và Tehran vào một vòng xoáy “ăn miếng trả miếng” trực tiếp bằng các động thái quân sự và phong tỏa kinh tế.
Theo thông báo từ hãng thông tấn Tasnim, Bộ Tư lệnh Quân sự Trung ương Iran (Khatam al-Anbiya) xác nhận biên đội ba tàu khu trục của Mỹ đã trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công hiệp đồng. Người phát ngôn Ebrahim Zolfaghari của Iran cho biết đợt tập kích này đã gây hư hại cho các chiến hạm, buộc lực lượng Mỹ phải cơ động rút lui về hướng Vịnh Oman. Phía Tehran khẳng định động thái quân sự này là đòn đáp trả trực tiếp và cần thiết trước việc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Tuy nhiên, ngay sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những tuyên bố phản bác hoàn toàn kịch bản trên. Ông khẳng định thỏa thuận ngừng bắn trên thực tế vẫn còn hiệu lực, đồng thời nhấn mạnh rằng lực lượng phòng vệ của Mỹ đã đẩy lùi thành công đợt tấn công. Theo phía Washington, các tàu khu trục không ghi nhận bất kỳ hư hại nào.
Sự việc diễn ra trong bối cảnh cục diện ngoại giao và an ninh tại khu vực đã rơi vào trạng thái bế tắc toàn diện. Trước đó, vào ngày 21/4, Washington từng đơn phương tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn (vốn có thời hạn ban đầu là 2 tuần) để chờ đợi kết quả đối thoại. Tuy nhiên, khi các bàn đàm phán không thể tìm được tiếng nói chung, các hành động quân sự đã lập tức thay thế. Truyền thông Mỹ đưa tin quân đội nước này đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào cảng Qeshm và thành phố Bandar Abbas của Iran. Để siết chặt vòng vây, Washington bắt đầu phong tỏa các cảng biển của Iran, ra điều kiện chỉ gỡ bỏ lệnh cấm khi đạt được thỏa thuận. Không chấp nhận nhượng bộ, Tehran tung ra đòn bẩy chiến lược mạnh nhất của mình: Tuyên bố đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz và cắt đứt mọi liên lạc ngoại giao.
Sự đối lập gay gắt trong các báo cáo thiệt hại từ cả Washington và Tehran phản ánh một cuộc chiến thông tin khốc liệt đang diễn ra song hành cùng thực địa. Việc cả hai quốc gia đều cố gắng bảo vệ hình ảnh răn đe của mình cho thấy tình hình tại “yết hầu” Hormuz đang vô cùng nhạy cảm. Dù các tàu chiến Mỹ có thực sự bị tổn thất hay không, việc Iran sẵn sàng khai hỏa trực tiếp vào các tài sản quân sự chiến lược của đối phương là một bước leo thang chưa từng có trong thời gian gần đây.
Chuỗi hành động đáp trả lẫn nhau hiện tại đang tạo ra một “thùng thuốc súng” thực sự cho khu vực. Quyết định đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến đường trung chuyển của 20% lượng dầu mỏ toàn cầu – kết hợp với các lệnh phong tỏa cảng và các đợt không kích báo hiệu một kịch bản tồi tệ cho thị trường năng lượng thế giới. Khi các kênh liên lạc đã bị vô hiệu hóa, bất kỳ một sự cố va chạm hàng hải nào, hay một đợt đánh chặn tên lửa tiếp theo đều có khả năng kích hoạt một cuộc chiến tranh quy mô lớn. An ninh kinh tế toàn cầu lúc này đang bị đặt lên một “sợi chỉ mành” vắt ngang qua eo biển Hormuz.
