Bàn cờ địa chính trị Đông Á vừa chứng kiến một cơn địa chấn mới mang tính chất định hình lại toàn bộ cấu trúc an ninh khu vực. Trong một tuyên bố sắc lạnh và không khoan nhượng, Triều Tiên đã chính thức đóng sập mọi cánh cửa đàm phán khi khẳng định vấn đề phi hạt nhân hóa đã khép lại một cách “không thể đảo ngược”. Động thái này không chỉ là một đòn đáp trả trực diện vào liên minh quân sự Mỹ – Hàn, mà còn báo hiệu một kỷ nguyên chạy đua vũ trang khốc liệt mới trên bán đảo Triều Tiên.
Dấu chấm hết cho giấc mơ “phi hạt nhân hóa”
Sáng ngày 14/6, thông qua hãng thông tấn nhà nước KCNA, Bộ Ngoại giao Triều Tiên đã phát đi một bản thông cáo mang tính bước ngoặt lịch sử. Thông cáo này trực tiếp chỉ trích các cuộc thảo luận mới nhất giữa Mỹ và Hàn Quốc về việc tăng cường năng lực răn đe hạt nhân, đồng thời khẳng định vị thế cường quốc vũ khí của Bình Nhưỡng là một thực tế không thể bị xô đổ.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Triều Tiên tuyên bố đanh thép rằng, những toan tính của Washington và Seoul nhằm tạo ra các mối đe dọa quân sự “không bao giờ có thể làm thay đổi vị thế không thể đảo ngược của Triều Tiên với tư cách là một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân”. Đáng chú ý nhất, văn bản này đã sử dụng một cụm từ mang tính chất đóng băng mọi nỗ lực ngoại giao trong tương lai: “Vấn đề phi hạt nhân hóa là chuyện đã được khép lại hoàn toàn và không thể đảo ngược”.
Nhìn từ góc độ phân tích vĩ mô, tuyên bố này chính là lời khai tử cho một quá trình ngoại giao kéo dài hàng thập kỷ. Kể từ các cuộc đàm phán sáu bên vào đầu những năm 2000 cho đến những hội nghị thượng đỉnh lịch sử giữa ông Kim Jong-un và cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, mục tiêu tối thượng của cộng đồng quốc tế luôn là thuyết phục Bình Nhưỡng từ bỏ chương trình nguyên tử. Tuy nhiên, với thông điệp ngày 14/6, Triều Tiên đang muốn buộc Mỹ, Hàn Quốc và toàn thế giới phải chấp nhận một “bình thường mới”: Triều Tiên là một quốc gia hạt nhân thực thụ, và mọi cuộc đàm phán trong tương lai (nếu có) sẽ chỉ xoay quanh việc kiểm soát vũ trang, chứ tuyệt đối không phải là tước bỏ vũ khí.
NCG và “cái gai” trong mắt Bình Nhưỡng
Nguồn cơn trực tiếp dẫn đến sự phẫn nộ và bản tuyên bố cứng rắn của Bình Nhưỡng xuất phát từ một sự kiện diễn ra ngay trước đó vài ngày tại thủ đô của quốc gia láng giềng. Ngày 11/6, các quan chức cấp cao của Mỹ và Hàn Quốc đã nhóm họp tại Seoul trong khuôn khổ Nhóm Tham vấn Hạt nhân (NCG) nhằm rà soát và siết chặt khả năng sẵn sàng ứng phó tác chiến.
Nhóm Tham vấn Hạt nhân (NCG) là một cơ chế đặc biệt được thai nghén từ Tuyên bố Washington năm 2023 – một thỏa thuận lịch sử giữa chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol. Cơ chế này đánh dấu một sự thay đổi cực kỳ lớn trong học thuyết phòng thủ của liên minh: Lần đầu tiên, Seoul được Washington cấp quyền tiếp cận sâu hơn vào quá trình hoạch định và lên kịch bản sử dụng vũ khí hạt nhân của Mỹ trong trường hợp xảy ra xung đột toàn diện trên bán đảo Triều Tiên.
Theo Bộ Quốc phòng Hàn Quốc, cuộc họp NCG vừa qua đã đi sâu vào các lĩnh vực nhạy cảm cốt lõi như chia sẻ thông tin tình báo chiến lược, hoàn thiện quy trình xử lý khủng hoảng chung, lên kế hoạch diễn tập và phối hợp thông tin tác chiến. Dưới góc nhìn của Bình Nhưỡng, sự gắn kết này không phải là một biện pháp phòng vệ, mà là một sự chuẩn bị công khai cho các đòn tấn công phủ đầu nhắm vào lãnh thổ Triều Tiên. Việc Mỹ mang “chiếc ô hạt nhân” che chở chặt chẽ hơn cho Hàn Quốc đã trở thành chất xúc tác mạnh mẽ nhất, buộc Triều Tiên phải đẩy nhanh tốc độ quân sự hóa để duy trì thế cân bằng mong manh.
Chỉ đạo “cấp số nhân” và vòng xoáy vũ trang Đông Á
Không chỉ dừng lại ở những tuyên bố mang tính biểu tượng trên mặt báo, Triều Tiên đang chứng minh họ có đủ năng lực kỹ thuật và vật chất để hiện thực hóa các lời đe dọa. Ngay trước khi cuộc họp NCG diễn ra tại Seoul, truyền thông nhà nước Triều Tiên đã tung ra hàng loạt hình ảnh nhà lãnh đạo Kim Jong-un trực tiếp đi thị sát một cơ sở sản xuất vật liệu hạt nhân hoàn toàn mới vừa chính thức đi vào hoạt động.
Tại cơ sở này, ông Kim Jong-un đã đưa ra một chỉ đạo mang tính chiến lược dài hạn: Yêu cầu mở rộng lực lượng hạt nhân của đất nước “theo cấp số nhân”. Khái niệm “cấp số nhân” ở đây không chỉ mang ý nghĩa gia tăng số lượng đầu đạn đơn thuần, mà nó bao hàm việc tối đa hóa công suất tinh chế Uranium và làm giàu Plutonium, đa dạng hóa các phương tiện mang phóng (từ tên lửa đạn đạo xuyên lục địa ICBM, tên lửa hành trình phóng từ tàu ngầm cho đến các thiết bị lướt siêu thanh), và phát triển các loại đầu đạn chiến thuật thu nhỏ có khả năng triển khai ngay trên chiến trường.
Việc Triều Tiên kiên quyết từ chối con đường phi hạt nhân hóa và đẩy mạnh sản xuất vũ khí đang đẩy khu vực Đông Á vào một vòng xoáy tiến thoái lưỡng nan về mặt an ninh. Mỹ và Hàn Quốc càng siết chặt liên minh và gia tăng tần suất tập trận, Triều Tiên càng có thêm cái cớ để thử nghiệm các khí tài mới nhất của mình. Ngược lại, những vụ phóng tên lửa dồn dập từ Bình Nhưỡng lại trở thành lý do để Washington tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Với việc cánh cửa ngoại giao đã bị khóa chặt một cách “không thể đảo ngược”, cấu trúc an ninh trên bán đảo Triều Tiên giờ đây chỉ còn được duy trì bằng học thuyết răn đe lẫn nhau. Một trật tự mới đã được thiết lập, lạnh lùng, căng thẳng và ẩn chứa vô vàn những rủi ro có thể bùng phát thành một cuộc khủng hoảng toàn cầu bất cứ lúc nào.
