Sau vụ tai nạn đuối nước thương tâm của nam sinh lớp 9 tại Nghệ An, dư luận đổ dồn sự phẫn nộ và thắc mắc về một thực tế nhức nhối: Vì sao các trạm bơm thủy lợi có dòng nước xoáy nguy hiểm lại luôn trong tình trạng “trống hoác”, không hề có rào chắn bảo vệ?
Những rào cản bất cập phía sau một công trình mở
Liên quan đến thảm kịch nam sinh N.V.A (học sinh lớp 9) bị dòng nước cuốn trôi tại khu vực trạm bơm thủy lợi, cơ quan chức năng đã tiến hành vào cuộc phá án, khảo sát toàn diện hiện trường để làm rõ trách nhiệm quản lý. Câu hỏi lớn nhất khiến hàng vạn phụ huynh bức xúc là tại sao một khu vực vận hành máy móc hút xả công suất lớn, lòng sông sâu hoắm lại có thể dễ dàng tiếp cận đến vậy?
Theo tìm hiểu sâu từ các chuyên gia kỹ thuật và đơn vị quản lý khai thác công trình thủy lợi, nguyên nhân đằng sau việc không thể xây dựng rào chắn kiên cố bao quanh khu vực đường nước trạm bơm xuất phát từ những bất cập đặc thù:
-
Đặc thù vận hành dòng chảy liên tục: Các trạm bơm nông nghiệp luôn phải tiếp nhận một khối lượng nước, bèo tây, rác thải đường sông đổ về rất lớn theo dòng lưu tốc. Nếu xây dựng hệ thống rào chắn, lồng sắt kiên cố ngoài lòng sông, chúng sẽ vô tình trở thành ma trận “bẫy rác”, gây tắc nghẽn dòng chảy cục bộ, làm bó máy và nổ cháy hệ thống motor bơm công suất lớn trong mùa bão lũ.
-
Hành lang bảo vệ quá rộng và phức tạp: Hệ thống kênh dẫn, họng hút của các trạm bơm thường trải dài hàng trăm mét, giao cắt trực tiếp với đất canh tác nông nghiệp của người dân. Việc rào dậu toàn diện đòi hỏi kinh phí đầu tư công cực lớn và vấp phải sự phản đối của bà con do cản trở đường đi lại sản xuất.
-
Sự chủ quan trong phân cấp quản lý: Đại đa số các trạm bơm vùng quê hiện nay chỉ được trang bị hệ thống biển cảnh báo bằng tôn rách nát, mờ chữ theo thời gian, hoàn toàn thiếu đi lực lượng an ninh, bảo vệ túc trực thường xuyên để nhắc nhở, răn đe con trẻ.
Cái giá quá đắt từ sự đánh đổi kỹ thuật
Chính những lý do kỹ thuật và quản lý bất cập nói trên đã biến khu vực xung quanh các trạm bơm thành những cái “bẫy ngầm” lộ thiên không người canh gác. Đối với các em học sinh lớp 9, do thiếu kỹ năng sinh tồn và không nhận biết được sự nguy hiểm của dòng lưu tốc ngầm (vốn mạnh gấp hàng chục lần dòng nước thông thường), các em chỉ nhìn thấy mặt hồ phẳng lặng bên ngoài mà chủ quan nhảy xuống tắm mát.
Bi kịch xảy ra vào đúng ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 như một cái tát đau đớn vào sự chậm trễ trong việc tìm kiếm các giải pháp công nghệ an toàn thay thế. Hiện tại, cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An đang khẩn trương yêu cầu đơn vị quản lý thủy lợi phải ngay lập tức lắp đặt hệ thống camera giám sát tầm xa kết hợp loa phát thanh cảnh báo tự động, đồng thời cắm bổ sung các phao cứu sinh dọc hành lang đường nước để chặt đứt nguy cơ tái diễn những thảm kịch xé lòng tương tự trong mùa hè này.
