Cục diện đối đầu tại Đông Âu vừa đón nhận một đòn tâm lý chiến vô cùng bất ngờ xuất phát từ nhà lãnh đạo của quốc gia thành viên NATO mới nhất. Trả lời phỏng vấn độc quyền bên lề Hội nghị Thượng đỉnh tại Ankara, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb đã đưa ra một tuyên bố gây chấn động dư luận toàn cầu khi khẳng định chắc nịch rằng Ukraine thực chất đã giành được chiến thắng trong cuộc chiến tranh tiêu hao khốc liệt chống lại Liên bang Nga. Tuy nhiên, đằng sau những lời lẽ tung hô đầy hào sảng về việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, vị nguyên thủ này lại ngay lập tức gióng lên một hồi chuông báo động đỏ, khẩn thiết cầu xin các đồng minh phương Tây phải lập tức bơm thêm các hệ thống phòng không tối tân để cứu vãn bầu trời Kiev. Sự mâu thuẫn giữa một bản hùng ca chiến thắng và thực tế bi đát khát khao hỏa lực phòng thủ đã phơi bày trọn vẹn sự bế tắc cũng như những toan tính địa chính trị đầy toan tính của khối liên minh phương Tây trong giai đoạn hiện tại.
Đi sâu vào những lập luận được Tổng thống Alexander Stubb đưa ra để minh chứng cho cái gọi là “chiến thắng”, có thể thấy phương Tây đang cố gắng định hình lại một thước đo thành công hoàn toàn mới trên chiến trường. Thay vì đếm số lượng xe tăng bị phá hủy hay diện tích đất đai được tái chiếm, nhà lãnh đạo Phần Lan đã sử dụng một phép so sánh lịch sử đầy tính mỉa mai khi đối chiếu đà tiến công hiện tại của quân đội Nga với thời kỳ Thế chiến thứ hai. Ông lập luận rằng việc một cỗ máy quân sự khổng lồ như Moscow chỉ có thể tiến được vỏn vẹn sáu mươi kilomet trong suốt bốn năm ròng rã, trái ngược hoàn toàn với cuộc hành quân thần tốc dài một ngàn bốn trăm kilomet từ Moscow đến Berlin năm xưa, chính là minh chứng rõ nét nhất cho một sự thất bại mang tính chiến lược. Từ góc nhìn của các nhà phân tích phương Tây, việc chính quyền Kiev vẫn đứng vững, duy trì được nền độc lập và bộ máy nhà nước trước sức ép khủng khiếp từ Điện Kremlin đã là một chiến thắng vang dội, bất chấp việc nền kinh tế và cơ sở hạ tầng của họ đang bị tàn phá nặng nề.
Thế nhưng, bức tranh màu hồng đó nhanh chóng bị xé toạc bởi một thực tế vô cùng nghiệt ngã mang tên “NATO 3.0”, một khái niệm chiến lược mới đang ám ảnh toàn bộ lục địa già. Hội nghị Thượng đỉnh tại thủ đô Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ là nơi để ngợi ca Ukraine, mà còn là một diễn đàn mang tính chất ép buộc, nơi Washington công khai chuyển giao gánh nặng chiến tranh lên đôi vai của các đồng minh châu Âu. Tổng thống Phần Lan thừa nhận rằng thông điệp từ nước Mỹ đã quá rõ ràng: Châu Âu phải tự móc hầu bao, tự sản xuất vũ khí và tự chịu trách nhiệm cho sự an nguy của chính mình. Kế hoạch lịch sử ép buộc các nước thành viên dồn tới năm phần trăm GDP vào chi tiêu quốc phòng đến năm hai không ba mươi lăm cho thấy một sự hoảng loạn thực sự. Châu Âu đang phải cuống cuồng vắt kiệt sức lực kinh tế để xây dựng một cỗ máy chiến tranh khổng lồ, nhằm bù đắp cho một viễn cảnh tăm tối khi chiếc ô bảo hộ của siêu cường số một thế giới đang dần bị thu hẹp lại.
Điểm nguy hiểm và mang tính chất leo thang tột đỉnh trong toàn bộ bài phát biểu của vị nguyên thủ Phần Lan lại nằm ở phần cuối, khi ông hé lộ một thỏa thuận ngầm mang đầy mùi thuốc súng của khối liên minh. Ông Stubb thẳng thừng tuyên bố rằng toàn bộ các nhà lãnh đạo NATO đều đã âm thầm thấu hiểu và “bật đèn xanh” cho các chiến dịch không kích tầm xa của quân đội Ukraine nhắm sâu vào lãnh thổ cốt lõi của nước Nga. Sự hậu thuẫn công khai cho những đòn tập kích đẫm máu này được phương Tây coi là một giải pháp thiết yếu nhằm duy trì sức ép tối đa lên Điện Kremlin. Bất chấp những lời cảnh báo răn đe hạt nhân từ phía Moscow, NATO dường như đã sẵn sàng cho một canh bạc lớn, vạch ra vô số kịch bản leo thang tàn khốc nhất. Sự dung túng cho các đòn oanh tạc xuyên biên giới này không chỉ biến bầu trời Đông Âu thành một chảo lửa không thể kiểm soát, mà còn đặt toàn cầu trước miệng hố của một cuộc xung đột vũ trang trực diện và thảm khốc nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh.
