Số phận của khoản tiền khổng lồ lên tới 3 tỷ USD từ thương vụ bán câu lạc bộ bóng đá Chelsea đang trở thành tâm điểm của một cuộc chiến pháp lý và ngoại giao căng thẳng. Mới đây, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chính thức lên tiếng đề xuất sử dụng khối tài sản bị phong tỏa của tỷ phú Nga Roman Abramovich để nâng cấp hệ thống phòng không cho Kiev.
Lời đề nghị mua “lá chắn” phòng không từ Kiev
Trong một cuộc phỏng vấn mới nhất với tờ Guardian sau chuỗi hội đàm cấp cao tại London, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã hé lộ những toan tính chiến lược liên quan đến khối tài sản khổng lồ của giới tài phiệt Nga. Cụ thể, ông Zelensky xác nhận đã trực tiếp trao đổi với Thủ tướng Anh Keir Starmer về việc giải ngân khoản tiền thu được từ thương vụ bán câu lạc bộ bóng đá Chelsea của tỷ phú Roman Abramovich.
Theo tầm nhìn của nhà lãnh đạo Kiev, một phần trong số 3 tỷ USD đang bị phong tỏa này hoàn toàn có thể được dùng để mua sắm các hệ thống vũ khí đánh chặn chống tên lửa đạn đạo tiên tiến thông qua chương trình PURL.
“Chúng rất đắt đỏ và dĩ nhiên số tiền đó có thể giúp ích. Điều đó cũng là công bằng đối với chúng tôi. Nga đã khởi đầu cuộc chiến này, vậy tại sao không sử dụng tiền của Nga?”, Tổng thống Zelensky đưa ra lập luận đanh thép. Ông cũng nhắc lại cuộc gặp kín với vị tỷ phú này tại Kiev hồi tháng trước, khẳng định rõ quan điểm: “Tôi đã nói rằng chúng tôi cần tiền của ông”.
Khối tài sản 3 tỷ USD bị đóng băng và sự giằng co dai dẳng
Ngược dòng thời gian, tỷ phú Roman Abramovich là ông chủ quyền lực của Chelsea từ năm 2003. Tuy nhiên, sau khi xung đột tại Đông Âu nổ ra vào năm 2022, ông đã buộc phải bán lại câu lạc bộ với mức giá hơn 3 tỷ USD do hứng chịu các lệnh trừng phạt khắt khe từ chính phủ Anh.
Giao dịch lịch sử này chỉ được London phê duyệt sau khi vị tỷ phú người Nga chứng minh được rằng cá nhân ông sẽ không hưởng lợi từ việc bán đội bóng. Khi đó, ông Abramovich đã công khai cam kết sẽ sử dụng toàn bộ số tiền thu được “vì lợi ích của tất cả các nạn nhân của cuộc chiến ở Ukraine”.
Thế nhưng, kể từ thời điểm đó đến nay, khối tài sản khổng lồ này vẫn nằm im lìm trong một tài khoản ngân hàng bị phong tỏa tại Anh. Nguyên nhân dẫn đến sự trì trệ này xuất phát từ những bất đồng sâu sắc trong quan điểm giải ngân. Trong khi ông Abramovich muốn số tiền được dùng để hỗ trợ nhân đạo cho các nạn nhân ở cả hai phía chiến tuyến (Nga và Ukraine), thì chính phủ Anh và Kiev lại kiên quyết yêu cầu toàn bộ số tiền này phải được dành riêng và rót trực tiếp cho Ukraine.
Tối hậu thư từ London và cuộc chiến pháp lý
Sự bế tắc này đã đẩy mối quan hệ giữa các bên lên mức căng thẳng tột độ. Nhằm gỡ rối tình hình, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã cam kết với ông Zelensky rằng London đang nỗ lực hết sức để giải quyết bài toán pháp lý hóc búa này.
Hồi tháng 12 năm ngoái, Thủ tướng Starmer thậm chí đã đưa ra một tối hậu thư gay gắt, yêu cầu ông Abramovich phải “nộp tiền ngay bây giờ” nếu không muốn phải hầu tòa. Chính phủ Anh đã vạch ra hạn chót vào tháng 3 năm nay để vị tỷ phú phải đưa ra phản hồi chính thức về việc giải ngân số tiền từ thiện đã hứa.
Đáp lại sức ép từ London, đội ngũ pháp lý của tỷ phú Nga không hề nao núng. Trong bức thư phản hồi, các luật sư khẳng định ông Abramovich vẫn “hoàn toàn cam kết” sử dụng số tiền này cho mục đích từ thiện, nhưng đồng thời bác bỏ những lời đe dọa từ chính phủ Anh vì cho rằng chúng “không có cơ sở pháp lý”. Các luật sư cũng lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ “những tuyên bố mang động cơ chính trị và được công khai rộng rãi” của London nhằm vào thân chủ của họ. Cuộc giằng co này cho thấy, hành trình để những đồng tiền từ sân Stamford Bridge đến được tay Kiev vẫn còn vô vàn những rào cản pháp lý khó lường.
